Gayrimenkul Hukuku

Tarım ve Arazi Hukuku Nedir?

Tarım ve arazi hukuku, tarım arazilerinin korunmasını, kullanımını, devrini, mirasını, kiralanmasını ve tarım dışı amaçla kullanımını düzenleyen kurallar bütünüdür. Temel kaynağı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’dur. Mera Kanunu, toplulaştırma mevzuatı, 2B düzenlemeleri, Kadastro Kanunu ve Türk Medeni Kanunu bu alanı tamamlar.

Alanın dört temel kuralı vardır. Tarım arazileri asgari büyüklüğün altında bölünemez. Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri izin olmadan tarım dışı kullanılamaz. Mirasa konu tarım arazileri bir yıl içinde ehil mirasçıya veya üçüncü kişiye devredilir. Meralar özel mülkiyete geçirilemez ve zilyetlikle kazanılamaz. 2026’da izinsiz yapı cezası metrekare başına 2.500 TL’ye yükseltilmiştir.

Tarım ve arazi hukuku, Sivas gibi tarım ağırlıklı illerde gayrimenkul hukukunun en geniş alanıdır. Tarla alıp satan, miras bırakan, bağ evi yapmak isteyen, merayı kullanan veya toplulaştırmaya giren herkes bu kurallarla karşılaşır. Kurallar dağınık ve sık değişen mevzuattan oluşur.

Bu rehber, tarım ve arazi hukukunun tüm başlıklarını tek sayfada toplar. Arazi sınıfları, bölünme yasağı, tarım dışı kullanım izni, konut yapımı, miras, kiralama, mera, toplulaştırma, 2B, ecrimisil ve cezalar tablolarla açıklanır. Her başlıkta güncel Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları yer alır.

Hukuki Bilgilendirme

Bu yazı, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu, 6292 sayılı 2B Kanunu, Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik ile Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği esas alınarak hazırlanmıştır. 7255, 7571, 7584 ve 7589 sayılı Kanunlarla yapılan 2020 ila 2026 değişiklikleri dikkate alınmıştır.

Arazi sınıfı, izin ve destek işlemleri için Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerine başvurulabilir.

Tarım ve Arazi Hukukunun Kapsamı ve Temel Mevzuat

Alan Temel Mevzuat Düzenlediği Konu
Toprak koruma ve arazi kullanımı 5403 sayılı Kanun Arazi sınıfları, bölünme yasağı, tarım dışı kullanım, miras, cezalar
Mera 4342 sayılı Mera Kanunu Meraların mülkiyeti, tahsis amacı değişikliği, işgal
Toplulaştırma 6200 sayılı Kanun ek md. 9, 3083 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği Parsellerin birleştirilmesi, yeniden dağıtım, itiraz
2B arazileri 6292 sayılı Kanun Orman vasfını yitirmiş arazilerin hak sahiplerine satışı
Kadastro 3402 sayılı Kadastro Kanunu Sınır ve mülkiyet tespiti, kesinleşme
Miras ve mülkiyet Türk Medeni Kanunu Zilyetlikle kazanım, paylı mülkiyet, önalım
Kiralama Türk Borçlar Kanunu md. 357 ve devamı Ürün kirası, tarımsal kira
Destekler 5488 sayılı Tarım Kanunu, ÇKS Yönetmeliği Çiftçi kaydı, destekleme ödemeleri, geri alma

Kısa cevap: Tarım ve arazi hukuku tek bir kanun değil, 5403 sayılı Kanun merkezinde birleşen bir mevzuat ağıdır. Her uyuşmazlıkta önce arazinin sınıfı ve hangi kanuna tabi olduğu belirlenir.

Tarım Arazisi Sınıfları: Mutlak, Özel Ürün, Dikili ve Marjinal

5403 sayılı Kanun’un 3. maddesi tarım arazilerini dört sınıfa ayırır. Sınıf, hangi kuralın uygulanacağını belirler. Tarım dışı kullanım yasağı en sert biçimde mutlak tarım arazilerinde uygulanır.

Sınıf Tanım Asgari Büyüklük Tarım Dışı Kullanım
Mutlak tarım arazisi Verimli, sulanabilir, tarıma en elverişli arazi 20 dekar Yasak, istisnalar Kurul kararıyla
Özel ürün arazisi Çay, fındık, zeytin gibi özel ürünlere elverişli arazi 20 dekar Yasak, istisnalar Kurul kararıyla
Dikili tarım arazisi Meyve bahçesi, bağ gibi çok yıllık bitkilerle kaplı arazi 5 dekar Yasak, istisnalar Kurul kararıyla
Marjinal tarım arazisi Verimi düşük, diğer sınıflara girmeyen tarım arazisi 20 dekar Bakanlık izniyle mümkün
Örtü altı arazi Sera arazisi 3 dekar Sınıfına göre

Arazi sınıfı, İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden alınan etüt raporuyla belirlenir. Tapudaki vasıf tarla yazsa bile sınıf etütle tespit edilir. Toplulaştırma, miras ve izin işlemlerinin tamamı bu sınıflandırmaya dayanır.

Tarım Arazilerinin Bölünme Yasağı

Tarım arazileri asgari büyüklüğün altında ifraz edilemez, hisselendirilemez ve pay sayısı artırılamaz. Mirasa konu arazilerde ilçe bazında belirlenen yeter gelirli büyüklük uygulanır. Sivas Merkez için bu büyüklük sulu arazide 70, kuru arazide 140 dekardır. 2020’den beri tüm pay devirleri Bakanlık iznine bağlıdır. Tapusuz fiili hisse satışı ve aracılığı bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir.

Konu Kural Madde
Asgari büyüklük Mutlak, marjinal ve özel ürün 20 dekar, dikili 5 dekar, örtü altı 3 dekar 5403 md. 8
Yeter gelirli büyüklük İlçe bazlı Ek-1 listesi, mirasta uygulanır 5403 md. 8/A
Pay devri Bakanlık izniyle, pay sayısı artırılamaz 5403 md. 8/B
Kooperatifler Tarım arazisi edinemez, tarımsal amaçlı kooperatifler izinle 5403 md. 8, 7584 sayılı Kanun
Fiili hisse satışı 1 ila 3 yıl hapis 5403 md. 21

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 18.01.2022 tarihli 2021/8556 E. ve 2022/561 K. sayılı kararında bölünme yasağının kamu düzeninden olduğunu ve davalının davayı kabulünün sonuç doğurmayacağını belirtmiştir. Yasağın tüm ayrıntıları, Sivas ilçeleri tablosu ve istisnalar tarım arazilerinin bölünme yasağı yazımızda, ortaklığın giderilmesi boyutu tarım arazisinde bölünme yasağı ve izale-i şüyu yazımızda anlatılmıştır.

Tarım arazinizle ilgili satış, ifraz veya miras işlemini bölünme yasağı engeline takılmadan birlikte planlayalım.

Sivas Gayrimenkul Hukuku Avukatı

Tarım arazilerinde kullanım, devir ve koruma kuralları

Tarım Arazilerinde Kullanım, Devir ve Koruma Kuralları

Tarım Dışı Kullanım İzni: Tarım Arazisi İmara Açılır mı?

5403 sayılı Kanun’un 13. maddesine göre mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri tarım dışı amaçla kullanılamaz. İstisna için alternatif alan bulunmaması ve Toprak Koruma Kurulunun uygun görüşü gerekir. Büyük ovalarda ise hiçbir şekilde amaç dışı kullanım yapılamaz.

Konu Kural Dayanak
Yasak Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu arazide tarım dışı kullanım yasak 5403 md. 13
İstisnalar Savunma, afet konutu, petrol ve doğalgaz, kamu yararlı madencilik, kamu yararı kararlı plan ve yatırım 5403 md. 13
Başvuru TAD Portal üzerinden İl Müdürlüğüne Yönetmelik md. 5
Karar Vali başkanlığında Toprak Koruma Kurulu, en az dokuz üye, altı olumlu oy Yönetmelik md. 10 ila 12
Büyük ovalar Hiçbir surette amaç dışı kullanılamaz, tarımsal yapılar istisna 5403 md. 14
Hisseli parsel Tarım dışı kullanım talebinde değerlendirmeye alınmaz Yönetmelik md. 9
Redde karşı dava 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası İYUK md. 7

Anayasa Mahkemesi, 05.03.2015 tarihli 2014/147 E. ve 2015/25 K. sayılı kararında kamu yararı istisnasının Anayasa’nın 44 ve 45. maddelerine aykırı olmadığına karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi 19.11.2024 tarihli ve 2021/33344 başvuru numaralı kararında ise mutlak tarım arazisindeki tesisin ruhsatının iptalinin mülkiyet hakkını ihlal etmediğini belirtmiştir. Toprak Koruma Kurulu kararlarına karşı idari dava usulü iptal davası yazımızda anlatılmıştır.

Tarım Arazisine Ev Yapılır mı? Bağ Evi ve Tarımsal Yapılar

Tarım arazisine konut yapmak iki ayrı izne bağlıdır. Tarımsal amaçlı yapılar için 5403 sayılı Kanun’un 14. maddesi ve Yönetmelik hükümleri, bağ ve sayfiye evi için Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği uygulanır. İzinsiz yapının bedeli 2026’dan itibaren çok ağırdır.

Yapı Kural Dayanak
Bağ ve sayfiye evi Taban alanı parselin yüzde 5’ini ve toplam 250 metrekareyi geçemez, en çok iki kat ve 6,50 metre, sınırlardan 5 metre çekme Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği md. 63
Tarımsal yapılar Ahır, sera, depo, bağ evi gibi yapılar Bakanlık görüşüyle, taban alanı en çok yüzde 40 5403 md. 14, 2026 Yönetmeliği md. 4, Plansız Alanlar İmar Yön. md. 63
Köy yerleşik alanı Valilik onaylı projeyle ruhsat İmar Kanunu md. 27
Güneş enerjisi santrali Yalnızca kuru marjinal arazide Yönetmelik md. 7
İzinsiz yapı cezası Metrekare başına 2.500 TL, büyük ovada iki kat, devam ederse üç kat 5403 md. 20 ve 21, 7584 sayılı Kanun
Abonelik İzinsiz yapıya elektrik, su, doğalgaz verilmez, aykırı kuruma abone başına 100.000 TL 5403 md. 21
Yıkım İki ay içinde eski hale getirme, aksi halde belediye veya il özel idaresince yıkım, yıkmayan idareden masraf yüzde 100 fazlasıyla alınır 2026 Yönetmeliği md. 22

Para cezasına itiraz 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine yapılır. Ceza ile birlikte yıkım veya eski hale getirme kararı verilmişse 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır. Uyuşmazlık Mahkemesi, 08.01.2024 tarihli 2023/616 E. ve 2024/5 K. sayılı kararında bu ayrımı yapmış, 13.04.2026 tarihli 2026/134 E. ve 2026/165 K. sayılı kararında tek başına para cezasında adli yargının görevli olduğunu teyit etmiştir. Danıştay 10. Dairesi, 27.10.2025 tarihli 2025/3290 E. ve 2025/4877 K. sayılı kararında eski hale getirme talebinin tek başına dava edilebilir işlem olduğunu ve üç kat ceza için tebliğ, süre ve yeni tespit gerektiğini belirtmiştir.

Tarım Arazilerinde Miras

15.05.2014 sonrası ölümlerde tarım arazisi mirasçılar arasında bölünerek paylaşılamaz. Mirasçılar bir yıl içinde araziyi bir mirasçıya, aile malları ortaklığına, limited şirkete veya üçüncü kişiye devreder. Anlaşamazlarsa sulh hukuk mahkemesi araziyi ehil mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden özgüler. Bir yıl içinde anlaşan mirasçılar harç ve damga vergisinden muaftır.

Aşama Kural Madde
Anlaşma süresi Mirasın açılmasından itibaren 1 yıl 5403 md. 8/B
Bakanlık süresi Bir yıl geçerse 3 ay ek süre, sonra Bakanlık dava açabilir 5403 md. 8/Ç
Dava Sulh hukuk mahkemesinde ehil mirasçıya özgüleme 5403 md. 8/C
Ehil mirasçı Yönetmelik puanlamasında 50 puan ve üzeri Yönetmelik md. 10
Bedel Tarımsal gelir değeri, 6 artı 6 ay içinde depo 5403 md. 8/D
Mirasçılar arası satış İlk artırma yalnızca mirasçılar arasında İİK 114, 7589 sayılı Kanun

Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, 21.01.2021 tarihli 2017/1289 E. ve 2021/226 K. sayılı kararında 15.05.2014 öncesi ölümlerde ehil mirasçı rejiminin uygulanmayacağını belirtmiştir. Miras paylaşımının tüm adımları tarımsal arazilerde miras paylaşımı yazımızda, ehil mirasçı tespiti ehil mirasçılık ve çiftçilik belgesi ve ehil mirasçılık yazılarımızda, genel miras kuralları miras paylaşımı nasıl yapılır yazımızda anlatılmıştır.

Tarım Arazisi Kiralama ve Ürün Kirası

Tarım arazisi kiralaması Türk Borçlar Kanunu’nun 357 ve devamı maddelerindeki ürün kirası hükümlerine tabidir. Ürün kirasında kiracı araziyi işletir ve ürün veya bedel öder. 5403 sayılı Kanun’un 8/K maddesi Bakanlığa kiralamada aracılık yetkisi verir. Üst üste iki yıl işlenmeyen araziler Bakanlıkça kiraya verilebilir ve bedeli malike ödenir.

Konu Kural Dayanak
Şekil Yazılı sözleşme şart değil ama ÇKS kaydı için muhtar onaylı kira sözleşmesi gerekir TBK 357, ÇKS Yönetmeliği
Süre ve fesih Belirsiz süreli kirada altı aylık fesih bildirimi, yerel adetlere göre TBK 368
Ürünün paylaşımı Ortakçılıkta ürün, kirada bedel TBK 357
İşlenmeyen arazi Üst üste 2 yıl işlenmeyen arazi Bakanlıkça kiraya verilir 5403 md. 8/K
Hazine arazisi Milli Emlak ihalesiyle kiralanır, işgalde ecrimisil 2886 md. 75
Destekler ÇKS kaydı 1 Eylül ile 31 Aralık arası, haksız destek faiziyle geri alınır ve 5 yıl yasak 5488 md. 23

Ürün kirası sözleşmesinin ayrıntıları ürün kirası sözleşmesi yazımızda, kira hukukunun genel kuralları kira hukuku yazımızda anlatılmıştır.

Tarım arazisi kira sözleşmenizi ve ÇKS kaydınızı destek kaybına yol açmadan birlikte düzenleyelim.

Sivas Gayrimenkul Hukuku Avukatı

Mera Hukuku: Meralar Satılır mı, Tahsis Amacı Nasıl Değişir?

4342 sayılı Mera Kanunu’nun 4. maddesine göre meraların mülkiyeti Hazineye aittir. Meralar özel mülkiyete geçirilemez, zilyetlikle kazanılamaz ve sınırları daraltılamaz. Tahsis amacı yalnızca kanunda sayılan hallerde ve yirmi yıllık ot bedeli ödenerek değiştirilebilir.

Konu Kural Madde
Mülkiyet Hazineye ait, özel mülkiyete konu olamaz Mera K. md. 4
Tahsis amacı değişikliği Kamu yatırımı, imar planı, köy ihtiyacı, milli güvenlik, afet hallerinde, mera komisyonu görüşü ve valilik kararıyla Mera K. md. 14
Ot bedeli Yirmi yıllık ot geliri peşin ödenir Mera K. md. 14
İşgal Muhtar ve belediye bildirmek zorundadır, hakkı olmayan yere tecavüz suçu oluşabilir Mera K. md. 19, TCK 154
Dava Tahsis amacı değişikliğine karşı 60 gün içinde idare mahkemesi İYUK md. 7

Mera vasfındaki taşınmazlar üzerindeki tapu, zilyetlik ve işgal uyuşmazlıkları mera vasfındaki taşınmazlar üzerindeki uyuşmazlıklar yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır.

Arazi Toplulaştırma: Süreç ve İtiraz

Toplulaştırma, dağınık ve küçük parsellerin birleştirilerek yeniden dağıtılmasıdır. Günümüzde toplulaştırma 6200 sayılı Kanun’un ek 9. maddesine ve 2019 tarihli Arazi Toplulaştırması Uygulama Yönetmeliğine göre, Cumhurbaşkanı kararıyla ve Devlet Su İşleri eliyle yürütülür. 3083 sayılı Kanun yalnızca tarım reformu uygulama alanlarında uygulanır. Ortak tesisler için yüzde 10’a kadar bedelsiz kesinti yapılır.

Aşama Kural Süre
Proje alanı ilanı Cumhurbaşkanı kararı Resmi Gazete’de yayımlanır 30 gün ilan
Devir yasağı Yayımdan itibaren satış, ipotek ve satış vaadi yasağı 5 yıl, 5 yıl uzatılabilir
Derecelendirme Yedi asıl üç yedek üyeli komisyon arazileri derecelendirir Askı ve itiraz
Parselasyon planı Askıya çıkar, yazılı itiraz edilir 30 gün askı, 15 gün itiraz, 15 günde karar
Düzeltilen plan Yeniden askıya çıkar 30 gün
Dava Tescil ve dağıtım işlemine karşı idare mahkemesi 60 gün

Danıştay 4. Dairesi, 13.06.2024 tarihli 2023/13210 E. ve 2024/3961 K. sayılı kararında toplulaştırmada tahsis edilen arazinin mera vasıflı ve düşük katsayılı olması nedeniyle eşdeğer sayılamayacağına ve işlemin iptaline hükmetmiştir. Sivas’ta Gemerek ve Ulaş ilçelerinde 2019 tarihli Cumhurbaşkanı kararıyla zorunlu toplulaştırma yürütülmektedir. Toplulaştırmanın işleyişi arazi toplulaştırma nedir yazımızda anlatılmıştır.

2B Arazileri ve Hazine Arazilerinde Ecrimisil

Konu Kural Dayanak
2B hak sahipliği 31.12.2011 öncesi tapu beyanlar hanesinde kullanıcı veya muhdesat kaydı 6292 md. 6
2B satış bedeli İlk 400 metrekare rayicin yüzde 50’si, fazlası yüzde 70, peşinde yüzde 20 indirim 6292 md. 6
2B başvuru süresi 7579 sayılı Kanun’la 31.12.2026’ya uzatıldı 6292 geçici md.
Ecrimisil Hazine arazisini izinsiz kullanana 5 yıl geriye dönük 2886 md. 75
Ecrimisile itiraz 30 gün içinde düzeltme talebi, 60 gün içinde idare mahkemesi Hazine Taşınmazları Yönetmeliği md. 85 ve devamı
Zilyetlikle kazanım Hazine ve kamu kurumları hasım gösterilir TMK 713, Yargıtay HGK 2025/34

Anayasa Mahkemesi 2022 ve 2023 tarihli kararlarıyla 2B Kanunu’ndaki dava yasağı hükümlerini iptal etmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 12.02.2025 tarihli 2023/1003 E. ve 2025/34 K. sayılı kararında tescilsiz taşınmazın zilyetlikle kazanımı davasında Hazine ve kamu kurumlarının hasım gösterilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıntılar 2B arazileri hak sahipliği ve kamulaştırmasız el atma yazılarımızdadır.

Tarım ve Arazi Hukukuna İlişkin Güncel Yargı Kararları

Karar İlke
Yargıtay HGK, 21.01.2026, 2025/7-56 E. 2026/8 K. Sınırdaş malikin önalım davasında arazinin asgari büyüklüğün çok üzerinde olması halinde hakkın kullanılması kötüye kullanmadır.
Yargıtay 7. HD, 18.01.2022, 2021/8556 E. 2022/561 K. Bölünme yasağı kamu düzenindendir, davayı kabul sonuç doğurmaz.
Yargıtay 7. HD, 14.06.2023, 2023/2243 E. 2023/3369 K. Asgari büyüklüğün altındaki payın tescili istenemez, tazminat talebi ayrıca değerlendirilir.
Yargıtay 14. HD, 21.01.2021, 2017/1289 E. 2021/226 K. 15.05.2014 öncesi ölümlerde ehil mirasçı rejimi uygulanmaz.
Yargıtay HGK, 12.02.2025, 2023/1003 E. 2025/34 K. Tescilsiz taşınmazın zilyetlikle kazanımında Hazine ve kamu kurumları hasım gösterilir.
AYM, 05.03.2015, 2014/147 E. 2015/25 K. Tarım dışı kullanımda kamu yararı istisnası Anayasa’ya aykırı değildir.
AYM Bireysel Başvuru, 19.11.2024, B. No 2021/33344 Mutlak tarım arazisindeki tesisin ruhsat iptali mülkiyet hakkını ihlal etmez.
Danıştay 4. D., 13.06.2024, 2023/13210 E. 2024/3961 K. Toplulaştırmada mera vasıflı ve düşük katsayılı arazi eşdeğer sayılmaz.
Danıştay 10. D., 27.10.2025, 2025/3290 E. 2025/4877 K. Eski hale getirme talebi tek başına dava edilebilir, üç kat ceza için yeni tespit gerekir.
Uyuşmazlık Mahkemesi, 13.04.2026, 2026/134 E. 2026/165 K. Tek başına verilen 5403 para cezasına itirazda sulh ceza hakimliği görevlidir.

Sivas’ta Tarım ve Arazi Hukuku

Tarım ve arazi hukuku Sivas için özel önem taşır. İl Müdürlüğü verilerine göre il yüzölçümünün yüzde 41’i tarım arazisi, yüzde 27’si çayır ve meradır. Merkez, Kangal, Yıldızeli ve Şarkışla en geniş tarım alanlarına sahip ilçelerdir. DSİ, Sivas’ta 1,8 milyon dekardan fazla alanda toplulaştırma tescili yapmıştır. Gemerek ve Ulaş’ta zorunlu toplulaştırma devam etmektedir.

Sivas’ta tarım arazisi işlemleri Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve ilçe müdürlüklerince yürütülür. Tarım dışı kullanım kararlarını Sivas Toprak Koruma Kurulu verir. İdari işlemlere karşı davalar Sivas İdare Mahkemesinde, mülkiyet ve miras davaları taşınmazın bulunduğu ilçenin hukuk mahkemelerinde görülür. Kuru tarımın ağırlığı nedeniyle Sivas’ta yeter gelirli büyüklük eşikleri yüksektir ve miras uyuşmazlıkları sık görülür.

Sivas’ta tarım arazisi, mera, toplulaştırma veya 2B uyuşmazlığınızı birlikte değerlendirelim.

Sivas Gayrimenkul Hukuku Avukatı

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Tarım ve arazi hukuku nedir?

Tarım arazilerinin korunmasını, kullanımını, devrini, mirasını, kiralanmasını ve tarım dışı kullanımını düzenleyen kurallar bütünüdür. Temel kaynağı 5403 sayılı Kanun’dur.

Tarım arazisi imara açılır mı?

Mutlak, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri kural olarak tarım dışı kullanılamaz. İstisna için alternatif alan bulunmaması ve Toprak Koruma Kurulu kararı gerekir.

Tarım arazisine ev yapılır mı, kaç metrekare?

Bağ ve sayfiye evi taban alanı parselin yüzde 5’ini ve toplam 250 metrekareyi geçemez. İzinsiz yapıya metrekare başına 2.500 TL ceza uygulanır.

Tarım arazisi bölünebilir mi?

Asgari büyüklüğün altında bölünemez. Mutlak, marjinal ve özel ürün arazilerinde 20 dekar, dikili arazide 5 dekar, örtü altında 3 dekar sınırı vardır.

Miras kalan tarım arazisi nasıl paylaşılır?

Bölünmez. Mirasçılar bir yıl içinde araziyi bir mirasçıya veya üçüncü kişiye devreder. Anlaşamazlarsa mahkeme ehil mirasçıya özgüler.

Ehil mirasçı kimdir?

Geçimini büyük ölçüde tarımdan sağlayan ve araziyi işletmeye en yetenekli mirasçıdır. Yönetmelikteki puanlamada 50 puan ve üzeri alan mirasçı ehil sayılır.

Tarım arazisine izinsiz yapı cezası 2026 ne kadar?

Metrekare başına 2.500 TL’dir. Büyük ovalarda iki kat, süre sonunda devam ederse üç kat uygulanır ve abonelik verilmez.

Hobi bahçesi yasal mı?

Tarım arazisinde tapusuz fiili hisse satışı ve aracılığı bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasını gerektirir. İzinsiz yapılar yıkılır.

Mera satılır mı?

Hayır. Meraların mülkiyeti Hazineye aittir, özel mülkiyete geçirilemez ve zilyetlikle kazanılamaz.

Toplulaştırmaya nasıl itiraz edilir?

Parselasyon planı 30 gün askıda kalır. Askı bitiminden itibaren 15 gün içinde yazılı itiraz edilir. Tescil işlemine karşı 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılır.

Yabancılar tarım arazisi alabilir mi?

Tapu Kanunu’nun 35. maddesindeki sınırlar içinde alabilir. Tarımsal projeye bağlı edinimlerde Bakanlık onayı gerekir.

2B arazisi nasıl alınır?

31.12.2011 öncesi kullanıcı kaydı olan hak sahipleri rayiç bedelin yüzde 50’si ile 70’i arasında bedelle satın alır. Başvuru süresi 31.12.2026’ya uzatılmıştır.

Özet Tablo

Konu Kısa Bilgi
Temel kanun 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
Bölünme Asgari 20, 5 ve 3 dekar, mirasta yeter gelirli büyüklük
Tarım dışı kullanım Toprak Koruma Kurulu izni, büyük ovada yasak
Yapı Bağ evi yüzde 5 ve 250 metrekare, izinsiz yapıya 2.500 TL/m²
Mera Hazineye ait, satılmaz, tahsis değişikliği valilik kararıyla
Toplulaştırma DSİ, 30 gün askı, 15 gün itiraz, 60 gün dava

Özetle tarım ve arazi hukuku, arazinin sınıfını bilmekle başlayan ve her işlemde Tarım Müdürlüğünün görüşünü gerektiren bir alandır. Kuralları önceden öğrenen malik hem cezadan hem yıllarca sürecek davalardan kurtulur.

Sivas’ta tarım ve arazi hukuku uyuşmazlıklarında hukuki destek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Sivas Avukat

Yazar ve Hukuki İnceleme

Av. İrem Bike Demirhan, Sivas’ta gayrimenkul, kat mülkiyeti ve komşuluk hukuku uyuşmazlıklarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir.

Yayın tarihi: 18 Kasım 2026. İçerik, yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay uygulaması esas alınarak hazırlanmıştır.

Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Somut durumunuz için gayrimenkul hukuku alanında çalışan bir avukata başvurmanız önerilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir