Kentsel Dönüşümde Tahliye Süreci: 90 Gün, Tebligat, Kiracı
Kentsel Dönüşümde Tahliye Süreci Nasıl İşler?
Kentsel dönüşümde tahliye süreci, riskli yapı tespitinin kesinleşmesiyle başlar. 6306 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre maliklere 90 günü geçmemek üzere tek bir süre verilir. Süre, tutanağın binaya asılması, e-Devlet bildirimi ve muhtarlıkta 15 gün ilanla tebliğ edilir ve ilanın son gününden itibaren işler.
Süresinde boşaltılmayan binaya elektrik, su ve doğalgaz verilmez. İdare, mülki amirin yazılı izniyle kolluk desteğiyle tahliye ve yıkımı yaptırır. Masraflar maliklerden hisseleri oranında kamu alacağı gibi tahsil edilir. Tahliye işlemine karşı 30 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir. Kiracı için ayrıca tahliye davası gerekmez.
Kentsel dönüşümde tahliye süreci, maliklerin ve kiracıların en çok korktuğu aşamadır. Kapıya asılan bir tutanakla başlar ve doksan gün içinde evin boşaltılmasıyla biter. Süreyi kaçıranı zorla tahliye, kesilen abonelikler ve yüklü yıkım masrafı bekler.
Bu rehber, 2023 değişiklikleri sonrası güncel tahliye kurallarını anlatır. Süre, tebligat, zorla tahliye, kiracının durumu, kira yardımı ve dava yolları tablolarla açıklanır. Her başlıkta Danıştay, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi’nin güncel kararlarına yer verilir.
İçindekiler
Hukuki Bilgilendirme
Bu yazı, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun md. 3, 4, 5, 6 ve 6/A, 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği md. 8, Türk Borçlar Kanunu md. 136, 301, 350 ve 355 ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md. 27 esas alınarak hazırlanmıştır. Kanunun 7471 sayılı Kanun’la değişen hali dikkate alınmıştır.
Kira yardımı başvuruları ve güncel tutarlar için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı duyuruları izlenmelidir.
Kentsel Dönüşümde Tahliye Süreci Ne Zaman Başlar?
Tahliye, riskli yapı tespitinin kesinleşmesiyle başlar. Tespit raporuna 15 gün içinde itiraz edilmezse veya itiraz teknik heyetçe reddedilirse tespit kesinleşir. Bu andan itibaren İl Müdürlüğü maliklere tahliye ve yıkım için süre verir. Kanun, tahliyeden önce maliklerle anlaşma yoluna gidilmesini esas alır.
| Aşama | İşlem | Dayanak |
|---|---|---|
| 1 | Riskli yapı raporu ve İl Müdürlüğü onayı | 6306 md. 3 |
| 2 | 15 gün itiraz, teknik heyet incelemesi | 6306 md. 3/1 |
| 3 | Tespitin kesinleşmesi ve tapuya belirtme | 6306 md. 3/2 |
| 4 | Anlaşma görüşmesi, kira yardımı veya geçici konut teklifi | 6306 md. 5/1 |
| 5 | 90 günü geçmeyen tahliye ve yıkım süresinin tebliği | 6306 md. 5/3 ve 5/5 |
| 6 | Süre sonunda abonelik kesme, zorla tahliye ve yıkım | 6306 md. 4/3 ve 5/4 |
Tespit ve itiraz aşamasının ayrıntıları riskli yapı kararının tebliği ve itiraz süreci yazımızda, kentsel dönüşümün bütünü kentsel dönüşüm rehberimizde anlatılmıştır.
Kısa cevap: Kentsel dönüşümde tahliye süreci riskli yapı tespitinin kesinleşmesiyle başlar. Maliklere en fazla 90 gün verilir ve bu süre muhtarlık ilanının son gününden itibaren işler.
Tahliye Süresi Kaç Gün? 90 Gün Kuralı ve Eski 60 Artı 30 Gün Düzeni
9 Kasım 2023’te yürürlüğe giren 7471 sayılı Kanun, tahliye süresini kökten değiştirdi. Eski düzende önce 60 gün, sonra 30 gün ek süre veriliyordu. Yeni düzende idare 90 günü geçmemek üzere tek bir süre verir. Ek süre kanunda yoktur. Birçok internet sayfası hâlâ eski düzeni yazmaktadır.
| Konu | 2023 Öncesi | Güncel Kural |
|---|---|---|
| Süre | 60 gün, sonra 30 gün ek | En fazla 90 gün, tek süre |
| Ek süre | Kanunen vardı | Kanunda yok, idarenin takdirinde |
| Tebligat | Posta ile tebligat | Binaya asma, e-Devlet, muhtarlıkta 15 gün ilan |
| Sürenin başlangıcı | Tebellüğ tarihi | Muhtarlık ilanının son günü |
| Kiracıya tebligat | Ayrıca yapılıyordu | Ayrıca yapılmaz, ilan herkese tebliğ sayılır |
| Yıkım | Malik yıkmazsa idare | Malik yıkmazsa idare, masraf hisse oranında |
Avukat Notu: 90 gün üst sınırdır. İdare 60 gün gibi daha kısa süre de verebilir. Size verilen süreyi tebligat metninden okuyun ve muhtarlık ilanının son gününü İl Müdürlüğünden yazılı olarak öğrenin.
Tahliye Tebligatı Nasıl Yapılır?
Kentsel dönüşümde tahliye süreci bakımından en kritik konu tebligattır. Çünkü süre tebliğle işler. 6306 sayılı Kanun’un 5. maddesinin 5. fıkrasına göre tebligat dört adımdan oluşur.
- Tahliye ve yıkım tutanağı binanın görünür yerine asılır.
- Maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim yapılır.
- Tutanak ilgili muhtarlıkta 15 gün süreyle ilan edilir.
- Başkanlığın internet sitesinde 15 gün süreyle liste yayımlanır.
Muhtarlıktaki ilanın son günü, ayni ve şahsi hak sahiplerinin tamamına tebliğ yapılmış sayılır. Kiracılar, intifa hakkı sahipleri ve diğer kullanıcılar için ayrı tebligat yapılmaz. Anayasa Mahkemesi, 27.02.2014 tarihli 2012/87 E. ve 2014/41 K. sayılı kararıyla adres kayıt sistemindeki adrese tebligatın yapılmış sayılmasına ilişkin eski hükmü iptal etmişti. Yeni usul bu karardan sonra ilan esasına dayandırılmıştır. Tebligat kurallarının genel çerçevesi usulüne uygun tebligat yazımızdadır.
Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığını ve sürenizin hangi gün dolduğunu birlikte tespit edelim.
Bina Süresinde Boşaltılmazsa Ne Olur? Elektrik, Su ve Zorla Tahliye
| Yaptırım | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Abonelik kesme | Riskli yapılara elektrik, su ve doğalgaz verilmez, mevcut hizmetler durdurulur | 6306 md. 4/3 |
| Zorla tahliye | Mülki amirin yazılı izniyle kolluk desteğiyle kapalı kapılar açılarak tahliye yapılır | 6306 md. 5/4 |
| İdarenin yıkımı | Malik yıkmazsa İdare yıkar veya yıktırır, yıkım ruhsatı maliklerin muvafakati aranmadan 6 iş günü içinde verilir | 6306 md. 5/3, Yönetmelik md. 8 |
| Masraflar | Tespit, tahliye ve yıkım masrafları maliklerden hisseleri oranında 6183 sayılı Kanun’a göre tahsil edilir | 6306 md. 5/4 |
| Suç duyurusu | Tespit, tahliye ve yıkımı engelleyenler tutanakla Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir | Yönetmelik md. 8 |
| Eşyalar | Zorla tahliyede eşyalar depoya kaldırılır, masraf malik veya kiracıya aittir | Uygulama |
Zorla tahliye sırasında tutanak tutulur. Eşyaların durumu tutanağa yazdırılmalı ve fotoğraflanmalıdır. Eşya zararı için idareye karşı tam yargı davası açılabilir. Yıkım masrafının tahsiline karşı da ayrıca dava yolu vardır.
Güçlendirme ile Yıkımdan Kurtulmak Mümkün mü?
Evet. Tahliye süresi içinde dört şart birlikte sağlanırsa yıkım yerine güçlendirme yapılabilir. Teknik rapor yapının güçlendirilebileceğini göstermeli, kat malikleri Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19. maddesindeki çoğunlukla karar almalı, güçlendirme projesi hazırlanmalı ve ruhsat başvurusu yapılmalıdır. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi, 04.04.2018 tarihli 2017/1090 E. ve 2018/708 K. sayılı kararında güçlendirme başvurusu karara bağlanmadan tahliye ve yıkıma geçilmesini hukuka aykırı bulmuştur. Kat malikleri kurulu kararları için apartman toplantı kararlarının iptali yazımıza bakabilirsiniz.
Kentsel Dönüşümde Kiracı Tahliyesi: Dava Gerekir mi?
Riskli yapı tespiti kesinleşip tahliye süresi verildiğinde kiracı da süre içinde taşınmazı boşaltmak zorundadır. Kiraya verenin ayrıca tahliye davası açmasına gerek yoktur. İdari işlem kira ilişkisini fiilen sona erdirir. Riskli yapı tespiti olmadan yalnızca yeniden inşa amacıyla tahliye istenirse Türk Borçlar Kanunu’nun 350. maddesine göre dava açılması gerekir.
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Tespite itiraz | Kiracı itiraz edemez, ancak işyeri kiracısına dava ehliyeti tanınmıştır | 6306 md. 3, Danıştay İDDK 2018/3755 |
| Tahliye | Süre içinde boşaltır, ayrı dava gerekmez | 6306 md. 5 |
| Kira yardımı | Tek seferde iki aylık kira yardımı, tahliyeden itibaren 1 yıl içinde başvuru | 6306 md. 5 |
| Kalan kira dönemi | Peşin ödenen kiranın kalan kısmı iade edilir | TBK 136 |
| Devir parası | Malikten istenemez, eşya depo ücreti istenebilir | Yargıtay 3. HD 2025/4088 |
| Faydalı masraflar | Kalan kira süresiyle orantılı istenebilir | Yargıtay 3. HD 2018/10827 |
| Yeni binada öncelik | TBK 355 öncelikli kiralama hakkının uygulanması tartışmalıdır | TBK 355 |
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 31.10.2018 tarihli 2017/5481 E. ve 2018/10827 K. sayılı kararında riskli yapı niteliğinin kiralananda teslim anında var olan bir ayıp olduğunu kabul etmiştir. Malik kusursuzluk savunması yapamaz. Kiracı, zorunlu ve faydalı masraflarını kalan süreyle orantılı olarak ve benzer yer bulma süresi için kâr kaybını isteyebilir. Aynı daire 17.09.2025 tarihli 2025/512 E. ve 2025/4088 K. sayılı kararında ise eski kiracıya ödenen devir parasının malikten istenemeyeceğine ve ispatlanamayan kâr kaybının reddine hükmetmiştir. Eşya depo ücreti ise kabul edilmiştir.
Kiracı hakları ve ihtiyaç nedeniyle tahliyenin genel kuralları kiracı hakları ve ihtiyaç sebebiyle tahliye davası yazılarımızda anlatılmıştır. Yeni malikin tahliye talebi için yeni ev sahibinin kiracıyı tahliye etmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Kiracı veya malik olarak tahliye sürecinde haklarınızı ve tazminat imkânlarınızı birlikte değerlendirelim.
Tahliye Edenlere Kira Yardımı 2026
Riskli yapısını anlaşma yoluyla tahliye eden malike aylık kira yardımı yapılır. Yardım 18 aya kadar sürer. Riskli alanlarda bu süre 48 aya kadar çıkabilir. Kiracıya iki aylık, sınırlı ayni hak sahibine beş aylık tutar tek seferde ödenir. Başvuru tahliyeden itibaren bir yıl içinde e-Devlet üzerinden veya İl Müdürlüğüne yapılır.
| Hak Sahibi | Yardım | Süre ve Şart |
|---|---|---|
| Malik | Aylık kira yardımı | 18 ay, riskli alanda 48 aya kadar, konutta ikamet şartı |
| Kiracı | İki aylık tutar | Tek seferde, tahliyeden itibaren 1 yıl içinde başvuru |
| Sınırlı ayni hak sahibi | Beş aylık tutar | Tek seferde |
| Sivas için tutar | 2025 tarifesinde aylık 4.500 TL, kiracı tek seferde 9.000 TL | 2026 güncellemesi Başkanlık duyurusuyla teyit edilmelidir |
Kira yardımı almak için tahliyenin anlaşmayla yapılması gerekir. Zorla tahliye edilen malik bu haktan yararlanamayabilir. Kira yardımı başvurusunun reddi halinde izlenecek yol kentsel dönüşüm nedeniyle kira yardımı davaları yazımızda anlatılmıştır. Müteahhidin sözleşmeyle üstlendiği kira ödemesi devlet yardımından ayrıdır ve arsa karşılığı inşaatta gecikme tazminatı ve kira yardımı yazımızda ele alınmıştır.
Tahliye İşlemine Karşı Dava: 30 Gün ve Yürütmenin Durdurulması
| Konu | Kural |
|---|---|
| Dava konusu | Riskli yapı tespiti, tahliye ve yıkım işlemi, abonelik kesme, masraf tahsili |
| Süre | Tebliğden itibaren 30 gün, 6306 md. 6/9 |
| Mahkeme | Taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesi, Sivas için Sivas İdare Mahkemesi |
| Yürütmenin durdurulması | İstenebilir, yasak AYM ile iptal edilmiştir |
| Dava yıkımı durdurur mu | Kendiliğinden durdurmaz, yürütmenin durdurulması kararı şarttır |
| Hukuka aykırı yıkım | Tam yargı davası ile tazminat, İYUK md. 12 ve 13 |
Dava açmak tek başına yıkımı durdurmaz. Yürütmenin durdurulması talebi dilekçeyle birlikte yapılmalı ve binanın güçlendirilebilirliği, tebligat eksikliği veya süre ihlali somut belgelerle ortaya konmalıdır. İdari dava usulü için iptal davası ve yürütmenin durdurulması yazılarımıza bakabilirsiniz.
Acil Durumlarda Resen Tahliye: 6/A Maddesi
Yıkılma tehlikesi, heyelan, çökme, sel veya yangın gibi acil hallerde Başkanlık maliklerin muvafakatini aramadan resen tahliye ve yıkım yapabilir. Bu halde itiraz süresi iki gündür ve heyet üç günde karar verir. Hak sahipliği ve borçlanma esasları ayrıca belirlenir.
Kentsel Dönüşümde Tahliye Sürecinde Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Posta ile tebligat beklemek | Süre muhtarlık ilanının son gününden işler |
| 90 günden sonra ek süre beklemek | Ek süre kanunda yok, idarenin takdirinde |
| Dava açınca yıkımın duracağını sanmak | Yürütmenin durdurulması kararı gerekir |
| Kiracıya ayrı tebligat beklemek | İlan kiracıya da tebliğ sayılır |
| Anlaşmadan çıkmak | Anlaşmayla tahliye kira yardımının şartıdır |
| Eşya tutanağı tutmamak | Zorla tahliyede tutanak ve fotoğraf tazminatın delilidir |
| Güçlendirme başvurusunu geç yapmak | Dört şart tahliye süresi içinde tamamlanmalıdır |
Kentsel Dönüşümde Tahliye Sürecine İlişkin Güncel Yargı Kararları
| Karar | İlke |
|---|---|
| AYM, 27.02.2014, 2012/87 E. 2014/41 K. | Yürütmenin durdurulması yasağı ve adrese tebligat karinesi iptal edildi. |
| Danıştay İDDK, 28.06.2018, 2016/5407 E. 2018/3755 K. | İşyeri kiracısının riskli yapı tespitine karşı dava ehliyeti vardır. |
| Yargıtay 3. HD, 31.10.2018, 2017/5481 E. 2018/10827 K. | Riskli yapı niteliği teslimde var olan ayıptır, malik kusursuzluk savunması yapamaz, kiracı orantılı masraf ve makul süre kâr kaybı isteyebilir. |
| Yargıtay 3. HD, 17.09.2025, 2025/512 E. 2025/4088 K. | Tahliye edilen işyeri kiracısının devir parası talebi reddedilir, faydalı masraflar orantılı ve depo ücreti ödenir. |
| İstanbul BİM 4. İDD, 04.04.2018, 2017/1090 E. 2018/708 K. | Güçlendirme başvurusu karara bağlanmadan tahliye ve yıkım hukuka aykırıdır. |
| İstanbul BİM 6. İDD, 25.09.2020, 2020/272 E. 2020/904 K. | Proje adımı atılmadan güçlendirme talebinin reddi hukuka uygundur, idare resen güçlendirme araştırmaz. |
Kararların ortak mesajı şudur. Tahliye işlemleri usule sıkı bağlıdır, ancak malikin güçlendirme ve kiracının tazminat hakları ancak süresinde ve belgeyle ileri sürülürse korunur.
Sivas’ta Kentsel Dönüşümde Tahliye
Kentsel dönüşümde tahliye süreci Sivas’ta Sivas Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yürütülür. Tahliye ve yıkım işlemlerine karşı davalar Sivas İdare Mahkemesinde açılır. Kiracı ile malik arasındaki tazminat uyuşmazlıkları Sivas Sulh Hukuk Mahkemesinde görülür. Sivas, kira yardımında diğer iller grubundadır. Kira yardımı başvuruları e-Devlet veya İl Müdürlüğü üzerinden yapılır.
Sivas’ta tahliye tebligatı aldıysanız süre, güçlendirme ve dava seçeneklerinizi birlikte planlayalım.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Kentsel dönüşümde tahliye süreci nasıl işler?
Riskli yapı tespiti kesinleşince maliklere en fazla 90 gün süre verilir. Süre ilanla tebliğ edilir, dolunca abonelikler kesilir ve idare zorla tahliye ile yıkımı yaptırır.
Kentsel dönüşümde bina kaç gün içinde boşaltılır?
En fazla 90 gün içinde. 2023 öncesindeki 60 artı 30 günlük düzen kaldırılmıştır.
Tahliye süresi kimden itibaren işler?
Muhtarlıkta yapılan 15 günlük ilanın son gününden itibaren işler. Posta tebligatı beklenmez.
Bina boşaltılmazsa ne olur?
Elektrik, su ve doğalgaz kesilir. İdare mülki amirin izniyle kolluk desteğiyle tahliye ve yıkımı yaptırır, masrafı maliklerden alır.
Elektrik ve suyun kesilmesi hukuka uygun mu?
Evet. 6306 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre riskli yapılara elektrik, su ve doğalgaz verilmez.
Kiracı kentsel dönüşüme itiraz edebilir mi?
Tespite itiraz hakkı malike aittir. Danıştay bazı kararlarında işyeri kiracısına dava ehliyeti tanımıştır.
Kiracı riskli yapı nedeniyle çıkmazsa ne olur?
Kiracı da süre içinde boşaltmak zorundadır. Ayrıca tahliye davası gerekmez, idare zorla tahliye yapabilir.
Müteahhit daireyi zorla boşaltabilir mi?
Hayır. Zorla tahliye yalnızca idare tarafından mülki amir izniyle yapılır. Müteahhidin kendi başına tahliye yapması hukuka aykırıdır.
Tahliye kararına dava açarsam bina yıkılmaz mı?
Dava tek başına yıkımı durdurmaz. Mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.
İdare binayı yıkarsa masrafı bana çıkarabilir mi?
Evet. Tespit, tahliye ve yıkım masrafları maliklerden hisseleri oranında kamu alacağı gibi tahsil edilir.
Kentsel dönüşüm kira yardımı ne kadar, kimler alır?
Anlaşmayla tahliye eden malik 18 ay aylık, kiracı iki aylık, sınırlı ayni hak sahibi beş aylık tutar alır. Sivas için 2025 tarifesi aylık 4.500 TL’dir, 2026 için resmi güncelleme Başkanlık duyurusuyla belirlenir.
Güçlendirme yerine yıkım zorunlu mu?
Hayır. Tahliye süresi içinde teknik rapor, kat malikleri kararı, proje ve ruhsat başvurusu tamamlanırsa güçlendirme yapılabilir.
Özet Tablo
| Konu | Kısa Bilgi |
|---|---|
| Yasal dayanak | 6306 md. 4, 5, 6/9 ve 6/A, Yönetmelik md. 8 |
| Süre | En fazla 90 gün, tek süre |
| Tebligat | Binaya asma, e-Devlet, muhtarlıkta 15 gün ilan |
| Süre dolunca | Abonelik kesme, zorla tahliye, idarenin yıkımı, masraf tahsili |
| Kiracı | Ayrı dava gerekmez, iki aylık kira yardımı |
| Dava | 30 gün, idare mahkemesi, yürütmenin durdurulması |
Özetle kentsel dönüşümde tahliye süreci kısa ve kesin sürelerle yürür. Süreyi, tebligatı ve güçlendirme seçeneğini bilen malik hem evini hem haklarını korur.
Sivas’ta kentsel dönüşüm ve tahliye uyuşmazlıklarında hukuki destek için büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Yazar ve Hukuki İnceleme
Av. İrem Bike Demirhan, Sivas’ta gayrimenkul, kat mülkiyeti ve komşuluk hukuku uyuşmazlıklarında avukatlık ve danışmanlık hizmeti vermektedir.
Yayın tarihi: 16 Kasım 2026. İçerik, yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay uygulaması esas alınarak hazırlanmıştır.
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir. Somut durumunuz için gayrimenkul hukuku alanında çalışan bir avukata başvurmanız önerilir.