Kesinleşmeden İcraya Konulamayacak Kararlar

Kararın Kesinleşmesi Nedir?

Kararın kesinleşmesi, mahkeme tarafından verilen hükmün artık değiştirilemez hale gelmesi ve taraflar için bağlayıcı olması anlamına gelir. Aleyhinde başvurulacak hiçbir kanun yolu kalmayan karara kesinleşmiş karar denir.

Kesinleşme Nasıl Gerçekleşir?

Bir mahkeme kararı aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesiyle kesinleşir:

• Kanun yoluna başvuru süresinin geçmesi ve tarafların itiraz etmemesi
• İstinaf veya temyiz başvurusunun reddedilmesi
• Tarafların kanun yolundan feragat etmesi
• Yargıtay veya Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onama kararı verilmesi
• Karar düzeltme yolunun tükenmesi

Kararın İcraya Konulması Nedir?

Kararın İcraya Konulması Nedir?

Kararın icraya konulması, mahkeme kararının icra takibine konu edilmesi anlamını taşımaktadır. İlamlı icra takibi yoluyla mahkeme kararı icra takibine konu edilir ve hükmedilen alacak kalemleri haciz yoluyla tahsil edilir.

Hangi Kararlar Kesinleşmeden İcraya Konulamaz?

Bazı mahkeme kararlarının icraya konulabilmesi için önce kesinleşmiş olması şarttır. Aşağıda kesinleşmeden icraya konulamayacak kararların tam listesi yer almaktadır:

Kesinleşmeden İcraya Konulabilecek Kararlar

Kesinleşmeden İcraya Konulabilecek Kararlar

Bazı mahkeme kararlarının icraya konulabilmesi için kesinleşmesi gerekmez. Bu kararlar verildiği anda icra takibine konu edilebilir:

Taşınmazın Aynına İlişkin Kararlar

HMK m.350/2 ve m.367/2 uyarınca, taşınmaza ve bunun üzerindeki ayni haklara ilişkin hükümler kesinleşmedikçe icra edilemez. Taşınmazın aynı; mülkiyet, intifa, irtifak gibi ayni hakları ifade eder.

Kesinleşme Gerektiren Taşınmaz Kararları

• Tapu iptali ve tescil davaları
• Müdahalenin meni (mülkiyet uyuşmazlığından kaynaklanan)
• Yıkım (kal) kararları
• İntifa hakkına ilişkin kararlar
• İrtifak hakkına ilişkin kararlar
• Şufa (önalım) hakkına ilişkin kararlar
• Kamulaştırmasız el atma tazminat kararları

Müdahalenin Meni Kesinleşmeden İcraya Konur mu?

Müdahalenin meni (el atmanın önlenmesi) davalarında kesinleşme şartı, davanın temelindeki hukuki ilişkiye göre değişir:

Aile ve Kişiler Hukukuna İlişkin Kararlar

Aile hukuku ve kişiler hukukuna ilişkin kararlar, bireyin kimliği, ailevi ilişkileri veya kişisel statüsü gibi hassas konularda etkili sonuçlar doğurduğundan kesinleşmeden icraya konulamaz.

Kesinleşme Gerektiren Aile Hukuku Kararları

• Boşanma kararları ve tüm eklentileri (yoksulluk nafakası, iştirak nafakası, maddi-manevi tazminat)
• Çocuk teslimi ve velayet kararları
• Kişisel ilişki kurulması kararları
• Babalık davası kararları
• Evlat edinme kararları
• Soybağının reddi kararları

Kesinleşme Gerektiren Kişiler Hukuku Kararları

• Ad ve soyad değişikliği kararları
• Yaş düzeltme kararları
• Ergin kılınma kararları
• Cinsiyet değişikliği kararları
• Nüfus kaydının düzeltilmesi kararları

Katılma Alacağı Kesinleşmeden İcraya Konulur mu?

Evet, katılma (katkı payı) alacağına ilişkin ilamlar kesinleşmeden icraya konulabilir. Çünkü mal rejiminden doğan katkı payı alacağına ilişkin davalarda davacı ayın (mülkiyet) isteyemez ve taşınmazın aynı ile ilgili hüküm verilemez. Bu nedenle katkı payı alacağı boşanma ilamının fer’i niteliğinde olmayıp, bağımsız bir eda davası niteliğindedir.

Kira Tespit ve Uyarlama Kararları

Kira Tespit ve Uyarlama Kararları

Kira bedelinin tespitine ilişkin ilamlar kesinleşmeden icraya konulamaz. Bu husus Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (12.11.1979 tarih, 1/3 sayılı) ile belirlenmiştir.

Kira tespit kararlarında:

• İlamın kendisi kesinleşmeden takip yapılamaz
• Yargılama gideri ve vekalet ücreti de kesinleşmeden icraya konulamaz
• Faiz, ilamın kesinleşme tarihinden itibaren istenebilir

Menfi Tespit ve İstirdat Davası Kararları

İİK m.72 uyarınca menfi tespit davasında verilen kararlar kesinleşmeden icraya konulamaz.

Menfi Tespit Davası

Borçlu olmadığını iddia eden kişinin açtığı menfi tespit davasında haklı çıkması halinde, lehine hükmedilen tazminat ve yargılama giderleri ancak karar kesinleştikten sonra icraya konulabilir.

İstirdat Davası

İstirdat davalarında kesinleşme şartı, davanın açılış şekline göre farklılık gösterir:

Ceza Mahkemesi Kararları

Ceza Mahkemesi Kararları

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 4. maddesi uyarınca, mahkumiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunamaz.

Ceza mahkemesi kararlarında yer alan tazminat, yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi alacak kalemleri de hüküm kesinleşmeden icraya konulamaz.

Vekalet Ücreti ve Yargılama Giderleri

Kesinleşmeden Vekalet Ücreti İcraya Konulabilir mi?

İlamın yargılama giderine (vekalet ücretine) ilişkin bölümü, davanın kabulü ya da reddine ilişkin bölümüyle bir bütündür. Bu kalemlerin kesinleşmesi ve infazı ancak bir bütün olarak ilamın kesinleşmiş olmasına bağlıdır.

Vekalet Ücreti Nasıl İcraya Konur?

Vekalet ücretinin icraya konulabilmesi için:

1. Kesinleşme gerektirmeyen davalarda: Karar verildiği anda icraya konulabilir
2. Kesinleşme gerektiren davalarda: İlamın tamamının kesinleşmesi beklenir
3. Kesinleşme şerhi alınır ve ilamlı icra takibi başlatılır
4. Yargıtay’da duruşma yapılması nedeniyle hükmolunan vekalet ücretleri ise davanın sonucu beklenmeden icraya konulabilir

Karar ve İlam Harcı Kesinleşmeden İstenir mi?

Karar ve ilam harcı, mahkeme kararının kesinleşmesini beklemeksizin tahsil edilir. Ancak kesinleşme gerektiren kararlarda, karşı taraftan tahsili için kararın kesinleşmesi gerekir.

İşçilik Alacakları ve Hizmet Tespiti

İşçilik Alacakları Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi?

Evet, işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme kararları (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ücreti vb.) kural olarak kesinleşmeden icraya konulabilir. Bunlar para alacağı niteliğinde olduğundan genel kurala tabidir.

Hizmet Tespiti Davaları

Ancak hizmet tespiti davalarında verilen kararlar kesinleşmeden icraya konulamaz. İş Mahkemeleri Kanunu m.7/4 uyarınca, işveren aleyhine açılan hizmet tespit davalarında mahkeme kararının SGK nezdinde sonuç doğurabilmesi için kararın kesinleşmiş olması zorunludur.

Arabuluculuk ve İcra Edilebilirlik Şerhi

Arabuluculuk İcra Edilebilirlik Şerhi Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi?

Arabuluculuk sonucunda düzenlenen anlaşma belgesi, taraflar ve avukatları tarafından imzalanmışsa ayrıca icra edilebilirlik şerhine gerek kalmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konulabilir.

Ancak avukat imzası bulunmayan anlaşma belgelerinin icraya konulabilmesi için mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir. Bu şerh alındıktan sonra karar kesinleşme beklemeksizin icraya konulabilir.

Kesinleşme Şerhi ve Sonrası İşlemler

Kesinleşme Şerhi Olmadan Karar Kesinleşir mi?

Evet, kesinleşme şerhi olmadan da karar kesinleşebilir. Kesinleşme şerhi, kararın kesinleştiğini belgeleyen bir tutanaktır. Kararın kesinleşmesi, kanun yollarına başvuru süresinin geçmesi veya kanun yolu incelemesinin tamamlanması ile gerçekleşir.

Ancak kesinleşme şerhi, özellikle kesinleşme gerektiren kararların icraya konulması veya resmi işlemlerde kullanılması için gereklidir.

Kesinleşme Şerhi Çıktıktan Sonra Ne Yapılır?

Kesinleşme şerhi alındıktan sonra yapılacak işlemler:

1. İlamlı icra takibi başlatılabilir
2. Tapu, nüfus gibi sicillerde gerekli değişiklikler yapılabilir
3. Kesinleşmiş ilam delil olarak kullanılabilir
4. Kesinleşme şerhli karar, icra müdürlüğüne sunularak takip talebi yapılır

Kesinleşme Şerhi Ne Kadar Sürede Alınır?

Kararın kanun yoluna götürülmemesi halinde kesinleşme şerhinin alınması yaklaşık 1-1,5 ay sürebilmektedir. Kararın istinaf veya Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği durumlarda ise ilgili mercii kesin kararı verdikten sonra kararı veren mahkemenin kalem müdürü kesinleşme şerhini hazırlayıp yetkili hakime imzalatır.

Gerekçeli Karar ve Tebligat

Gerekçeli Karar Tebliğ Edilmeden İcraya Konulabilir mi?

Kesinleşme gerektirmeyen kararlar için gerekçeli kararın tebliğ edilmesi beklenmeksizin icraya konulabilir. Çünkü bu tür kararlarda kısa karar (hüküm fıkrası) ile birlikte icra takibi başlatılabilir.

Ancak kesinleşme gerektiren kararlarda, kesinleşme için gerekçeli kararın tebliği ve kanun yolu sürelerinin geçmesi gerektiğinden, bu süreç tamamlanmadan icraya konulamaz.

Kesinleşmeden İcraya Konulan Kararlara Karşı Başvuru Yolları

Şikayet Yolu (İİK m.16)

Kesinleşmeden icraya konulması gereken bir kararın kesinleşmeden takibe konulması halinde, borçlu icra mahkemesine şikayet yoluna başvurabilir.

İcra Müdürünün Sorumluluğu

İcra müdürü, takip talebine dayanak olarak sunulan mahkeme kararının kesinleşme şartı taşıyıp taşımadığını incelemelidir. Kesinleşmeden icrası mümkün olmayan bir ilam için icra emri düzenlenmesi talep edilirse, icra müdürü bu talebi reddetmekle yükümlüdür.

Takibin İptali

Şikayet üzerine icra mahkemesi, kesinleşmeden icraya konulan ilamla ilgili takibin iptaline karar verir. Bu durum, kararın kesinleştikten sonra yeniden icraya konulmasına engel teşkil etmez.

İlgili Yargıtay Kararları

Kesinleşmeden İcraya Konulamayacak Kararlar İçin Danışın

Kesinleşmeden icraya konulamayacak kararlar, icra hukukunun önemli konularından biridir. Kural olarak mahkeme kararları kesinleşmeden icraya konulabilir. Ancak taşınmazın aynına, aile ve kişiler hukukuna ilişkin kararlar ile menfi tespit, kira tespit gibi özel düzenlemelere tabi kararlar kesinleşmeden icraya konulamaz.

Kesinleşme gerektiren bir kararın kesinleşmeden icraya konulması halinde, borçlu süresiz şikayet yoluyla takibin iptalini sağlayabilir. Bu nedenle hem alacaklı hem de borçlu açısından hangi kararların kesinleşme gerektirdiğinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır.