Genel Boşanma Sebepleri

Genel boşanma sebepleri, Türk Medeni Kanunu’nda evlilik birliğinin artık sürdürülemez hâle geldiği durumlarda taraflara boşanma hakkı tanıyan yasal dayanaklardır. Bu sebepler; evlilik birliğinin temelden sarsılması, anlaşmalı boşanma ve eylemli ayrılık olmak üzere üç ana başlıkta incelenir.

Genel Boşanma Sebepleri

Her biri farklı hukuki şartlar, deliller ve süreçlerle değerlendirilir. Evlilik birliğinde yaşanan derin çatışmalar, iletişimsizlik veya ortak yaşamı imkânsız hâle getiren davranışlar, hâkimin takdir yetkisiyle genel boşanma sebepleri kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle, boşanma davası açmadan önce hangi hukuki sebebin davaya dayanak olacağı konusunda profesyonel bir avukattan danışmanlık almak sürecin doğru ve hızlı ilerlemesi açısından büyük önem taşır.

Genel boşanma sebepleri üçe ayrılır:

• Evlilik birliğinin sarsılması
• Anlaşmalı boşanma
• Eylemli ayrılık sebebiyle boşanma

Evlilik Birliğinin Sarsılması Sebebiyle Boşanma

TMK m.166 f 1ve 2 hükmüne göre; ” Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenemeyecek derecede temelden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.”

Evlilik birliğinin sarsılması 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun düzenlediği nisbî boşanma sebeplerindendir. Evlilik birliğinin sarsılması aynı zamanda 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun düzenlediği genel boşanma sebeplerindendir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunun m.166 f.1 hükmünün uygulanabilmesi için iki koşul gerçekleşmelidir. Bu koşullar:

• Birlik temelden sarsılmış olmalıdır,
• Ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmemelidir.

Birlik Temelden Sarsılmış Olmalıdır

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.166 f.1 hükmünün uygulanabilmesi için evlilik birliğinin temelden sarsılması vakası ispat edilmiş olmalıdır.

Yargıtay içtihatlarında birliğin sarsılmasını belirleyen faktörler genel bağlamda belirlenmiştir. ” Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için başlıca iki şartın gerçekleşmiş olması gerekmektedir. İlki, evlilik birliğinin temelden sarsılmış olması, diğeri ise ortak hayatın çekilmez hale gelmiş bulunmasıdır. Genel boşanma sebeplerini düzenleyen ve yukarıya alınan madde hükmü somutlaştırılmamış veya ayrıntıları ile belirtilmemiş birçok konuda evlilik birliğinin temelden sarsılıp sarsılmadığı noktasında hâkime taktir hakkı tanımıştır. Dolayısıyla olayın özellikleri, oluş biçimi, eşlerin kültürel sosyal durumları, eğitim durumları, mali durumları, eşlerin birbirleri ve çocukları ile olan ilişkileri, yaşadıkları çevrenin özellikleri, toplumun değer yargıları gibi hususlar dikkate alınarak evlilik birliğinin temelden sarsılıp sarsılmadığı tespit edilecektir.”

Olayın Özellikleri

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu olayın özelliklerine bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Olayın Oluş Biçimi ile Genel Boşanma Sebepleri

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu olayın oluş biçimine bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Kültürel Durumlar

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin kültürel durumlarına bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Örneğin başkasıyla olağan kültürel bir sebep olmadan mesajlaşmak cinsel güveni sarsıcı davranışlardan olup evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanma davasında boşanma konusu davranışlardandır.

Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 2011/21815 E. 2012/16802 K. 09.06..2012 tarihli kararı ” Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden; mahkemenin de sabit kabul ettiği gibi davalı-davacı kocanın güven sarsıcı davranışlar içine girmesi, eşine hakaret etmesi ve birlik görevlerini yerine getirmemesi şeklinde gerçekleşen davranışlarına karşılık; davacı-davalı kadının da internette facebook adlı paylaşım sitesi aracılığıyla bir başka erkekle kocasının güvenini sarsacak şekilde mesajlaştığı ve görüştüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda; tarafların evlilik birliği temelinden sarsılmış olup; bu sonuca ulaşılmasında her iki taraf da kusurlu olmakla birlikte, davalı-davacı kocanın eşine göre daha fazla kusurlu olduğunun kabulü gerekir.” mevcuttur.

Sosyal Durumlar

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin sosyal durumlarına bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Örneğin eşe örtünmesi için baskıda bulunmak giyim konusunda baskıda bulunmaya ilişkin sosyal şiddete yönelik bir davranış olduğundan evlilik birliğinin sarsılması sebep olan davranışlardandır.

Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 2010/3765 E. 2011/4773 K. 17.03.2011 tarihli kararı “Yapılan soruşturma ve toplanan delillerden davalı-davacı kadının kocasına sürekli olarak hakaret ettiği, davacı-davalı kocanın da, karısına giyim tarzına müdahale ederek “örtünmesi” için sürekli baskıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu halde taraflar arasında ortak hayatı temelinden sarsacak derecede ve birliğin devamına imkan bırakmayacak nitelikte bir geçimsizlik mevcut ve sabittir. Olayların akışı karşısında davacı-davalı, dava açmakta haklıdır. Bu şartlar altında eşleri birlikte yaşamaya zorlamanın artık kanunen mümkün görülmemesine göre, boşanmaya karar verilecek yerde boşanma davasının reddi doğru bulunmamıştır.” mevcuttur.

Eğitim Durumları

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin eğitim durumlarına bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Mali Durumları

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin mali durumlarına bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Genel Boşanma Sebepleri

Birbiriyle Olan İlişkileri

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin birbiriyle olan ilişkilerine bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Örneğin eşin karşı çıkmasına rağmen sürekli arkadaşlarını ortak konuta getirmesi faaliyetler konusunda sosyal şiddete yönelik bir davranış olduğundan evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanma davasında boşanma konusu davranışlardandır.

Çocuklarıyla Olan İlişkileri

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin çocuklarıyla olan ilişkilerine bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Yaşadıkları Çevrenin Özellikleri

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu eşlerin yaşadıkları çevrenin özelliklerine bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Örneğin çevreye rahatsızlık verecek şekilde içki kullanmak sosyal şiddete yönelik bir davranış olduğundan evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanma davasında boşanma konusu davranışlardandır.

Toplumun Değer Yargıları

Evlilik birliğinin temelden sarsılması nedeniyle boşanmaya karar verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması olgusu toplumun değer yargılarına bakılarak aile mahkemesi hâkimi tarafından kendisine tanınan taktir hakkına göre tespit edilecektir.

Ortak Hayatı Sürdürmeleri Eşlerden Beklenmemelidir

Mutlak boşanma sebeplerinde, evlilik birliği temelden sarsılmış olduğu gibi artık böyle bir birlikte yaşamanın taraflardan beklenemeyeceği kural olduğu için sadece boşanma sebebini oluşturan maddi olayın gerçekleşmesi ve bu maddi olayın kanıtlanması boşanma kararı verilmesi için yeterli olmaktadır.

Evlilik birliğinin sarsılması 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun düzenlediği nisbî boşanma sebeplerindendir. Evlilik birliğinin sarsılması aynı zamanda 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun düzenlediği genel boşanma sebeplerindendir. Bu yüzden somut olaya göre ortak hayatı sürdürmeleri eşlerden beklenmemelidir bunun kararını hâkim verir.

Anlaşmalı Boşanma

TMK m.166f.3 hükmüne göre; ” Evlilik en az bir yıl sürmüş ise eşlerin birlikte başvurması ya da eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde , evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukları durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.” hükmüne göre tarafların anlaşmalı boşanması için;

• Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı,
• Birlikte başvurma veya diğer eşin kabulü,
• Eşler bizzat dinlenmeli ve anlaşma sağlanmalıdır,
• Düzenleme uygun bulunmalıdır,

Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 2014/1160 E. 2014/22616 K. 13.11.2014 tarihli kararında evlilik bir yıl sürmediği için tarafların anlaşmalı boşanamayacağına karar verilmiştir. ” Kanun maddesinde öngörülen evliliğin en az bir yıl sürmüş olması koşulu, dava şartı (HMK md. l14) olmayıp, yasada gösterilen eşlerin birlikte başvurması, ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi durumuyla birlikte, birliğin temelinden sarsılmış sayılacağına ilişkin yasal karinenin temel unsurudur. Bu nedenle bir yıllık sürenin davanın açıldığı tarihte mevcut olması gereklidir. Dava açıldıktan sonra bir yıllık sürenin gerçekleşmesi, açıklanan yasal karinenin oluşması için yeterli değildir. Tarafların evlenme tarihi 03.03.2013 olup, dava ise 13.02.2014 tarihinde bir yıllık süre dolmadan açılmıştır.

Bu durumda; anlaşmalı boşanmaya karar verilemeyeceğinden, davacıya Türk Medeni Kanununun 166. maddesinin 1. ve 2. fıkralarındaki çekişmeli olan şekliyle davaya devam edip etmeyeceğinin sorulması, devam etmek istediğini bildirmesi halinde davaya çekişmeli boşanma davalarına yönelik usul hükümlerine göre devam edilerek, gösterdikleri takdirde delillerinin toplanması ve gerçekleşecek sonucuna göre boşanma talebi hakkında bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece açıklanan yönler gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş; bozmayı gerektirmiştir.”

Anlaşmalı boşanma davasında tarafların boşanmanın malî sonuçları üzerinde de anlaşmaları gerekir. Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 2003/16425 E. 2004/496 K. 19.01.2004 tarihli kararı “1- Taraflar 2.4.2002 tarihinde anlaşmalı boşanmışlardır. Ancak davalı koca hakkında bu anlaşma­dan önce 26.3.2002 tarihinde iflas kararı alınmıştır. Anlaşmalı boşanma için tarafların boşanmanın ma­li sonuçları hakkında da anlaşma­ları gerekmektedir. Tarafların an­laştıkları protokol konusu maddi tazminatlar ile taşınmaz konusunda İcra İflas Kanununun 184, 191 ve 226. maddesi karşısında borçlu kocanın masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu geçersiz olduğu gibi davanın iflas idaresine de yö­neltilmesi gerekir. Bu yön gözetil­meden davaya devamla yazılı şekil­de hüküm kurulması bozmayı ge­rektirmiştir.” mevcuttur.

Eylemli Ayrılık Sebebiyle Boşanma

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.166 f.4 hükmüne göre ” Boşanma sebeplerinden herhangi biriyle açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak 3 yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.”

Eylemli ayrılık sebebiyle boşanma 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun düzenlediği mutlak boşanma sebeplerindendir.

Yargıtay 2.Hukuk Dairesinin 2004/9695 E. 2004/10824 K. 28.09.2004 tarihli kararı eylemli ayrılık sebebiyle boşanma davası açılmasıyla ilgili emsal mahiyetinde bir karardır. “Kocanın Bakırköy 9. Asliye Hu­kuk Mahkemesinde açtığı boşanma davası reddedilmiş 13.9.1999’da, yine daha sonra Bakırköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesindeki davada retle sonuçlanmış ve 13.9.2002’de kesinleşmiştir. Toplanan deliller­den ilk davanın reddinden sonra eşlerin bir araya gelmedikleri anla­şılmaktadır. Kesinleşen ilk dava­dan sonra üç yıl geçtikten sonra bu dava açılmıştır. Daha sonra ikinci bir davarım açılmış olması ilk da­vanın boşanmaya esas alınmasını engellemez. Yasanın aradığı şartlar gerçekleşmiştir. Boşanmaya karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.”

Avukat vekalet ücreti ne kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili yazılarımız;

• Genel Boşanma sebepleri
• Boşanma Davalarında Geçici Önlemler
• Boşanmanın Eşler Bakımından Sonuçları
• Nişanlılık
• Boşanma Davası ve Boşanma Sebepleri
• Anlaşmalı Boşanma Davası 2025
• Velayet Davası Nedir? 2025
• Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2025
• Boşanmanın Eşler Bakımından Sonuçları
• Boşanma Davalarında Geçici Önlemler
• Anlaşmalı Boşanma Davası Nedir?

AV. İREM BİKE DEMİRHAN

Sonuç

Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz? Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için irembikedemirhan@gmail.com adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)