Alacaklının İİK m. 121 Yetki Belgesi ile Ortaklığın Giderilmesi Davası: Süreç, Arabuluculuk ve Yargıtay 2026
İİK m. 121 Yetki Belgesi ile Ortaklığın Giderilmesi Davası
Alacaklının İcra Hukuk Mahkemesi aracılığıyla İİK m. 121 yetki belgesi alması, borçlunun elbirliği (iştirak) halinde mülkiyetine konu el konulan hisselerde ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açabilmesi için zorunlu bir ilk adımdır.
Elbirliği mülkiyetinde doğrudan müstakil pay satışı yapılamadığı için alacaklı, icra dosyası üzerinden İcra Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak ortaklığın giderilmesi davası açmak üzere yetki belgesi (İİK m. 121 yetkisi) talep eder. Alınan yetki belgesi, mirasçılık belgesi (veraset ilamı) ve icra dosya bilgileriyle birlikte Sulh Hukuk Mahkemesi’nde borçlu ve diğer ortakların (hissedarların) davalı olarak gösterildiği ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mahkeme ortaklığın giderilmesine (kural olarak satış suretiyle) karar verir. Elde edilen bedel dosyadaki alacak miktarına ve hisselere göre paylaştırılır.
“İİK 121 yetki belgesi nedir?”, “Alacaklı ortaklığın giderilmesi davası açabilir mi?”, “İİK 121 ortaklığın giderilmesi davası arabuluculuk zorunlu mu?”, “İİK 121 satış isteme süresi ne kadar?”, “Ortaklığın giderilmesi davası kaç ayda sonuçlanır?” gibi sorular icra ve gayrimenkul hukukunun en çok araştırılan konularındandır. Bu rehber, İİK m. 121 yetki belgesi ile ortaklığın giderilmesi davasının tüm aşamalarını, arabuluculuk zorunluluğunu, dilekçe unsurlarını ve Yargıtay içtihatlarını bir avukatın kaleminden ele almaktadır.
İçindekiler
Hukuki Bilgilendirme
Bu makale, 2004 sayılı İİK md. 121, 94, 97; 4721 sayılı TMK md. 698-699, 640; 6100 sayılı HMK md. 59; 7445 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi); Yargıtay 14. HD, 12. HD ve 8. HD yerleşik içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Ortaklığın giderilmesi davasının genel çerçevesi için Ortaklığın Giderilmesi Davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Dayanak: İİK m. 121
| Madde | Düzenleme | Amacı |
|---|---|---|
| İİK md. 121 | Elbirliği mülkiyetindeki mal için alacaklıya ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi verilmesi | Doğrudan satışı mümkün olmayan hisselerin paraya çevrilmesi |
| İİK md. 94 | Borçlunun ortaklık payının haczedilmesi | Elbirliği mülkiyetindeki payın haczi |
| TMK md. 640 | Miras ortaklığı (elbirliği mülkiyeti) | Mirasçılar arasında payın bağımsız satışının engeli |
| TMK md. 698-699 | Paylı mülkiyetin sona erdirilmesi | Ortaklığın giderilmesi hakkı |
İİK m. 121 Yetki Belgesi Nedir?
| Husus | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | İcra Hukuk Mahkemesi’nin alacaklıya borçlunun ortaklık payı üzerinden ortaklığın giderilmesi davası açma izni vermesi |
| Neden gerekli? | Elbirliği mülkiyetinde müstakil pay satışı yapılamaz, payın paraya çevrilmesi için ortaklığın giderilmesi zorunlu |
| Kim talep eder? | Alacaklı (borçlunun hissesini haczettiren kişi) |
| Nereden alınır? | İcra Hukuk Mahkemesi (icra dosyasının bulunduğu yer) |
| Süresi | Yetki belgesi alındıktan sonra makul sürede dava açılmalı aksi halde yetki düşebilir |
Avukat Notu: İİK m. 121 yetki belgesi sadece elbirliği (iştirak halinde) mülkiyet için geçerlidir. Borçlunun paylı mülkiyetteki hissesi zaten doğrudan haczedilebilir ve satılabilir. Bu durumda yetki belgesi gerekmez. Alacaklının yetki belgesi almadan ortaklığın giderilmesi davası açması halinde dava aktif husumet (dava açma yetkisi) yokluğundan reddedilir.
İİK m. 121 yetki belgesi ve ortaklığın giderilmesi konusunda uzman avukat desteği alın.
Dava Süreci: Adım Adım
| Adım | İşlem | Nerede? |
|---|---|---|
| 1 | Alacaklı borçlu aleyhine icra takibi başlatır ve kesinleştirir | İcra Dairesi |
| 2 | Borçlunun elbirliği mülkiyetindeki taşınmaz/malvarlığı hissesine haciz konulur | İcra Dairesi + Tapu Müdürlüğü |
| 3 | Alacaklı İcra Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak İİK m. 121 yetki belgesi talep eder | İcra Hukuk Mahkemesi |
| 4 | Yetki belgesi alındıktan sonra zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılır | Arabuluculuk Bürosu |
| 5 | Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa Sulh Hukuk Mahkemesi’nde ortaklığın giderilmesi davası açılır | Sulh Hukuk Mahkemesi |
| 6 | Borçlu ve diğer tüm ortaklar davalı olarak gösterilir (husumet) | Dilekçe |
| 7 | Mahkeme ortaklığın giderilmesine (kural olarak satış suretiyle) karar verir | Sulh Hukuk Mahkemesi |
| 8 | Satış bedeli icra dosyasındaki alacak miktarına ve hisselere göre paylaştırılır | İcra Dairesi |
Haciz ve Elbirliği Mülkiyeti
| Mülkiyet Türü | Haciz Yöntemi | Satış Yöntemi |
|---|---|---|
| Paylı mülkiyet | Borçlunun hissesi doğrudan haczedilebilir | Doğrudan icra yoluyla satış (yetki belgesi gerekmez) |
| Elbirliği mülkiyeti (miras) | Borçlunun miras hissesine haciz konulur (İİK md. 94) | İİK m. 121 yetki belgesi + ortaklığın giderilmesi davası gerekli |
İİK m. 121 Ortaklığın Giderilmesi: Arabuluculuk Zorunlu mu?
| Husus | Açıklama |
|---|---|
| Zorunlu mu? | Evet, 7445 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) ile ortaklığın giderilmesi davaları için zorunlu arabuluculuk getirildi |
| İİK m. 121 davası dahil mi? | Evet, alacaklının yetki belgesiyle açtığı dava da dahildir |
| Arabuluculuk sonrası dava açma süresi | Son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde dava açılmalı |
| Arabuluculukta anlaşma | Tutanak ilam niteliğindedir, anlaşılırsa dava açmaya gerek kalmaz |
İcra hukuku ve ortaklığın giderilmesi konusunda profesyonel destek alın.
Yetki Belgesi Talebi Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
Yetki Belgesi Talebi Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Mahkeme | İcra Hukuk Mahkemesi (icra dosyasının bulunduğu yer) |
| Davacı (alacaklı) | TC kimlik, ad-soyad, adres |
| Davalı (borçlu) | TC kimlik, ad-soyad, adres |
| İcra dosya bilgileri | İcra dairesi, dosya numarası, alacak miktarı |
| Taşınmaz bilgileri | İl, ilçe, mahalle, ada, parsel, tapu kaydı |
| Haciz bilgileri | Haciz tarihi ve haciz şerhi detayları |
| Talep | İİK m. 121 uyarınca ortaklığın giderilmesi davası açmak üzere yetki belgesi verilmesi |
Satış İsteme Süresi
| Husus | Süre |
|---|---|
| Hacizden sonra satış isteme | Taşınmaz: hacizden itibaren 1 yıl içinde satış istenmelidir (İİK md. 106) |
| Yetki belgesi alınması | Hacizden sonra makul sürede, gecikme hakkın düşmesine yol açabilir |
| Dava açma süresi | Yetki belgesi alındıktan sonra makul sürede dava açılmalı |
| Arabuluculuk sonrası | Son tutanaktan itibaren 2 hafta içinde dava açılmalı |
Husumet ve Taraf Teşkili
| Taraf | Sıfat | Açıklama |
|---|---|---|
| Alacaklı | Davacı | İİK m. 121 yetki belgesiyle dava açar, borçlunun hissedarı değildir |
| Borçlu hissedar | Davalı | Elbirliği mülkiyetinde pay sahibi borçlu |
| Diğer ortaklar | Davalı | Tüm diğer hissedarlar (mirasçılar) zorunlu dava arkadaşı |
İhtiyati haciz ve icra takibi hakkında detaylı bilgi için İhtiyati Haciz yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yargılama, Satış ve Bedel Paylaşımı
| Aşama | İşlem |
|---|---|
| Yargılama | Mahkeme ortaklığın giderilmesine kural olarak satış suretiyle karar verir |
| Satış | Açık artırmayla satış, tüm hissedarlar oy birliğiyle isterse ortaklar arası satış |
| Bedel paylaşımı | Satış bedeli hisse oranlarına göre paylaştırılır |
| Alacaklıya ödeme | Borçlunun hissesine düşen bedel icra dosyasına aktarılır, alacak miktarı kadar alacaklıya ödenir |
| Borçluya kalan | Alacak düşüldükten sonra kalan tutar borçluya iade edilir |
İcra takibi ve ortaklığın giderilmesi konusunda profesyonel hukuki destek alın.
Yargıtay Kararları (Güncel İçtihat)
| İçtihat Konusu | Yargıtay Görüşü |
|---|---|
| Yetki belgesi zorunlu | Alacaklı İİK m. 121 yetki belgesi olmadan ortaklığın giderilmesi davası açamaz, aktif husumet yokluğundan reddedilir |
| Elbirliği şartı | Yetki belgesi yalnızca elbirliği mülkiyeti için gerekli, paylı mülkiyette doğrudan icra satışı yapılabilir |
| Tüm ortaklar davalı | Borçlu dahil tüm ortaklar zorunlu dava arkadaşı, eksik taraf teşkili bozma sebebi |
| Arabuluculuk zorunlu | 7445 s.K. ile İİK m. 121 davaları dahil zorunlu arabuluculuk dava şartı |
| Satış bedeli paylaşımı | Borçlunun hissesine düşen bedel icra dosyasına aktarılmalı, fazlası borçluya iade |
| Makul süre | Yetki belgesi alındıktan sonra makul sürede dava açılmazsa yetki düşebilir |
Sık Sorulan Sorular (SSS)
İİK m. 121 yetki belgesi nedir?
İcra Hukuk Mahkemesi’nin alacaklıya borçlunun elbirliği mülkiyetindeki ortaklık payı üzerinden ortaklığın giderilmesi davası açma izni vermesidir. Elbirliği mülkiyetinde müstakil pay satışı yapılamadığından bu yetki belgesi zorunludur.
İİK 121 ortaklığın giderilmesi davası arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. 7445 sayılı Kanun (12. Yargı Paketi) ile ortaklığın giderilmesi davaları için zorunlu arabuluculuk getirilmiştir. İİK m. 121 yetki belgesiyle açılan dava da dahildir.
İİK 121 satış isteme süresi ne kadardır?
Taşınmaz haczinden itibaren 1 yıl içinde satış istenmelidir (İİK md. 106). Yetki belgesi alındıktan sonra makul sürede dava açılmalı, arabuluculuk son tutanağından itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır.
Ortaklığın giderilmesi davası kaç ayda sonuçlanır?
Mahkemenin iş yüküne göre değişir. Ortalama 6-12 ay arasıdır. Arabuluculuk süreci, bilirkişi raporu, taraf teşkili ve kesinleşme süresi eklenmelidir. İİK m. 121 davaları öncelikli değildir.
Ortaklığın giderilmesi arabuluculuktan sonra dava açma süresi var mı?
Evet. Son tutanağın düzenlenmesinden itibaren 2 hafta içinde dava açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir.
Ortaklığın giderilmesi davası süreci nasıl işler?
İcra takibi → haciz → İİK m. 121 yetki belgesi → zorunlu arabuluculuk → Sulh Hukuk’ta dava → bilirkişi → satış kararı → açık artırma → bedel paylaşımı şeklinde ilerler.
Alacaklı aynen taksim talep edebilir mi?
Hayır. Alacaklının amacı alacağını tahsil etmektir. Bu nedenle mahkeme kural olarak satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. Ancak hissedarlardan biri aynen taksim talep edebilir.
Paylı mülkiyette İİK m. 121 yetki belgesi gerekir mi?
Hayır. Paylı mülkiyette borçlunun hissesi doğrudan haczedilebilir ve icra yoluyla satılabilir, yetki belgesi gerekmez. İİK m. 121 sadece elbirliği mülkiyeti için geçerlidir.
Yetki belgesi olmadan dava açılırsa ne olur?
Dava aktif husumet (dava açma yetkisi) yokluğundan reddedilir. Alacaklının önce İcra Hukuk Mahkemesi’nden yetki belgesi alması zorunludur.
Satış bedeli nasıl paylaştırılır?
Satış bedeli hisse oranlarına göre paylaştırılır. Borçlunun hissesine düşen bedel icra dosyasına aktarılır. Alacak miktarı kadar alacaklıya ödenir, kalan tutar borçluya iade edilir.
Ortaklığın giderilmesi davasında cevap dilekçesi nasıl yazılır?
Davalı hissedarlar cevap dilekçesinde yetki belgesi geçerliliğini, taraf teşkilini, arabuluculuk şartını, aynen taksim talebini veya davanın red sebeplerini ileri sürebilir. Cevap süresi tebligattan itibaren 2 haftadır.
İİK m. 121 yetki belgesinin süresi var mıdır?
Kanunda kesin bir süre belirlenmemiştir ancak Yargıtay’a göre yetki belgesi alındıktan sonra makul sürede dava açılmalıdır. Uzun süre beklenmesi yetki belgesinin geçerliliğini tartışmalı hale getirir.
İİK m. 121 Yetki Belgesi – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yasal Dayanak | İİK md. 121, 94, 106; TMK md. 640, 698-699; 7445 s.K. |
| Yetki Belgesi | İcra Hukuk Mahkemesi; sadece elbirliği mülkiyetinde zorunlu |
| Arabuluculuk | Zorunlu; İİK m. 121 davaları dahil; 2 hafta dava açma süresi |
| Husumet | Davacı: alacaklı; Davalı: borçlu + tüm ortaklar (zorunlu dava arkadaşı) |
| Satış | Kural: açık artırma; oy birliğiyle ortaklar arası satış mümkün |
| Bedel | Borçlu hissesi icra dosyasına; alacak kadar alacaklıya; kalan borçluya |
| Süre (haciz) | Taşınmaz: 1 yıl satış isteme; yetki belgesi sonrası makul sürede dava |
| Dava Süresi | Ortalama 6-12 ay (arabuluculuk + yargılama + kesinleşme) |
İcra hukuku ve gayrimenkul uyuşmazlığı konusunda profesyonel hukuki destek alın.
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. İİK m. 121 yetki belgesi konusundaki somut durumunuz için icra ve gayrimenkul hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.