Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı 2026
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı, kamu hizmetinin sürekliliği korunurken aile yaşamının desteklenmesi amacıyla getirilen özel bir çalışma modelidir. 18 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki memurlar, çocukları ilkokula başlayana kadar haftalık 20 saat çalışabilecek. Bu düzenleme özellikle doğum sonrası dönem ile evlat edinme süreçlerinde ebeveynin çocuğuyla daha fazla zaman geçirebilmesini amaçlamaktadır.
| Kriter | Bilgi |
|---|---|
| Yasal Dayanak | 657 sayılı DMK Ek Madde 43 |
| Yönetmelik Tarihi | 18 Temmuz 2025 Resmi Gazete |
| Haftalık Çalışma Süresi | 20 saat (normal 40 saatin yarısı) |
| Minimum Çalışma Günü | Haftada en az 3 gün |
| Günlük Çalışma Süresi | En az 3 saat, en fazla 8 saat |
| Hak Sahipleri | Doğum yapan kadın, eşi doğum yapan erkek, evlat edinen memur |
| Süre Sınırı | Çocuk ilkokula başlayana kadar |
| Maaş | Mali hakların yarısı ödenir |
Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Hukuki Dayanağı
Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Hukuki Dayanağı
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ek 43. maddesi çerçevesinde düzenlenmiştir. “Devlet Memurlarının Yarım Zamanlı Çalışma Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik” (Karar Sayısı: 10108) 18 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (A) fıkrasında belirtilen memurlar hakkında uygulanır. Sözleşmeli personel (4/B) bu haktan yararlanamaz.
Kimler Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkından Yararlanabilir?
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı bakımından yönetmelik, belirli koşulları sağlayan memurları kapsamaktadır. Hak yalnızca annelerle sınırlı değildir; babalar ve evlat edinen ebeveynler için de bu düzenleme getirilmiştir.
👩 Doğum Yapan Kadın Memur
Analık izninin veya 104/F kapsamındaki iznin bitiminden itibaren başvurabilir. Çocuğun sağ olması şarttır.
✓ Yararlanabilir
👨 Eşi Doğum Yapan Erkek Memur
Babalık izninin bitiminden itibaren başvurabilir. Eşinin memur olup olmaması önemli değildir.
✓ Yararlanabilir
👪 Evlat Edinen Memur
Çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten veya yasal izinlerin bitiminden itibaren yararlanabilir.
✓ Yararlanabilir
| Yararlanma Şartları | Açıklama |
|---|---|
| Çocuğun sağ olması | Doğum veya evlat edinme sonrası çocuğun hayatta olması gerekir |
| Aynı çocuk için ilk kez yararlanma | Her çocuk için yalnızca bir kez bu haktan yararlanılabilir |
| Kadro unvanının uygun olması | Yararlanamayacak kadro unvanları listesinde bulunmama |
| Yazılı talep | Kuruma yazılı başvuru yapılması zorunludur |
| 657 sayılı Kanun kapsamında olmak | 4/A statüsünde devlet memuru olmak |
Eşlerin her ikisinin de memur olması halinde, yarım zamanlı çalışma hakkından talepleri üzerine her iki eş de aynı anda faydalanabilir. Bu konuda kadın veya erkek ayrımı yapılmaz.
Hangi Dönemde ve Ne Kadar Süreyle Kullanılabilir?
Hangi Dönemde ve Ne Kadar Süreyle Kullanılabilir?
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı, çocuğun ilköğretim (ilkokul) çağına başlamasına kadar kullanılabilen bir imkandır. 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği gereğince mecburi ilköğretim çağı, çocuğun 66 ayını (5,5 yaş) doldurduğu yılın eylül ayı başından itibaren başlar.
Çocuk ilkokula başlayana kadar kullanılabilir
| Memur Türü | Başlangıç Tarihi | Bitiş Tarihi |
|---|---|---|
| Doğum yapan kadın memur | Analık izninin veya 104/F izninin bitimi | Çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başı |
| Eşi doğum yapan erkek memur | Babalık izninin bitimi | Çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başı |
| Evlat edinen memur | Çocuğun fiilen teslim tarihi veya yasal izinlerin bitimi | Çocuğun mecburi ilköğretim çağına başladığı tarihi takip eden ay başı |
Yarım zamanlı çalışma dönemi içindeki herhangi bir zamanda bu hak kullanılabilir. Doğumdan hemen sonra başlamak zorunlu değildir. Çocuk 3 yaşındayken de başvuru yapılabilir.
Çalışma Günleri ve Saatleri Nasıl Planlanır?
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı kullanılırken, çalışma planı hem memurun talebi hem de kurumun hizmet ihtiyacı dikkate alınarak oluşturulur. Haftalık çalışma süresi normal sürenin yarısı olan 20 saat olarak belirlenir.
| Çalışma Düzeni Kuralları | Detay |
|---|---|
| Haftalık çalışma süresi | 20 saat (normal 40 saatin yarısı) |
| Minimum çalışma günü | Haftada en az 3 gün |
| Günlük minimum süre | 3 saatten az olamaz |
| Günlük maksimum süre | 8 saatten fazla olamaz |
| Mesai dışı çalışma | Normal mesai başlangıç/bitiş saatleri dışında çalıştırılamaz |
| Öğle dinlenmesi | Öğle dinlenme süresinde çalıştırılamaz |
| Süt izni | Ayrıca süt izni verilmez |
Yetkili amir, hizmet ihtiyacı veya memurun talebine göre yarım zamanlı çalışma gün ve saatlerinde Ocak ve Temmuz dönemlerinde yılda iki defa değişiklik yapabilir. Memur da bu dönemlerde tercihlerini değiştirebilir.
Çalışma Planı Örneği
| Örnek Plan | Pazartesi | Salı | Çarşamba | Perşembe | Cuma | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Seçenek 1 | 8 saat | – | 8 saat | – | 4 saat | 20 saat |
| Seçenek 2 | 4 saat | 4 saat | 4 saat | 4 saat | 4 saat | 20 saat |
| Seçenek 3 | 7 saat | – | 7 saat | – | 6 saat | 20 saat |
| Seçenek 4 | 5 saat | 5 saat | – | 5 saat | 5 saat | 20 saat |
Maaş ve Mali Haklar Nasıl Etkilenir?
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı kapsamında çalışan memurlara, mali haklar ve sosyal yardımlar orantılı olarak ödenir. Temel ilke, çalışma süresine paralel ödeme yapılmasıdır.
| Mali Hak Türü | Uygulama | Oran |
|---|---|---|
| Maaş (Aylık) | Yarım olarak ödenir | %50 |
| Ek ödeme | Yarım olarak ödenir | %50 |
| Sosyal yardımlar | Her bir ödeme unsurunun yarısı | %50 |
| Emekli keseneği | Aylık tutarın yarısı üzerinden kesilir | %50 |
| SGK primi | Yarım olarak yatırılır | %50 |
| Genel sağlık sigortası | Tam olarak ödenir | %100 |
| Fiili çalışmaya bağlı ödemeler | İlgili mevzuat hükümleri uygulanır | Değişken |
Yarım zamanlı çalışan memurlar, genel sağlık sigortası priminin tamamı ödendiğinden devletin sunduğu tüm sağlık hizmetlerinden tam olarak yararlanmaya devam eder. Bu konuda herhangi bir kesinti yapılmaz.
Maaş Hesaplama Örneği
| Ödeme Kalemi | Tam Zamanlı (TL) | Yarım Zamanlı (TL) |
|---|---|---|
| Aylık | 35.000 | 17.500 |
| Ek Ödeme | 8.000 | 4.000 |
| Sosyal Yardım | 2.000 | 1.000 |
| Toplam Brüt | 45.000 | 22.500 |
Hakka geçmeden önce personelin kurumunun insan kaynakları biriminden yazılı bilgilendirme alması ve hangi ödemelerin nasıl uygulanacağını netleştirmesi önerilir. Uygulamada farklı ödeme kalemleri nedeniyle “beklenen ile gerçekleşen” arasında fark oluşabilmektedir.
Başvuru Süreci Nasıl İlerler?
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı için başvuru süreci belirli adımları takip eder. Memur, bağlı bulunduğu kuruma yazılı başvuru yaparak talebini mevzuat kapsamında iletir.
- Yazılı Başvuru Hazırlama: Yarım zamanlı çalışmaya başlamadan en az 1 ay önce kuruma yazılı dilekçe hazırlanır.
- Tercih Belirleme: Başvuruda haftalık yarım zamanlı çalışılacak günler ve çalışma saatleri belirtilir.
- Evrak Sunumu: Doğum belgesi, nüfus kayıt örneği veya evlat edinme belgeleri eklenir.
- Kurum Değerlendirmesi: Kurum, hizmet gerekleri ve personel planlamasını değerlendirerek karar verir. Başvurular en geç 1 ay içinde karara bağlanır.
- Onay ve Planlama: Kabul halinde çalışma düzeni belirlenir ve uygulama başlar.
Başvurunun reddi halinde gerekçenin açık olması gerekir. Red kararına karşı yetkili İdare Mahkemesi’nde dava açılabilir. Mahkemeler, kanunda aranan şartları taşıyan başvuranların taleplerinin reddedilmesini genellikle hukuka aykırı bulmaktadır.
Hangi Memurlar Yarım Zamanlı Çalışamaz?
Hangi Memurlar Yarım Zamanlı Çalışamaz?
Yönetmeliğin 10. maddesi, yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak memurları düzenlemektedir. Bazı kadro ve görevlerde bulunan memurlar bu haktan faydalanamaz.
- Şube müdürü ile dengi ve üstü yönetici unvanlı kadrolarda görev yapan memurlar
- Yurt dışı teşkilatında görev yapan memurlar
- Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde görev yapanlar (kurumca değerlendirilir)
- Sözleşmeli personel (4/B)
| Kategori | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
| Şube Müdürü | Yararlanamaz | Yönetici unvanı |
| Daire Başkanı | Yararlanamaz | Üst yönetici |
| Genel Müdür | Yararlanamaz | Üst yönetici |
| Yurt Dışı Personeli | Yararlanamaz | Yurt dışı teşkilatı |
| Memur (Uzman, VHKİ vb.) | Yararlanabilir | Şartları sağlarsa |
| Öğretmen | Kuruma bağlı | Kurum değerlendirmesi |
| Sağlık Personeli | Kuruma bağlı | 24 saat hizmet değerlendirmesi |
Önceki görev yerinde doğum sebebiyle yarım zamanlı çalışma hakkından faydalanan memur, yararlanılamayacak bir kurum veya göreve gelmesi durumunda dahi hakkını kullanmaya devam edebilir. Kazanılmış hak korunur.
Emeklilik ve Kıdem Üzerine Etkisi
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı kullanılırken emeklilik ve kıdem hesaplamalarında önemli etkiler söz konusudur.
| Etkilenen Alan | Uygulama | Örnek |
|---|---|---|
| Hizmet süresi | Yarım olarak dikkate alınır | 1 yıl yarım zamanlı = 6 ay hizmet |
| Derece yükselmesi | Aranan sürelerde yarım hesaplanır | Normal 3 yıl yerine 6 yıl gerekir |
| Kademe ilerlemesi | Aranan sürelerde yarım hesaplanır | Normal 1 yıl yerine 2 yıl gerekir |
| Emekli keseneği | Yarısı üzerinden yatırılır | Emekli aylığını düşürür |
| SGK prim günü | Yılda 360 değil 180 gün | Emeklilik yaşını etkiler |
Haftalık çalışma sürelerinin yarısını çalıştıklarından, mali ve sosyal hakların yarısı yatırılacağından emeklilik süresi etkilenecektir. Bu nedenle karar vermeden önce emeklilik planlaması yapılmalıdır.
Hakkın Sona Ermesi ve Tam Zamanlı Çalışmaya Dönüş
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı, belirli durumların gerçekleşmesiyle sona erer. Memur isterse tam zamanlı çalışmaya geri dönebilir.
| Sona Erme Nedeni | Açıklama |
|---|---|
| Çocuğun ilkokula başlaması | Mecburi ilköğretim çağının başlamasıyla hak sona erer |
| Çocuğun vefatı | Hakkın devam etmesi için çocuğun sağ olması gerekir |
| Memurun talebi | Memur istediğinde tam zamanlı çalışmaya dönebilir |
| Kadro değişikliği | Yararlanamayacak kadroya atanma (ancak mevcut hak korunur) |
| Memuriyet sona ermesi | İstifa, emeklilik veya görevden ayrılma |
Yarım zamanlı çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla, başvuru tarihini izleyen ay başından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilir. Dönüş kararı kesindir; tekrar yarım zamanlıya geçilemez.
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Devlet Memurların yarım zamanlı çalışma hakkı kullanılırken, hak kaybı yaşamamak için bazı pratik noktalara dikkat edilmesi gerekir.
📋 Başvuru Öncesi
- İnsan kaynaklarından yazılı bilgi alın
- Mali etkileri hesaplayın
- Emeklilik planlamanızı gözden geçirin
- Çalışma planı tercihlerinizi belirleyin
📝 Başvuru Süreci
- En az 1 ay önce yazılı başvurun
- Gerekli belgeleri eksiksiz hazırlayın
- Tercih ettiğiniz günleri belirtin
- Başvuru kaydını saklayın
⚡ Uygulama Süreci
- Onay almadan işe başlamayın
- Plan dışı görevlendirmeleri kaydedin
- İzin haklarınızı takip edin
- Değişiklik taleplerini yazılı yapın
Memur süt izni hariç olmak üzere mazeret izinleri ile yıllık izinlerini 657 sayılı Kanun’da belirtilen süreler kadar kullanabilir. Kadın memura ayrıca süt izni verilmez çünkü zaten yarım zamanlı çalışmaktadır.
Devlet Memuru 2 İşte Çalışabilir mi?
Devlet memurlarının kural olarak ikinci bir işte çalışması yasaktır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 28. maddesi, memurların ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmasını yasaklamaktadır. Yarım zamanlı çalışma hakkı, ikinci bir iş yapma anlamına gelmez; memur bu dönemde de tek kamu görevi kapsamında çalışmaya devam eder.
- Ticari faaliyette bulunmak
- Özel sektörde ücretli çalışmak
- Şirket ortaklığı (istisnalar hariç)
- Serbest meslek icra etmek
Bilimsel, sanatsal veya telif geliri doğuran faaliyetler istisna olabilir. Bu tür faaliyetler için kurum izni gerekebilir. Yarım zamanlı çalışma, ek iş yapma hakkı doğurmaz.
Devlet Memuru Mesai Saatleri Dışında Çalışabilir mi?
Devlet memurları, mesai saatleri dışında ek gelir getirici işlerde çalışamaz. Ancak yarım zamanlı çalışma hakkını kullanan memurun, normal çalışma saatleri dışında ve öğle dinlenme süresinde çalıştırılması da mümkün değildir. Bu kural, yarım zamanlı çalışma hakkının fiilen korunmasını sağlar.
Memur Resmi Tatilde Çalışırsa Ne Olur?
Devlet memurlarının resmi tatillerde çalışması durumunda, 657 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre fazla çalışma ücreti veya izin hakları gündeme gelir. Yarım zamanlı çalışan memurlar için de aynı kurallar geçerlidir; ancak çalışma planı zaten belirlenmiş olduğundan, resmi tatiller genellikle bu plana dahil edilmez.
Memur Eşi Part-Time Çalışabilir mi?
Memurun eşi özel sektörde çalışıyorsa, part-time (kısmi süreli) çalışması mümkündür. İş Kanunu kapsamında kısmi süreli çalışma düzenlemesi mevcuttur. Ancak eşin de memur olması durumunda, her iki eş de yarım zamanlı çalışma hakkından ayrı ayrı yararlanabilir.
Sık Sorulan Sorular – Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı
Sık Sorulan Sorular -Devlet Memurların Yarım Zamanlı Çalışma Hakkı
⚖️ Yarım Zamanlı Çalışma Hakkınız İçin Hukuki Destek
Başvurunuzun reddedilmesi, maaş hesaplaması veya haklarınızla ilgili sorularınız için profesyonel hukuki danışmanlık alın.