Genel
Gönderi: author-avatar
On 26 Eylül 2025
0 yorumlar

Yasal mirasçılar ve miras payı hesaplamaya ilişkin yazımızda yasal mirasçıların kimler olduğu, miras paylarının nasıl hesaplandığı incelenmiştir.

Mirasçılar Kimlerdir?

Gerçek bir kişinin ölümü veya ölüme benzer haller gerçekleştiğinde özel hukuk ilişkilerinin aktarıldığı kişiye mirasçı denilmektedir. Yasal mirasçılar miras bırakanın kanun gereği mirasçısı olan kişilerdir. Türk Medeni Kanunu uyarıca kan hısımları;altsoy, ana-baba, büyük ana-büyük baba, kardeşler, evlatlık, sağ kalan eş ve devlet yasal mirasçıdır.

Miras bırakan yasal mirasçıları dışındaki herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi(şirket,dernek,vakıf vb.) ölüme bağlı tasarruf ile mirasçı olarak atayabilmektedir, bu durum kanunda atanmış mirasçı olarak düzenlenmiştir.

Yasal Mirasçılar Kimlerdir?

Yasal mirasçılar Türk Medeni Kanunu 495 ila 501. Maddeleri arasında belirlemiştir. Bunlar:

  • Altsoy: Miras bırakanın birinci derece mirasçıları, onun altsoyudur. Çocuklar eşit olarak mirasçıdırlar.
  • Ana ve baba: Altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları, ana ve babasıdır. Bunlar eşit olarak mirasçıdırlar. Miras bırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır. Bu durumda anne ve baba hayatta değilse onların yerine kardeşler mirasçı olacaktır.
  • Büyük ana ve büyük baba: Altsoyu, ana ve babası ve onların altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları, büyük ana ve büyük babalarıdır. Bunlar, eşit olarak mirasçıdırlar. Miras bırakandan önce ölmüş olan büyük ana ve büyük babaların yerlerini, her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır
  • Evlilik dışı hısımlar: Evlilik dışında doğmuş ve soybağı, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulmuş olanlar, baba yönünden evlilik içi hısımlar gibi mirasçı olurlar.
  • Sağ kalan eş: Sağ kalan eş, birlikte bulunduğu zümreye göre miras bırakana mirasçı olur,
  • Evlâtlık: Evlâtlık ve altsoyu, evlât edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlâtlığın kendi ailesindeki mirasçılığı da devam eder.
  • Devlet: Mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası Devlete geçer.

Yasal Mirasçıların Miras Payları Nedir?

Yasal mirasçıların miras payları yine yukarıda belirtilen maddelere düzenlemiştir. Türk hukukunda zümre sistemi uygulanmakta olup mirasçıların durumuna göre zümreler arası miras paylaşımı yapılmaktadır. İlk zümrede mirasçı varsa ikinci zümreye, ikinci zümrede mirasçı varsa üçüncü zümreye miras kalmayacaktır. Eş her zümre ile birlikte mirasçı olacaktır.

Birinci derece zümre: miras bırakanın altsoyu; çocukları (ölmüş ise onların çocukları)

Eş miras bırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte birini alır. Eş ölmüş vey boşanmış ise tüm miras çocuklara kalacaktır.

Örn: Eş ve 1 çocuk varsa: Eş 1/4,çocuk 3/4 pay alacaktır.

Örn: Eş ve 3 çocuk varsa: eş 1/4, çocuklar 1/4 er pay alacaktır

İkinci derece zümre: miras bırakanın anne-babası ve onların altsoyu (kardeşler)

Anne babanın mirasçı olabilmesi için miras bırakanın çocuğu veya torunu olmamalıdır. Eş miras bırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa, mirasın yarısını alır.

Örn: Eş ve anne -baba varsa varsa: Eş 2/4 , anne 1/4, baba1/4 pay alacaktır.

Örn: Eş var, anne baba vefat etmiş ve 1 kardeş varsa: eş 1/2, kardeşi 1/2 pay alacaktır

Üçüncü derece zümre: miras bırakanın büyük anne-büyük babası ve altsoyu (amca, hala, dayı, teyze)

Eğer birinci ve ikinci, zümrede mirasçı varsa üçüncü zümreye miras payı düşmeyecektir. Eş miras bırakanın büyük ana ve büyük babaları ve onların çocukları ile birlikte mirasçı olursa, mirasın dörtte üçü, bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

Örn: Eş ve büyükanne varsa: eş 3/4, büyük anne 1/4 pay alacaktır.

Babadan Kalan Miras Nasıl Paylaşılır?

Babadan kalan miras yukarıda anlatıldığı gibi zümre sistemine göre ilk zümrede olan çocuklar ve varsa eş arasında olacaktır.

  • Eş varsa: Eşe 1/4 pay, kalan miras çocuklar arasında eşit paylaştırılacaktır. Ölen çocuk varsa ise onun çocuğuna kendi payı kalacaktır.
  • Eş yoksa: Eş vefat etmiş ve mirasçı ile boşanmış iseler tüm miras çocuklar arasında eşit olarak paylaşılacaktır. Ölen çocuk varsa kendi payı altsoyuna geçecek, ölen çocuğun kendi altsoyu yoksa miras payı kardeşler arasında eşit bölünecektir.

Kardeşler Arası Miras Paylaşımı Nasıl Olur?

Kardeşler arasında miras paylaşımı eşit olacaktır. Yukarıda açıklandığı üzere miras bırakanın eşi varsa 1/4 pay eşe kalacak kalan miras kardeşler arasında eşit paylaşılacaktır.

Örn: Eş yok, 2 kardeş var birisi vefat etmiş onun 1 çocuğu varsa: 1/2 sağ kalan kardeşe, 1/2 pay vefat eden kardeşin çocuğuna kalacaktır.

Örn: Eş yok, 2 kardeş var biri vefat etmiş, vefat eden kardeşin çocuğu yok ancak eşi var: Tüm miras ağ kalan kardeşe kalacaktır çünkü vefat eden kardeşin altsoyu olmadığı için pay ona geçmeyecek eşi ise mirasçı olamayacaktır.

Evlatlık Mirastan Pay Alabilir Mi?

Evlatlık ve altsoyu, evlat edinene kan hısımı gibi mirasçı olurlar. Evlatlığın mirasçılığından söz edilebilmesi için, miras bırakanın ölümü anında geçerli bir evlatlık ilişki olmalıdır. Evlatlık onu evlat edinenden önce ölürse, evlatlığın alt soyu evlat edinenin yasal ve saklı paylı mirasçısı olacaktır. Ancak evlat edinen ve hısımları, evlatlığa mirasçı olamazlar.

Ana ve Babanın Miras Payı Nedir?

Altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları ana ve babasıdır. Ana babanın mirasçılığı ikinci derece zümre mirasçılığıdır. Bunlar eşit olarak mirasçılardır. Miras bırakandan önce ölmüş ana ve babanın yerlerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyu alır.

Örn: Çocuk ve eş yok, anne sağ, baba ölü, bir kardeş varsa: 1/2 anne, 1/2 kardeş pay alacaktır.

Örn: Çocuk yok, eş var, anne baba sağ ise: 1/2 eş, 1/4 baba, 1/4 anne pay alacaktır.

Sağ Kalan Eşin Miras Payı Nedir?

Eşin miras payı oranları hangi zümre ile mirasçı olması durumuna göre değişmektedir. Miras pay oranlarına baktığımızda:

  • Miras bırakanın altsoyu ile mirasçı olursa mirasın 1/4’ü,
  • Miras bırakanın ana ve babası ile birlikte mirasçı olursa mirasın 1/2’si
  • Miras bırakanın büyük ana ve büyük babası ile mirasçı olursa mirasın 3/4’ü
  • Yukarıda sayılanlardan kimse yoksa mirasın tamamını alacaktır.

Nikahsız Eş Mirastan Pay Alabilir Mi?

Nikahsız eşin mirastan payı yoktur. Miras bırakan ile nikahsız eşin müşterek çocuğu varsa ise çocuk tanınmış veya miras bırakan ile soybağı kurulmuş ise tüm miras çocuğa kalacaktır. Tanınmamış bir çocuk ise babalık davası açılarak soybağı kurulduktan sonra mirasçı olabilecektir. Ölen kişi kadın ise tanımaya gerek kalmaksızın soybağı doğumla kurulmuş olacaktır.

Evlilik Dışı Çocuk Mirastan Pay Alabilir Mi?

Miras bırakanın evlilik dışı çocuğu miras bırakan ile soybağı kurulmuş vardır.

  • Miras bırakan kadın ise soybağı doğum ile kurulacaktır.
  • Miras bırakan erkek ise evlilik dışı çocuk ile baba arasında evlilik, tanıma veya mahkeme hükmü ile soybağı kurulabilir. Bu hüküm miras bırakanın sağlığında verilmemiş olsa bile çocuk babalık davası açarak soybağı kurulma hükmünden sonra mirasçı olabilecektir.

İlgili Yargıtay Kararları

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 05.02.2013 T. 2012/8600 E. 2013/738 K.:

“4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 495. maddesi hükmünde miras bırakanın birinci derecede mirasçılarının onun alt soyu olduğu, 496. maddesi hükmünde de alt soyu bulunmayan miras bırakanın mirasçılarının ana ve babası olduğu, bunların eşit olarak mirasçı olacakları, miras bırakandan önce ölmüş olan ana ve babanın yerlerini her derecede halefiyet yoluyla kendi alt soylarının alacağı, bir tarafta hiç mirasçı bulunmadığı taktirde bütün mirasın diğer taraftaki mirasçılara kalacağı açıklanmıştır.

Dosya içerisinde bulunan nüfus kayıtlarından ve dinlenen tanıklardan trafik kazası neticesinde miras bırakan D. K.’ın kaza anında, büyük kızı Dilara’nın muristen sonra içinde sıkıştığı araçtan çıkarılmaya çalışılırken, küçük kızı Lara’nın ise en son kişi olarak ambulans ile hastaneye götürülürken yolda öldüğü anlaşılmaktadır.

O halde, miras bırakan D. K.’ın ölümü ile geriye eşi Mehmet ile kızları D. ve L.’nın mirasçı olarak kaldığı kuşkusuz olup esasen bu yön mahkemeninde kabulündedir. Çözülmesi gereken sorun bundan sonra pay dağıtımının nasıl yapılacağı noktasında bulunmaktadır.

Az yukarıda açıklanan yasal düzenleme dikkate alındığında, miras bırakan D. K.’ın ölmesi ile mirasının eşi M. ile kızları D. ve L.’ya kaldığı, D.’nın bekar ve çocuksuz olarak ölmesiyle mirasının 1/2 oranında anne ve babasına gideceği, annesine giden 1/2 payın annesinin kendinden önce ölmesi nedeniyle annesinin alt soyu olan L.’ya kalacağı, L.’nın da bekar ve çocuksuz olarak ölmesiyle mirasının 1/2 oranında anne ve babasına gideceği, annesine giden 1/2 payın annesinin kendinden önce ölmesi ve annesinin alt soyununda bulunmamasına göre anneye giden 1/2 payın diğer taraf olan babaya kalacaktır.

Başka bir anlatımla L.’nın 2. zümreden mirasçısı olan babası varken L.’dan önce ölen alt soyu bulunmayan annesine giden payın Lara’nın 3. zümre olan mirasçıları olan ana ve büyük babasının alt soyuna mirasın kalmayacağı, mirasın tamamının ikinci zümreden babasına kalacağı kuşkusuzdur.”

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız;

AV.İREM BİKE DEMİRHAN

Sonuç

Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz? Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için irembikedemirhan@gmail.com adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

Newer Aile Konutu ve Ev Eşyasının Eşe Özgülenmesi
L'steye D,n
Older Delil Başlangıcı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir