İzale-i Şüyu’da Mirasın Reddi ve Gaiplik: Taraf Teşkili, Kayyım Atanması ve Satış Bedeli 2026
Ortaklığın Giderilmesinde Mirasın Reddi ve Gaiplik
Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davasında paydaşlardan birinin mirası reddetmesi veya gaipliğine (kayıp olmasına) karar verilmesi, davanın seyrini doğrudan etkiler ve mahkemenin izlemesi gereken usulleri değiştirir.
Mirasçılardan birinin mirası reddetmesi halinde o kişi mirastan pay alamaz ve davanın tarafı olma vasfını kaybeder. Mirasın en yakın mirasçılar tarafından reddi durumunda pay kendi altsoyuna (çocuklarına/torunlarına) geçer. Tüm en yakın mirasçılar reddetmişse mirasın tasfiyesi sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır. Gaip olan paydaş için ise mahkeme kayyım (temsilci) atanmasını zorunlu tutar; satış sonrası gaip ortağın payına düşen para Milli Emlak/Malmüdürlüğü bünyesinde bloke edilir ve 10 yıl boyunca gaip ortaya çıkmazsa bu pay devlete geçer.
“Ortaklığın giderilmesi davasında mirasın reddi ne olur?”, “Gaip paydaş varsa dava nasıl yürür?”, “Dava değeri nasıl hesaplanır?”, “Ortaklığın giderilmesi davası reddedilir mi?”, “Mirasçılar arasında satış yapılabilir mi?” gibi sorular miras ve gayrimenkul hukukunda en çok araştırılan konulardır. Bu rehber, mirasın reddi ve gaiplik durumlarının ortaklığın giderilmesi davasına etkilerini, kayyım atanması sürecini, dava değeri hesaplamasını ve Yargıtay içtihatlarını bir avukatın kaleminden ele almaktadır.
İçindekiler
- Yasal Dayanak
- Mirasın Reddi (Redd-i Miras) ve Etkileri
- En Yakın Mirasçıların Reddi ve Altsoya Geçiş
- Tüm Mirasçıların Reddi: İflas Tasfiyesi
- Gaiplik Durumu ve Kayyım Atanması
- Gaip Paydaşın Satış Bedeli
- Dava Değeri Nasıl Hesaplanır?
- Dava Hangi Durumlarda Reddedilir?
- Mirasçılar Arasında Satış
- Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
- Özet Tablosu
Hukuki Bilgilendirme (EEAT)
Bu makale, 4721 sayılı TMK md. 32-35 (gaiplik), 605-618 (mirasın reddi), 698-699 (ortaklığın giderilmesi); 6100 sayılı HMK md. 27 (hukuki dinlenilme); Yargıtay 14. HD, 7. HD ve 8. HD yerleşik içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Mirasın reddi hakkında detaylı bilgi için Reddi Miras (Mirasın Reddi) Davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Dayanak
| Madde | Düzenleme | Ortaklığın Giderilmesine Etkisi |
|---|---|---|
| TMK md. 605-606 | Mirasın reddi hakkı ve süresi (3 ay) | Mirası reddeden mirasçı davada taraf olamaz |
| TMK md. 612 | En yakın mirasçıların tamamı reddederse | Miras iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; dava durur |
| TMK md. 613 | Mirası reddeden mirasçının payı altsoyuna geçer | Altsoyu davaya dahil etmek zorunlu |
| TMK md. 32-35 | Gaiplik kararı | Gaip paydaşa kayyım atanması zorunlu |
| TMK md. 698-699 | Paylı mülkiyetin sona erdirilmesi | Ortaklığın giderilmesi davası hakkı |
Mirasın Reddi (Redd-i Miras) ve Ortaklığın Giderilmesine Etkileri
| Durum | Sonuç | Mahkemenin İşlemi |
|---|---|---|
| Mirasçılardan biri mirası reddetti | O kişi mirastan pay alamaz; davanın tarafı olma vasfını kaybeder | Reddeden kişi davadan çıkarılır; payın kime geçtiği araştırılır |
| Mirasın reddi henüz kesinleşmedi | 3 aylık red süresi dolana kadar belirsizlik | Mahkeme mirasın reddi sürecinin sonuçlanmasını bekler (bekletici mesele) |
| Dava sırasında mirasçı mirası reddetti | Reddeden kişinin davadaki konumu değişir | Mahkeme yeni taraf teşkili yapar; altsoy veya diğer mirasçılar dahil edilir |
Avukat Notu: Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce tüm mirasçıların mirası kabul edip etmediğinin kontrol edilmesi kritiktir. Mirası reddeden bir mirasçıya karşı dava açılırsa dava taraf teşkili eksikliği nedeniyle reddedilebilir. Red halinde payın kime geçtiği (altsoy mu, diğer mirasçılar mı) araştırılarak doğru taraflara karşı dava açılmalıdır. Mirasın reddi süresi murisin ölümünden itibaren 3 aydır. Bu süre içinde dava açılacaksa sürenin dolmasını beklemek en güvenli yoldur.
Mirasın reddi ve ortaklığın giderilmesi konusunda uzman avukat desteği alın.
En Yakın Mirasçının Reddi: Pay Altsoya Geçer
| Senaryo | Payın Geçtiği Kişi | Mahkemenin Yükümlülüğü |
|---|---|---|
| Mirasçı A mirası reddetti (çocukları var) | A’nın çocukları (altsoy) | Çocukları davaya dahil etmek zorunlu |
| Mirasçı A reddetti (çocuksuz) | Diğer mirasçılar arasında paylaşılır | Miras payı oranları yeniden hesaplanır |
| Tüm en yakın mirasçılar reddetti | Altsoya geçer; altsoy da reddederse iflas tasfiyesi | Altsoyun da reddedip etmediği araştırılır |
Tüm Mirasçıların Mirası Reddetmesi: İflas Tasfiyesi
Müteveffanın en yakın tüm mirasçıları (ve altsoyu) mirası reddetmişse mirasın tasfiyesi sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır (TMK md. 612). Bu durumda ortaklığın giderilmesi davası durdurulur ve tasfiye sonucuna göre hareket edilir. Tasfiye sonucunda kalan varlıklar varsa hazineye intikal eder.
Gaiplik Durumu ve Kayyım Atanması
| Husus | Açıklama |
|---|---|
| Gaiplik nedir? | Paydaşın nerede olduğu bilinmiyor, uzun süredir haber alınamıyor veya ölüm olasılığı içinde kaybolmuş |
| Taraf teşkili zorunlu | Ortaklığın giderilmesinde tüm paydaşların davada yer alması zorunlu; gaip kişi adına davaya devam edilemez |
| Kayyım (temsilci) atanması | Mahkeme gaip olan paydaşa temsilci (kayyım) atanması için davacıya süre verir |
| Kim atar? | Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından gaip kişiye bir mahal kayyımı (genellikle malmüdürü veya defterdarı) atanır |
| Davanın ilerlemesi | Kayyım atandıktan sonra dava bu kayyımın huzuruyla yürütülür ve sonuçlandırılır |
Gaip Paydaşın Satış Bedeli: Ne Olur?
| Adım | İşlem |
|---|---|
| 1 | Ortaklık satış yoluyla giderilirse gaip ortağın payına düşen bedel hesaplanır |
| 2 | Bu bedel Milli Emlak/Malmüdürlüğü bünyesinde açılan bir banka hesabında bloke edilir |
| 3 | Gaip kişi ortaya çıkarsa kimliğini kanıtlayarak bloke edilen bedeli alabilir |
| 4 | 10 yıl boyunca gaip ortaya çıkmazsa veya mirasçıları bulunamazsa bu pay devlete (hazineye) geçer |
Gaiplik ve kayyım atanması konusunda profesyonel destek alın.
Ortaklığın Giderilmesi Davasında Dava Değeri Nasıl Hesaplanır?
| Husus | Açıklama |
|---|---|
| Dava değeri | Davacının taşınmazdaki hisse değeri esas alınır (toplam değer x hisse oranı) |
| Taşınmaz değeri | Taşınmazın güncel rayiç (piyasa) değeri; bilirkişi tespiti veya beyan edilen değer |
| Harç hesabı | Nispi harç; davacının hisse değeri üzerinden hesaplanır |
| Birden fazla taşınmaz | Her taşınmazdaki davacı hisse değerleri toplanır |
| Dava sonunda düzeltme | Bilirkişi raporu sonrası gerçek değer belirlenirse harç tamamlanır |
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Durumlarda Reddedilir?
Ortaklığın Giderilmesi Davası Hangi Durumlarda Reddedilir?
| Red Sebebi | Açıklama |
|---|---|
| Taraf teşkili eksikliği | Tüm paydaşlar davaya dahil edilmemiş; mirası reddeden veya gaip kişi yerine doğru taraf gösterilmemiş |
| Kat mülkiyeti kurulmuş bina | KMK md. 7: ana gayrimenkul bütünüyle ortaklığın giderilmesi istenemez |
| Sözleşmeyle yasaklama | Paydaşlar en fazla 10 yıl süreyle ortaklığın giderilmesini yasaklamışsa (tapuya şerh) |
| Paylı mülkiyet yok | Tek malik olan kişi ortaklığın giderilmesi isteyemez |
| Zamanaşımı (miras reddi tasfiye) | Tüm mirasçılar mirası reddetmişse iflas tasfiyesi; dava konusuz kalır |
| Zorunlu arabuluculuk yapılmamış | Dava şartı olan arabuluculuk başvurusu eksikse dava usulden reddedilir |
Mirasçılar Arasında Satış Yapılabilir mi?
Evet. Tüm mirasçılar (paydaşlar) oy birliğiyle rıza gösterirse satış sadece mirasçılar arasında yapılabilir (TMK md. 699/3). Zorunlu arabuluculuk aşamasında bu rıza tutanağa geçirilirse mahkemece esas alınır. Ortaklığın giderilmesi davasının genel çerçevesi ve hissedarlar arası satış süreci hakkında detaylı bilgi için Ortaklığın Giderilmesi Davası yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yargıtay Kararları (Güncel İçtihat)
| İçtihat Konusu | Yargıtay Görüşü |
|---|---|
| Taraf teşkili zorunlu | Tüm paydaşlar davada yer almalı; mirası reddeden yerine altsoyu, gaip yerine kayyım dahil edilmeli |
| Mirasın reddi araştırılmalı | Mahkeme, mirasçılardan birinin mirası reddedip etmediğini re’sen araştırmalı; reddi kesinleşmemişse bekletici mesele yapmalı |
| Gaip paydaşa kayyım zorunlu | Gaip paydaş davaya dahil edilmeden dava yürütülemez; kayyım atanması zorunlu |
| Altsoyun dahil edilmesi | Mirası reddeden mirasçının payı altsoyuna geçer; altsoy davaya dahil edilmeli |
| 10 yıl bloke | Gaip paydaşın satış bedeli 10 yıl bloke; ortaya çıkmazsa hazineye intikal |
| İflas tasfiyesi | Tüm en yakın mirasçılar mirası reddetmişse miras iflas hükümlerine göre tasfiye; ortaklığın giderilmesi durdurulur |
Miras hukuku ve ortaklığın giderilmesi konusunda profesyonel hukuki destek alın.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Ortaklığın giderilmesi davasında mirasın reddi ne olur?
Mirası reddeden mirasçı mirastan pay alamaz ve davanın tarafı olma vasfını kaybeder. Payı altsoyuna (çocuklarına) geçer; altsoy davaya dahil edilir. Tüm en yakın mirasçılar reddederse miras iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
Gaip paydaş varsa dava nasıl yürür?
Mahkeme gaip paydaşa kayyım (temsilci) atanması için davacıya süre verir. Sulh Hukuk Mahkemesi bir mahal kayyımı (genellikle malmüdürü) atar. Dava kayyım huzuruyla yürütülür; satış bedeli Milli Emlak’ta bloke edilir.
Ortaklığın giderilmesi davasında dava değeri nasıl hesaplanır?
Davacının taşınmazdaki hisse değeri esas alınır: taşınmazın rayiç değeri x davacının hisse oranı. Nispi harç bu değer üzerinden hesaplanır. Birden fazla taşınmaz varsa hisse değerleri toplanır.
Ortaklığın giderilmesi davası reddedilir mi?
Evet. Taraf teşkili eksikliği, kat mülkiyeti kurulmuş bina (KMK md. 7), sözleşmeyle yasaklama, paylı mülkiyet yokluğu, tüm mirasçıların reddi veya zorunlu arabuluculuk yapılmamış olması hallerinde reddedilir.
Mirasçılar arasında satış yapılabilir mi?
Evet. Tüm mirasçılar oy birliğiyle rıza gösterirse satış sadece mirasçılar arasında yapılabilir. Arabuluculuk tutanağında rıza geçirilirse mahkemece esas alınır.
Miras davası ortaklığın giderilmesi ile nasıl ilişkilidir?
Miras kalan taşınmazda mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Mirasın reddi, gaiplik veya elbirliği-paylı mülkiyet dönüşümü gibi miras hukuku meseleleri davanın seyrini doğrudan etkiler.
3 aylık mirasın reddi süresi dolmadan dava açılabilir mi?
Açılabilir; ancak mahkeme mirasın reddi sürecinin sonuçlanmasını bekletici mesele yaparak bekleyebilir. Güvenli olan 3 aylık sürenin dolmasını beklemektir.
Gaip paydaşın satış bedeli ne olur?
Milli Emlak/Malmüdürlüğü bünyesinde banka hesabında bloke edilir. Gaip kişi ortaya çıkarsa alır; 10 yıl boyunca ortaya çıkmazsa veya mirasçıları bulunamazsa pay devlete (hazineye) geçer.
Kayyım kim tarafından atanır?
Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından gaip kişiye bir mahal kayyımı atanır. Genellikle o yerin malmüdürü veya defterdarı kayyım olarak görevlendirilir.
Mirası reddeden mirasçının çocukları davada taraf olur mu?
Evet. Mirası reddeden mirasçının payı altsoyuna (çocuklarına/torunlarına) geçer. Mahkeme mirası reddeden kişinin altsoyunu tespit ederek davaya dahil etmek zorundadır.
Tüm mirasçılar mirası reddederse ne olur?
Mirasın tasfiyesi sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre yapılır. Ortaklığın giderilmesi davası durdurulur ve tasfiye sonucuna göre hareket edilir. Kalan varlıklar hazineye intikal eder.
Taraf teşkili eksik olursa dava reddedilir mi?
Evet. Ortaklığın giderilmesi davasında tüm paydaşların davada yer alması zorunludur. Mirası reddeden yerine altsoy, gaip yerine kayyım dahil edilmezse dava taraf teşkili eksikliğinden reddedilir.
Mirasın Reddi ve Gaiplik – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yasal Dayanak | TMK md. 32-35, 605-618, 698-699; HMK md. 27 |
| Mirasın Reddi | Reddeden taraf olamaz; pay altsoya veya diğer mirasçılara geçer |
| Tüm Red | İflas hükümlerine göre tasfiye; dava durur |
| Gaiplik | Kayyım (malmüdürü) atanması zorunlu; dava kayyım huzuruyla |
| Satış Bedeli (Gaip) | Milli Emlak’ta bloke; 10 yıl sonra devlete |
| Dava Değeri | Davacı hisse değeri (rayiç x oran); nispi harç |
| Red Halleri | Taraf eksikliği, KMK 7, sözleşme, mülkiyet yok, arabuluculuk yok |
| Mirasçılar Arası Satış | Oy birliğiyle mümkün; arabuluculukta rıza tutanağı |
Miras hukuku ve gayrimenkul uyuşmazlığı konusunda profesyonel hukuki destek alın.
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Mirasın reddi ve gaiplik konusundaki somut durumunuz için miras ve gayrimenkul hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.