Evlilik Sözleşmesi 2026
Evlilik sözleşmesi, eşlerin evlilik süresince ve olası bir boşanma durumunda malvarlıklarının nasıl yönetileceğini ve paylaşılacağını belirleyen resmi bir hukuki anlaşmadır. Türk Medeni Kanunu’na göre eşlerin yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma”dır; ancak taraflar bu rejimi değiştirmek isterse evlilik sözleşmesi yaparak farklı bir sistemi tercih edebilir. Bu sözleşme, gelecekte doğabilecek finansal uyuşmazlıkların önüne geçmek ve her iki tarafın malvarlığını güvence altına almak amacıyla düzenlenir. Hem evlilik öncesi hem de evlilik içerisinde yapılabilir.
Evlilik Sözleşmesinin Hukuki Dayanağı
Evlilik Sözleşmesinin Hukuki Dayanağı
Evlilik sözleşmesi, Türk Medeni Kanunu’nun 202 ila 206. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kanun, eşlere mal rejimlerini serbestçe belirleme hakkı tanır ve sözleşmenin geçerlilik kazanması için noter onayını zorunlu kılar. Sözleşme yazılı olmadıkça geçerli olmaz ve noter huzurunda imzalanması hukuki güvence sağlar. Böylece mal paylaşımı konusundaki tüm düzenlemeler ileride doğabilecek anlaşmazlıklarda açık bir referans niteliği taşır.
Evlilik Sözleşmesi Neden Yapılır?
Eşlerin kişisel malvarlıklarını korumak, gelecekteki olası boşanmalarda belirsizliği ortadan kaldırmak ve ekonomik dengeyi sağlamak amacıyla evlilik sözleşmesi tercih edilir. Özellikle ticari faaliyet yürüten kişiler, aile şirketi ortakları veya yüksek değerli malvarlığına sahip bireyler için sözleşme büyük koruma sağlar. Eşlerin borçlarından etkilenmemek için de sıklıkla evlilik sözleşmesi yapılır. Bu sayede mali riskler sınırlandırılmış olur.
Evlilik Sözleşmesi Ne Zaman Yapılır?
Evlilik sözleşmesi, evlilikten önce veya evlilik birliği devam ederken yapılabilir. Evlilik öncesinde yapılan sözleşme, resmi nikâh sırasında nüfus memuruna bildirilerek geçerli hâle getirilir. Evlilik sürecinde yapılacak sözleşme ise doğrudan noterde düzenlenir ve evlendirme memuruna bildirilmesi gerekmez. Taraflar diledikleri zaman sözleşmeyi değiştirebilir veya kaldırabilir.
Evlilik Sözleşmesi Türleri
Evlilik Sözleşmesi Türleri
Evlilik sözleşmesi türleri, eşlerin malvarlıklarını nasıl yöneteceklerini ve evlilik birliği boyunca hangi mal rejiminin uygulanacağını belirleyen farklı hukuki modellerden oluşur. Türk Medeni Kanunu’na göre eşler; mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı gibi rejimlerden birini seçerek ekonomik ilişkilerini kendi ihtiyaçlarına göre şekillendirebilir. Her mal rejimi, malvarlığının yönetimi, tasarrufu ve olası boşanma hâlindeki paylaşım kuralları bakımından farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle doğru mal rejiminin seçilmesi, hem eşlerin mali haklarını korumak hem de gelecekte yaşanabilecek uyuşmazlıkları önlemek açısından büyük önem taşır.
Mal Rejimleri ve Kısa Açıklamaları
Türk Medeni Kanunu’na göre eşler arasında uygulanabilecek mal rejimleri aşağıda tablo hâlinde açıklanmıştır. Her rejim, evlilik süresince edinilen malların yönetimini, tasarrufunu ve boşanma hâlinde paylaşım esaslarını farklı şekilde düzenler.
| Mal Rejimi Türü | Kısa Açıklama |
|---|---|
| Edinilmiş mallara katılma rejimi | TMK’nın kabul ettiği yasal mal rejimidir. Eşlerin evlilik süresince edindiği mallar kimin üzerine kayıtlı olursa olsun ortak kabul edilir. Boşanmada eşler edinilmiş mallar üzerinde katılma alacağı hakkına sahiptir. |
| Mal ayrılığı rejimi | Bu rejimde her eş kendi malvarlığını kendisi yönetir, tasarruf eder ve yararlanır. Hangi mal kime aitse boşanma sonrasında da o eşin üzerinde kalır. Mallar arasında ortaklık kurulmaz. |
| Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi | Mal ayrılığının özel türüdür. Evlilik süresince edinilen mallar sürekli olarak ortak sayılmaz, ancak rejim sona erdiğinde değer artış payı ve tasfiye hükümleri uygulanır. Eşlerden biri diğer eşin malı üzerinde belirli bir karşılık isteyebilir. |
| Mal ortaklığı rejimi | Ortaklık malları ile eşlerin kişisel mallarını kapsar. Rejim türüne göre ortak veya kişisel nitelikteki tüm mallar eşlerin ortak malvarlığına dahil edilir ve eşler bunlar üzerinde birlikte hak sahibidir. |
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
Yasal mal rejimidir. Evlilik süresince edinilen mallar ortak kabul edilir ve boşanmada eşler katılma alacağı talep edebilir.
Mal Ayrılığı Rejimi
Her eş kendi malvarlığını bağımsız şekilde yönetir ve tasarruf eder. Mallar boşanma sonrası da kime aitse onda kalır.
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Mal ayrılığı esaslıdır; ancak rejim sona erdiğinde değer artışı ve tasfiye hükümleri uygulanır. Eşlerden biri diğerinden karşılık talep edebilir.
Mal Ortaklığı Rejimi
Ortaklık malları ve kişisel malların büyük kısmı eşlerin ortak malvarlığına dahil olur ve birlikte yönetilir.
Mal Ayrılığı Rejimi
Bu rejimde eşlerin kendi kişisel malları üzerinde tam tasarruf hakkı vardır ve mallar karışmaz. Her eş kendi borçlarından yalnızca kendisi sorumludur. Boşanma hâlinde mal paylaşımı yapılmaz. Yalnızca ortak alınan mallar belirli şartlarda paylaşılabilir.
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi
Mal ayrılığına benzer bir yapıya sahiptir ancak eşlerin evlilik içinde edindiği mallar belirli ölçüde paylaşılabilir. Paylaşım oranları sözleşmede açıkça belirlenebilir. Bu rejim hem koruyucu hem de esnek bir model sunar.
Mal Ortaklığı Rejimi
Bu rejimde eşlerin malları büyük ölçüde ortak kabul edilir ve ortak bir malvarlığı oluşturulur. Boşanma hâlinde tüm ortak mallar eşit şekilde paylaşılır. Uygulamada daha az tercih edilse de bazı çiftler için ekonomik birlik açısından avantajlıdır.
Evlilik Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Evlilik sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı şekilde hazırlanması ve mutlaka noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Eşlerin tüm malvarlıkları, borçları ve paylaşım kuralları açık şekilde belirtilmelidir. Noter huzurunda verilen onay, sözleşmeyi hukuken bağlayıcı hâle getirir. Hazırlık aşamasında bir avukattan profesyonel destek alınması, ileride doğacak hataların önlenmesi açısından önemlidir.
Evlilik Sözleşmesi Hangi Durumlarda Avantaj Sağlar?
Taraflardan birinin yüksek borç yükü varsa, ticari riskler taşıyorsa veya aile şirketi ortaklığı söz konusuysa evlilik sözleşmesi ciddi koruma sağlar. Ayrıca ikinci evliliklerde, çocukların malvarlığı haklarının korunması açısından da sıklıkla tercih edilir. Eşlerden birinin önemli kişisel malvarlığı veya yatırımı bulunuyorsa, mal ayrılığı rejimi fayda sağlayabilir. Böylece hukuki belirsizlikler ortadan kalkar.
Evlilik Sözleşmesi Boşanma Davalarında Nasıl Etkili Olur?
Boşanma hâlinde mahkeme, mal paylaşımı konusunda öncelikle evlilik sözleşmesini dikkate alır. Sözleşmede mal paylaşımına ilişkin hükümler varsa, tarafların iradesi esas alınır. Sözleşme yoksa yasal mal rejimi uygulanır. Bu nedenle sözleşme, boşanma sürecini hem hızlandırır hem de net bir çerçeve oluşturur.
Sözleşme Her Durumu Kapsar mı?
Evlilik sözleşmesi yalnızca mal rejimine ilişkin hükümler içerir; kişisel ilişki, velayet veya aile içi düzenlemeler gibi konularda bağlayıcı hükümler konulamaz. Bu tür maddeler geçersiz kabul edilir. Sözleşme yalnızca ekonomik sonuçlara yöneliktir. Bu nedenle hazırlarken kapsam doğru belirlenmelidir.
Evlilik Sözleşmesi Değiştirilebilir mi?
Taraflar evlilik sözleşmesini diledikleri zaman değiştirebilir veya tamamen kaldırabilir. Ancak her değişiklik yeniden noter onayı gerektirir. Değişikliklerin karşılıklı rıza ile yapılması şarttır. Böylece mal rejimi çiftin ihtiyacına göre yeniden düzenlenebilir.
Evlilik Sözleşmesi – Mal Rejimi Sözleşmesi Özeti
Aşağıdaki tablo, evlilik (mal rejimi) sözleşmesine ilişkin en sık sorulan pratik soruları ve kısa cevaplarını bir arada gösterir. Eşlerin hangi durumlarda sözleşme yapabileceği, ne zaman geçerli olacağı ve miras–boşanma süreçlerine etkisi özetlenmiştir.
| Evlilik Sözleşmesi – Mal Rejimi Sözleşmesi | |
|---|---|
| Soru | Cevap |
| Evlilik sözleşmesi ile hangi mal rejimleri seçilebilir? | Edinilmiş mallara katılma yerine mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden biri tercih edilebilir. Taraflar ihtiyaçlarına uygun bir modeli sözleşmede açıkça belirleyebilir. |
| Evlilik sözleşmesi yapmak zorunlu mudur? | Hayır, zorunlu değildir. Sözleşme yapılmazsa Türk Medeni Kanunu’na göre kendiliğinden edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. |
| Sözleşme ne zaman yapılabilir? | Evlilikten önce nikâh öncesi mal rejimi beyanı olarak veya evlilik devam ederken her zaman yapılabilir. Boşanma davası açılmadan önce düzenlenmiş olması gerekir. |
| Evlilik sözleşmesi nasıl yapılır? | Sözleşme yazılı olarak hazırlanır ve noterlikte düzenleme şeklinde onaylanır. Nikâh öncesinde yapılan sözleşme evlendirme memuruna bildirilir; evlilik sırasında yapılan sözleşme doğrudan noter kaydına alınır. |
| Kimler evlilik sözleşmesi yapabilir? | Ayırt etme gücüne sahip, reşit veya yasal temsilci onayı bulunan kişiler evlilik sözleşmesi yapabilir. Sözleşme, evlenecek eşlerin veya hâlihazırda evli olan eşlerin bizzat imzasını gerektirir. |
| Sözleşme nafaka, velayet gibi konuları düzenleyebilir mi? | Hayır. Evlilik sözleşmesi yalnızca mal rejimine ilişkin ekonomik hükümler içerebilir. Nafaka, velayet, kişisel ilişki veya aile içi düzeni konu alan hükümler geçerli sayılmaz. |
| Ölüm ve miras paylaşımını etkiler mi? | Evet. Önce mal rejimi sözleşmesine göre eşlerin kişisel ve ortak malları ayrılır, ardından kalan kısım miras hükümlerine göre paylaştırılır. Bu nedenle mirasın fiili paylaşımını dolaylı olarak etkiler. |
| Evlilik sözleşmesi sonradan değiştirilebilir mi? | Taraflar karşılıklı rızayla yeni bir mal rejimi sözleşmesi yaparak önceki düzenlemeyi değiştirebilir veya tamamen kaldırabilir. Her değişiklik için yeniden noter onayı şarttır. |
| Masraflar nelerdir? | Noter düzenleme ücreti ve kâğıt–harç giderleri ödenir; sözleşme bir avukat tarafından hazırlanırsa buna ek olarak avukatlık ücreti doğar. Ücretler sözleşmenin kapsamına göre değişiklik gösterebilir. |
| Eşlerden biri tek başına değiştirme talep edebilir mi? | Normal şartlarda mal rejimi sözleşmesi her iki eşin birlikte iradesiyle değiştirilir. Ancak ciddi hak ihlali veya kötüye kullanım iddiası varsa, eşlerden biri mahkemeden mal rejiminin değiştirilmesini talep edebilir. |
Evlilik sözleşmesi ile hangi mal rejimleri seçilebilir?
Edinilmiş mallara katılma yerine mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı veya mal ortaklığı rejimlerinden biri tercih edilebilir ve sözleşmede açıkça gösterilir.
Evlilik sözleşmesi yapmak zorunlu mudur?
Zorunlu değildir; sözleşme yoksa kanunen edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Sözleşme ne zaman yapılabilir?
Evlilikten önce veya evlilik devam ederken her zaman yapılabilir, ancak boşanma davası açıldıktan sonra geçmişe etkili olarak değiştirilemez.
Evlilik sözleşmesi nasıl yapılır?
Yazılı olarak hazırlanır ve noterlikte düzenleme şeklinde onaylanır; böylece resmi ve bağlayıcı hâle gelir.
Kimler evlilik sözleşmesi yapabilir?
Ayırt etme gücüne sahip, gerekli hâllerde yasal temsilci onayı bulunan eşler veya evlenecek kişiler bu sözleşmeyi yapabilir.
Sözleşme nafaka ve velayeti düzenler mi?
Hayır, yalnızca mal rejimi ve malvarlığına ilişkin ekonomik hükümler geçerlidir; diğer aile hukuku konuları sözleşme kapsamına girmez.
Ölüm ve miras paylaşımına etkisi nedir?
Önce mal rejimi sözleşmesine göre tasfiye yapılır, sonra kalan malvarlığı miras hükümlerine göre paylaştırılır; bu nedenle miras paylaşımını dolaylı biçimde etkiler.
Evlilik sözleşmesi değiştirilebilir mi?
Evet, eşler karşılıklı rızayla yeniden noter sözleşmesi yaparak mal rejimini değiştirebilir veya kaldırabilir.
Masraflar nelerdir?
Noter harç ve düzenleme ücreti ile varsa avukatlık ücreti ödenir; tutar sözleşmenin kapsamına göre değişir.
Eşlerden biri tek başına değişiklik isteyebilir mi?
Normalde değişiklik için her iki eşin de katılımı gerekir; ancak haklı sebepler varsa mahkemeden mal rejiminin değiştirilmesi talep edilebilir.
Sık Sorulan Sorular – Evlilik Sözleşmesi
Sık Sorulan Sorular – Evlilik Sözleşmesi
Evlilik sözleşmesi, eşlerin malvarlığını ve paylaşım düzenini belirlemesine imkân tanıyan önemli bir hukuki araçtır. Uygulamada özellikle boşanma, ölüm, borç ilişkileri ve mal ayrılığı gibi durumlarda büyük avantaj sağlar. Aşağıdaki sorular, evlilik sözleşmesi hakkında en çok merak edilen noktaları açıklığa kavuşturmak amacıyla hazırlanmıştır.
Evlilik sözleşmesi şartları nelerdir?
Evlilik sözleşmesi için tarafların tamamen özgür iradeleriyle sözleşmeyi kabul etmeleri ve sözleşmenin yazılı olarak düzenlenmesi gerekir. Ayrıca sözleşme, geçerlilik kazanabilmesi için noter tarafından onaylanmalıdır. Tarafların mal rejimi seçimlerini açık ve anlaşılır biçimde belirtmesi önemlidir. Aksi hâlde sözleşme geçerlilik sorunları doğurabilir.
Evlilik sözleşmesi yapmak mantıklı mıdır?
Evlilik sözleşmesi yapmak, özellikle yüksek malvarlığına sahip bireyler veya ticari faaliyeti bulunan kişiler açısından oldukça mantıklıdır. Bu sözleşme, boşanma veya ölüm hâlinde doğabilecek mal paylaşımı ihtilaflarını önemli ölçüde azaltır. Eşlerin ekonomik haklarını önceden belirlemesi gelecekteki belirsizliklerin önüne geçer. Dolayısıyla stratejik bir hukuki koruma sağlar.
Noterde yapılan evlilik sözleşmesi geçerli mi?
Evet, noterde yapılan evlilik sözleşmesi Türk Medeni Kanunu gereğince tamamen geçerlidir. Noter onayı, sözleşmenin resmi nitelik kazanmasını sağlar ve hukuki bağlayıcılığını güçlendirir. Noter onayı olmayan sözleşmeler geçersiz sayılır. Bu nedenle sözleşmenin mutlaka noter huzurunda yapılması gerekir.
Evlilik sözleşmesi nasıl geçersiz olur?
Sözleşme kanuna, ahlaka veya kamu düzenine aykırı hükümler içeriyorsa geçersiz sayılabilir. Ayrıca taraflardan birinin iradesinin sakatlanması veya zorlama altında imza atılması hâlinde de sözleşmenin iptali mümkündür. Noter onayı bulunmayan sözleşmeler de geçerlilik kazanmaz. Bu tür durumlarda yasal mal rejimi otomatik olarak uygulanır.
Evlilik sözleşmesinde ölüm halinde ne olur?
Ölüm hâlinde evlilik sözleşmesinde belirtilen mal rejimi hükümleri uygulanır ve miras paylaşımı bu hükümlere göre şekillenir. Sözleşmede özel bir düzenleme yapılmışsa, tarafların iradesi esas alınır. Yapılmamışsa Medeni Kanun hükümleri devreye girer. Böylece miras paylaşımı daha net ve anlaşılır bir şekilde yürütülür.
Evlilik sözleşmesine aldatma maddesi konabilir mi?
Aldatma gibi kişisel ilişkiyi düzenleyen maddeler evlilik sözleşmesine konulamaz ve konulsa bile geçersiz sayılır. Evlilik sözleşmesi sadece mal rejimine ilişkin hükümler içerebilir. Bu nedenle sadakat, davranış veya ilişki düzenine bağlı maddeler hukuken bağlayıcı değildir. Sözleşme yalnızca ekonomik sonuçlara yöneliktir.
Evlilik sözleşmesi kaç yıl geçerli?
Evlilik sözleşmesi, taraflar değiştirmediği sürece süresiz olarak geçerlidir. Evlilik boyunca yürürlükte kalır ve boşanma veya ölüm hâlinde hükümlerini doğrudan uygular. Tarafların değişiklik yapmak istemesi hâlinde yeniden noter onayı alınmalıdır. Aksi halde eski sözleşme geçerli olmaya devam eder.
Boşanmada mal vermemek için ne yapmalı?
Boşanma hâlinde mal paylaşımı yapılmamasını isteyen eşler evlilik sözleşmesiyle mal ayrılığı rejimini tercih edebilir. Bu rejim sayesinde her eş kendi malvarlığının sahibi olur ve ortak paylaşım yapılmaz. Ancak sözleşmenin doğru hazırlanması kritik önem taşır. Bir avukattan hukuki destek almak süreci sağlıklı ilerletir.
Kağıt üzerinde yapılan sözleşmesinin bir hükmü var mıdır?
Kağıt üzerinde imzalanmış evlilik sözleşmeleri noter tarafından onaylanmadıkça geçerli değildir. Bu sözleşmeler hukuken bağlayıcı sayılmaz. Geçerlilik için noter onayı zorunludur. Bu nedenle sadece imzalanmış bir belge hukuki koruma sağlamaz.
Evlenmeden önce alınan ev ölünce kime kalır?
Evlenmeden önce alınan ev kişisel mal kabul edilir ve boşanma hâlinde paylaşılmaz. Ölüm hâlinde ise mirasçılara Medeni Kanun hükümlerine göre geçer. Evlilik sözleşmesiyle bu konuda özel düzenleme yapılabilir. Ancak kişisel mallar kural olarak paylaşım dışıdır.
Evlilik sözleşmesi kaç para?
Evlilik sözleşmesinin ücreti noterde düzenleme masrafları ve varsa avukatlık ücretine göre değişir. Ortalama ücret, sözleşmenin kapsamına göre farklılık gösterebilir. Detaylı veya karmaşık mal rejimi düzenlemeleri daha yüksek maliyet doğurabilir. Fakat genel olarak ulaşılabilir bir ücret aralığındadır.
Karı kocanın mal ortaklığı sözleşmesi paylı mülkiyet midir?
Mal ortaklığı rejimi, eşlerin mallarının büyük ölçüde ortak kabul edildiği bir rejimdir ancak paylı mülkiyetle tamamen aynı değildir. Paylı mülkiyette her eşin belirli bir payı varken mal ortaklığında ortak malvarlığı bütünü söz konusudur. Bu rejimde mallar birlikte yönetilir ve birlikte paylaşılır. Boşanma hâlinde ortak mallar eşit şekilde bölünür.
Evlilik sözleşmesi evlendikten sonra imzalanır mı?
Evet, evlilik sözleşmesi evlendikten sonra da yapılabilir. Bu durumda sözleşme doğrudan noterde düzenlenir ve evlendirme memuruna bildirilmesi gerekmez. Taraflar istedikleri zaman mal rejimini değiştirebilir. Her değişiklik için yeniden noter onayı alınması zorunludur.