Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası 2026
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası 2026
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası, TMK m.165 kapsamında düzenlenen özel bir boşanma sebebidir. Eşlerden birinde evlilik süresince ortaya çıkan ve iyileşme ihtimali bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilen akıl hastalığı, evliliği çekilmez hale getirmişse diğer eş boşanma davası açabilir. Dava Aile Mahkemesinde görülür ve herhangi bir zamanaşımı süresi yoktur.
| Konu | Açıklama | 2026 Güncel Bilgi |
|---|---|---|
| Yasal Dayanak | Türk Medeni Kanunu | TMK m.165 |
| Boşanma Sebebi Türü | Özel boşanma sebebi | Nispi nitelikte |
| Görevli Mahkeme | Aile Mahkemesi | Asliye Hukuk (yoksa) |
| Yetkili Mahkeme | TMK m.168 | Davacının ikametgahı veya son 6 ay birlikte yaşanan yer |
| Zamanaşımı | Süre yok | Her zaman açılabilir |
| Davacı | Akıl hastası olmayan eş | Sağlıklı eş dava açar |
| Davalı | Akıl hastası eş | Gerekirse vasi atanır |
| Zorunlu Belge | Resmi sağlık kurulu raporu | Devlet/üniversite hastanesi |
| Kusur Durumu | Akıl hastası kusursuz sayılır | Tazminat ve nafaka etkilenir |
Akıl Hastalığı Nedir?
Akıl hastalığı, bireyin düşünce, duygu ve davranışlarını ciddi şekilde etkileyen psikiyatrik rahatsızlıkları ifade eder. Bu hastalıklar kişinin günlük yaşamını sürdürme, karar verme ve sosyal ilişkilerini yürütme yetisini önemli ölçüde zayıflatır. Şizofreni, paranoya, bipolar bozukluk, ağır depresyon ve demans gibi hastalıklar bu kategoriye girer.
Ancak hukuki açıdan her psikiyatrik rahatsızlık boşanma sebebi olarak kabul edilmez. Boşanma davasında akıl hastalığının kabul edilebilmesi için hastalığın evlilik birliğini sürdürülemez hale getirmesi ve iyileşme ihtimalinin bulunmaması gerekir.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Mutlak mıdır?
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Mutlak mıdır?
Hayır, akıl hastalığı nispi (özel) bir boşanma sebebidir, mutlak değildir. Yani sadece akıl hastalığının varlığı veya hastalığın iyileşemez olması tek başına boşanma için yeterli değildir. Mahkeme, hastalığın evlilik birliğini diğer eş için çekilmez hale getirip getirmediğini ayrıca değerlendirir.
Bu nedenle akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açıldığında, davacı eşin evliliğin çekilmez hale geldiğini somut delillerle ispatlaması gerekir. Hakim, tüm şartları değerlendirerek takdir yetkisini kullanır.
TMK m.165 Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Şartları
TMK m.165 Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Şartları
Türk Medeni Kanunu Madde 165: “Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.”
TMK m.165 uyarınca akıl hastalığı nedeniyle boşanma kararı verilebilmesi için üç temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
1. Akıl Hastalığının Evlilikten Sonra Ortaya Çıkması
Boşanma davası açılabilmesi için akıl hastalığının evlilik birliği kurulduktan sonra ortaya çıkmış olması şarttır. Eğer hastalık evlilikten önce mevcutsa ve diğer eş bunu bilmiyorsa, bu durumda evliliğin iptali (butlan) davası açılabilir.
Türk Medeni Kanunu’na göre akıl hastası bir kişinin evlenebilmesi için sağlık raporu alması zorunludur. Bu şart yerine getirilmeden yapılan evlilikler mutlak butlan ile batıldır.
2. Ortak Hayatın Çekilmez Hale Gelmesi
Akıl hastalığının varlığı tek başına yeterli değildir. Hastalık nedeniyle evlilik birliğinin diğer eş için çekilmez hale gelmesi gerekir. Mahkeme bu durumu somut olaya göre değerlendirir.
Çekilmezlik halleri şunlar olabilir:
- Eşin saldırgan veya şiddet eğilimli davranışlar sergilemesi
- Eş ve çocukların güvenliğini tehdit eden durumlar
- Evlilik yükümlülüklerinin yerine getirilememesi
- Sürekli bir korku ve tedirginlik ortamının oluşması
3. Hastalığın İyileşme İhtimalinin Bulunmaması
Akıl hastalığının kalıcı olduğu ve iyileşme ihtimalinin bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilmelidir. Özel doktor veya bilirkişi raporları geçerli kabul edilmez.
Rapor, devlet hastaneleri veya üniversite hastanelerinin psikiyatri bölümlerinden alınmalıdır. Mahkeme gerek görürse Adli Tıp Kurumu’ndan da rapor talep edebilir.
Şizofreni Boşanma Sebebi Olabilir mi?
Şizofreni Boşanma Sebebi Olabilir mi?
Evet, şizofreni boşanma sebebi olabilir. Şizofreni, iyileşme ihtimali düşük olan kronik bir akıl hastalığıdır. Ancak her şizofreni vakası otomatik olarak boşanma sebebi sayılmaz.
Boşanma kararı verilebilmesi için:
- Hastalığın resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi
- İyileşme ihtimalinin bulunmadığının tespiti
- Evliliğin çekilmez hale geldiğinin ispatlanması gerekir
Şizofren 3. Evre Nedir?
Şizofreninin 3. evresi (rezidüel dönem), akut belirtilerin azaldığı ancak kronik belirtilerin sürdüğü dönemdir. Bu evrede:
- Pozitif belirtiler (halüsinasyon, hezeyan) azalmıştır
- Negatif belirtiler (duygusal küntlük, sosyal çekilme) devam eder
- Tedaviye yanıt düşük olabilir
- Boşanma davalarında iyileşme ihtimali değerlendirilir
Paranoya Boşanma Sebebi midir?
Evet, paranoya da boşanma sebebi olabilir. Paranoid bozukluk, kişinin sürekli şüphe ve kuşku içinde olması, gerçeklikten kopması durumudur. Bu hastalık evlilik birliğini ciddi şekilde etkileyebilir.
Paranoya nedeniyle boşanma için de aynı şartlar geçerlidir: Resmi sağlık kurulu raporu, iyileşme ihtimalinin olmaması ve çekilmezlik durumunun ispatı.
Bipolar Bozukluk Boşanma Sebebi midir?
Bipolar Bozukluk Boşanma Sebebi midir?
Bipolar bozukluk tek başına her zaman boşanma sebebi kabul edilmez. Çünkü bipolar bozukluk tedavi edilebilir bir hastalıktır ve ilaç tedavisiyle kontrol altına alınabilir.
Ancak hastalık çok ağır seyrediyorsa, tedaviye yanıt vermiyorsa ve evlilik birliğini çekilmez hale getiriyorsa, resmi sağlık kurulu raporu ile boşanma sebebi olabilir.
Bipolar Yüzde Kaç Engelli Raporu Alır?
Bipolar bozukluk için engellilik oranı hastalığın şiddetine göre değişir:
- Hafif vakalarda: %20-40 arası
- Orta şiddetli vakalarda: %40-60 arası
- Ağır vakalarda: %60-70 ve üzeri
Bu oran Sağlık Bakanlığı Engelli Sağlık Kurulu Raporları Yönetmeliği kriterlerine göre belirlenir.
Bipolar Bozukluk Boşanma Yargıtay Kararı
Yargıtay, bipolar bozukluk ve akıl hastalığı nedeniyle açılan boşanma davalarında tutarlı bir içtihat oluşturmuştur:
| Hastalık | Boşanma Sebebi Olabilir mi? | Açıklama |
|---|---|---|
| Şizofreni | Evet | Kronik, iyileşme ihtimali düşük |
| Paranoya | Evet | Tedaviye dirençli vakalarda |
| Bipolar Bozukluk | Koşullu | Tedaviye yanıt vermezse |
| Depresyon | Genellikle Hayır | Tedavi edilebilir hastalık |
| Demans | Evet | İlerleyici ve kalıcı |
| Psikoz | Koşullu | Kronik vakalarda |
Psikolojik Hastalık Boşanma Sebebi Olabilir mi?
Her psikolojik hastalık boşanma sebebi değildir. TMK m.165 özellikle “akıl hastalığı” ifadesini kullanmaktadır. Nevrotik bozukluklar, kaygı bozuklukları veya hafif depresyon gibi durumlar genellikle bu kapsamda değerlendirilmez.
Ancak psikolojik hastalık evlilik birliğini ciddi şekilde etkiliyorsa, TMK m.166 (evlilik birliğinin sarsılması) kapsamında boşanma davası açılabilir.
Akıl Hastası Bir Eş Boşanma Davası Açabilir mi?
Akıl hastası bir eş doğrudan boşanma davası açamaz. Çünkü akıl hastalığı nedeniyle fiil ehliyeti bulunmayan kişi hukuki işlem yapamaz. Bu durumda akıl hastası eşe vasi atanması gerekir ve vasi aracılığıyla dava açılabilir.
Eğer akıl hastası eşin hastalığı kontrol altındaysa ve fiil ehliyeti varsa, kendisi dava açabilir. Ancak bu durumda mahkeme ehliyeti re’sen araştırır.
Akıl Hastası Bir Kişi Dava Açabilir mi?
Akıl hastası bir kişinin dava açıp açamayacağı, hastalığın derecesine ve fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığına bağlıdır:
- Tam ehliyetsizlik: Ayırt etme gücü olmayan kişi dava açamaz, vasi aracılığıyla açılır
- Sınırlı ehliyetsizlik: Kısıtlı kişi vasinin onayıyla dava açabilir
- Hastalık kontrol altında: Fiil ehliyeti varsa kendisi açabilir
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davalarında Uzman Destek
Boşanma davalarında profesyonel hukuki danışmanlık için hemen iletişime geçin.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanmada Nafaka
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davalarında nafaka konusu özellik arz eder. Çünkü akıl hastası eş kusurlu sayılmaz.
Akıl Hastası Eş Nafaka Alabilir mi?
Evet, akıl hastası eş yoksulluk nafakası alabilir. TMK m.175 uyarınca boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, diğer taraftan daha fazla kusurlu olmamak kaydıyla nafaka isteyebilir. Akıl hastası eş kusurlu sayılmadığından, yoksulluğa düşecekse nafaka talep edebilir.
Akıl Hastası Bir Kişi Nafaka Öder mi?
Evet, akıl hastası eşin nafaka ödeme yükümlülüğü olabilir. Mali gücüne bağlıdır. Eğer akıl hastası eşin geliri veya malvarlığı varsa, nafaka ödeme yükümlülüğü doğabilir. Bu durumda ödemeler vasi aracılığıyla yapılır.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanmada Tazminat
Akıl hastalığı nedeniyle boşanmada tazminat konusu tartışmalıdır. Yargıtay’ın genel görüşüne göre:
- Maddi tazminat: Akıl hastası eş kusurlu sayılmadığından, diğer eşin maddi tazminat talebi genellikle kabul edilmez
- Manevi tazminat: Kusur şartı arandığından, akıl hastası eşten manevi tazminat alınması zordur
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanmada Velayet
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davalarında velayet, çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlenir.
Bipolar Birine Velayet Verilir mi?
Bipolar bozukluk veya diğer akıl hastalıkları olan ebeveyne velayet verilip verilmeyeceği hastalığın şiddetine ve çocuğa etkisine bağlıdır:
- Hastalık kontrol altındaysa ve çocuğa zarar vermiyorsa velayet verilebilir
- Hastalık çocuğun gelişimini olumsuz etkiliyorsa velayet verilmez
- Mahkeme pedagog ve psikolog raporlarını değerlendirir
- Kişisel ilişki hakkı sınırlandırılabilir veya denetimli görüşme getirilebilir
Akıl Hastalığı Nedeniyle Evliliğin İptali
Akıl hastalığı evlenmeden önce mevcutsa ve diğer eş bunu bilmiyorsa, boşanma yerine evliliğin iptali (butlan) davası açılabilir.
TMK m.145 uyarınca evlenme sırasında ayırt etme gücünden yoksun olan kişinin evliliği mutlak butlanla batıldır. Bu durumda evlilik hiç kurulmamış sayılır.
İptal ve boşanma farkı:
- İptal davası: Evlilik hiç olmamış sayılır
- Boşanma davası: Evlilik sona erer ama geçmişe etkisi yoktur
- Hastalık evlilikten önce varsa: İptal davası tercih edilebilir
- Hastalık evlilikten sonra ortaya çıktıysa: Boşanma davası açılır
Boşanmada Psikiyatri Raporu
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davasında psikiyatri raporu en kritik delildir. Raporun özellikleri:
- Resmi sağlık kurulu tarafından düzenlenmelidir
- Devlet hastanesi veya üniversite hastanesinden alınmalıdır
- Hastalığın türü ve şiddeti belirtilmelidir
- İyileşme ihtimalinin bulunup bulunmadığı açıkça yazılmalıdır
- Güncel tarihli olmalıdır
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası Dilekçesi
DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ
… AİLE MAHKEMESİNE
DAVACI: [Ad Soyad – TC Kimlik No – Adres]
VEKİLİ: Av. [Ad Soyad – Baro Sicil No – Adres]
DAVALI: [Ad Soyad – TC Kimlik No – Adres]
KONU: TMK m.165 uyarınca akıl hastalığı nedeniyle boşanma talebimizi içerir.
AÇIKLAMALAR:
1- Davalı ile müvekkilim [tarih] tarihinde evlenmişlerdir. Bu evlilikten [sayı] müşterek çocuk bulunmaktadır/bulunmamaktadır.
2- Davalı eş, evlilik birliği kurulduktan sonra [hastalık adı] tanısı almıştır.
3- [Hastane adı] tarafından düzenlenen [tarih] tarihli sağlık kurulu raporuna göre davalının akıl hastalığının iyileşme ihtimali bulunmamaktadır.
4- Davalının hastalığı nedeniyle ortak hayat müvekkilim için çekilmez hale gelmiştir. [Somut olaylar detaylı açıklanır – şiddet, tehdit, evlilik yükümlülüklerini yerine getirememe vb.]
HUKUKİ NEDENLER: TMK m.165, m.168, m.169, HMK ve ilgili mevzuat
DELİLLER:
1- Resmi sağlık kurulu raporu
2- Nüfus kayıt örneği
3- Tanık beyanları
4- Hastane kayıtları ve tedavi evrakları
5- Her türlü yasal delil
SONUÇ VE TALEP: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Tarafların TMK m.165 uyarınca boşanmalarına,
2- Müşterek çocuğun velayetinin müvekkilime verilmesine,
3- Müvekkil lehine uygun miktarda nafakaya hükmedilmesine,
4- Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederiz. [Tarih]
Davacı Vekili
Av. [Ad Soyad]
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.
Yetkili Mahkeme (TMK m.168):
- Davacının yerleşim yeri mahkemesi
- Eşlerin son altı ay birlikte yaşadığı yer mahkemesi
Dava Açma Süresi ve Zamanaşımı
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açmak için herhangi bir zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Hastalığın evliliği çekilmez hale getirdiği her zaman dava açılabilir.
Vasi Atanması ve Temsil
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davasında, davalı eşin fiil ehliyeti yoksa mahkeme vasi atanmasını sağlar. Vasi atandıktan sonra davalı eşin tüm hukuki işlemleri vasi tarafından yürütülür.
Mahkeme, davalının ehliyetini re’sen araştırır ve gerekirse vesayet makamına bildirimde bulunur.
Evlilik Birliğinin Sarsılması ile Farkı
Akıl hastası eşe karşı evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166/1) sebebiyle dava açılamaz. Çünkü akıl hastası eşe kusur yüklenemez ve evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle boşanma kusura dayanır.
Bu nedenle eşlerden biri akıl hastası ise, diğer eşin TMK m.165’e (akıl hastalığı) dayanarak dava açması gerekir. Ancak yanlış sebeple açılan dava, ıslah edilerek akıl hastalığı sebebine dönüştürülebilir.
Mutlak Boşanma Nedenleri Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’na göre mutlak boşanma nedenleri şunlardır:
- Zina (TMK m.161): Eşlerden birinin sadakatsizliği
- Hayata kast, pek kötü muamele (TMK m.162): Eşin hayatına kasteden davranışlar
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m.163): Küçük düşürücü suç veya yaşam tarzı
- Terk (TMK m.164): Haklı sebep olmadan ortak konutu terk etme
Not: Akıl hastalığı (TMK m.165) mutlak değil, özel ve nispi bir boşanma sebebidir.
Hangi Durumda Hakim Boşamaz?
Hakim şu durumlarda akıl hastalığı nedeniyle boşanma kararı vermez:
- Akıl hastalığının iyileşme ihtimali varsa
- Resmi sağlık kurulu raporu yoksa veya yetersizse
- Evliliğin çekilmez hale geldiği ispat edilememişse
- Hastalık evlilikten önce mevcutsa ve davacı bunu biliyorsa
- Rapor güncel değilse
Hangi Durumlarda Hakim Hemen Boşar?
Hakim şu durumlarda hızlı karar verebilir:
- Anlaşmalı boşanmada (TMK m.166/3)
- Mutlak boşanma sebeplerinin (zina, hayata kast, terk) kesin delillerle ispatlandığı durumlarda
- Fiili ayrılık süresinin 3 yılı geçtiği hallerde (TMK m.166/4)
Akıl hastalığı davalarında ise resmi sağlık kurulu raporu bekleneceğinden süreç uzayabilir.
Evliliği Engelleyen Hastalıklar Nelerdir?
Türk Medeni Kanunu’na göre evliliğe engel hastalıklar:
- Ayırt etme gücünden yoksun bırakan akıl hastalıkları
- Evlenmeye engel derecede ağır akıl hastalıkları
Evlenmek isteyen kişilerin sağlık raporu alması zorunludur. Akıl hastası olduğu tespit edilen kişinin evlenmesine izin verilmez.
Kadın Hangi Durumda Eşini Boşayabilir?
Kadın, Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen tüm boşanma sebeplerine dayanarak dava açabilir:
- Zina (TMK m.161): Kocanın sadakatsizliği
- Hayata kast, pek kötü muamele (TMK m.162): Şiddet, tehdit, hayatına kast
- Suç işleme ve haysiyetsiz yaşam (TMK m.163): Küçük düşürücü suçlar
- Terk (TMK m.164): Kocanın evi terk etmesi
- Akıl hastalığı (TMK m.165): Kocanın akıl hastası olması
- Evlilik birliğinin sarsılması (TMK m.166): Genel boşanma sebebi
Boşanmada Erkeğin Ağır Kusurları Nelerdir?
Boşanma davalarında erkeğin ağır kusur olarak kabul edilen davranışları:
- Fiziksel şiddet uygulamak
- Eşini aldatmak (zina)
- Eve ve aileye bakmamak
- Hakaret ve aşağılama
- Cinsel ilişkiden kaçınmak veya zorlamak
- Aşırı kıskançlık ve baskı
- Kumar, alkol veya uyuşturucu bağımlılığı
- Eşin ailesine kötü davranmak
- Eve haciz gelmesine neden olmak
Eşini Sevmediğini Beyan Etme Boşanma Sebebi mi?
Tek başına “eşimi sevmiyorum” demek boşanma sebebi değildir. Ancak evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını gösteren diğer delillerle birlikte değerlendirilirse TMK m.166 kapsamında boşanma sebebi olabilir.
Mahkeme, sadece sözlü beyana değil, evliliğin fiilen sürdürülüp sürdürülemeyeceğine bakar.
Haklı Boşanma Sebepleri Nelerdir?
TMK’da düzenlenen haklı boşanma sebepleri:
- Zina (TMK m.161)
- Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162)
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m.163)
- Terk (TMK m.164)
- Akıl hastalığı (TMK m.165)
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m.166)
Anlaşmalı Boşanma Ücreti 2025
2025 yılında anlaşmalı boşanma maliyetleri:
| Kalem | 2025 Tahmini Ücret |
|---|---|
| Avukatlık Ücreti | 30.000 TL – 60.000 TL |
| Mahkeme Harçları | 3.000 TL – 5.000 TL |
| Tebligat ve Masraflar | 1.000 TL – 2.000 TL |
| Toplam Tahmini | 35.000 TL – 70.000 TL |
Not: Ücretler bölgeye ve davanın karmaşıklığına göre değişir.
Avukat İrem Bike Demirhan
Aile Hukuku ve Boşanma Davaları Uzmanı
Sivas’ta doğan Avukat İrem Bike Demirhan, orta öğrenimini Sivas Cumhuriyet Anadolu Lisesi’nde tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yüksek öğrenimine başlamış, 2018 yılında başarıyla mezun olmuştur. Eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden de 2024 yılında mezun olarak ikinci lisans eğitimini tamamlamıştır.
Avukat İrem Bike Demirhan Hukuk Bürosu, kurulduğu günden itibaren göstermiş olduğu istikrarlı gelişme sonucunda Türkiye’deki saygın hukuk bürolarından birisi haline gelmiş olup hukukun farklı alanlarında Sivas, Ankara, İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin birçok şehrinde yerli ve yabancı müvekkillerine avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermeye devam etmektedir.
Aile hukuku, boşanma davaları, akıl hastalığı nedeniyle boşanma ve velayet davaları konularında geniş tecrübeye sahip olan Av. İrem Bike Demirhan, bu alanda pek çok davayı başarıyla sonuçlandırmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Profesyonel Hukuki Danışmanlık
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası ve aile hukuku konularında uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin.