Yoksulluk Nafakası, Şartları ve Diğer Özellikleri – 2026
Boşanma davalarında en çok tartışılan konulardan biri yoksulluk nafakasıdır. “Boşanırsam nafaka alabilir miyim?”, “Erkek de nafaka isteyebilir mi?”, “Nafaka süresiz mi?” gibi sorular büroma gelen müvekkillerin neredeyse tamamının aklındadır. Bu rehber, yoksulluk nafakasının tüm şartlarını, nasıl belirlendiğini, ne zaman kaldırılabileceğini ve 2026 yılı güncel Yargıtay uygulamalarını bir avukatın bakış açısıyla anlaşılır şekilde ele almaktadır.
İçindekiler
- Yoksulluk Nafakası Nedir?
- Nafaka Türleri (Karşılaştırma)
- Yasal Dayanak (TMK 175-176)
- Yoksulluk Nafakası Şartları
- Kimler Yoksulluk Nafakası Talep Edebilir?
- Erkek de Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
- Kusur Durumu ve Yoksulluk Nafakası
- Yoksulluk Nafakası Miktarı Nasıl Belirlenir?
- Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?
- Yoksulluk Nafakasının Süresi
- Ödeme Şekli (İrat ve Toptan)
- Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
- Nafakanın Kaldırılması ve Sona Ermesi
- Zamanaşımı Süreleri
- Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Nafakanın Ödenmemesi ve Hukuki Yollar
- Çalışan Eş Nafaka Alabilir mi?
- Nafaka ile Tazminat İlişkisi
- Pratik Örnekler
- Sık Sorulan Sorular
- Özet Tablosu
Hukuki Bilgilendirme
Bu makale, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md. 175-176, 178; 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluşu Kanunu; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu md. 344; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 3. Hukuk Dairesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu güncel içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Somut durumunuz için mutlaka bir aile hukuku avukatına danışınız.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Evlilik süresince eşler, birbirlerinin geçimini sağlama sorumluluğunu paylaşır. Ancak boşanma, taraflardan birinin ekonomik olarak ciddi sıkıntıya düşmesine neden olabilir. İşte yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin, diğer eşten mali gücü oranında talep ettiği maddi destektir.
TMK md. 175/1 hükmüne göre: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.” Aynı maddenin 2. fıkrası ise “Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” demektedir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadına göre yoksulluk kavramı; yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanlar yoksul kabul edilir.
Avukat Notu: Yoksulluk nafakasına hakim re’sen (kendiliğinden) karar veremez. Mutlaka nafaka alacaklısının talepte bulunması gerekir. Bu nedenle boşanma davası dilekçesinde veya duruşma sırasında yoksulluk nafakası talebini açıkça belirtmeniz çok önemlidir.
Nafaka Türleri (Karşılaştırma)
| Nafaka Türü | Tanım | Talep Zamanı | Süre |
|---|---|---|---|
| Tedbir Nafakası | Boşanma davası süresince eş ve/veya çocukların geçimi için hükmedilir | Dava öncesi veya dava süresince | Boşanma kararının kesinleşmesine kadar |
| Yoksulluk Nafakası | Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilir | Boşanma davasında veya kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde | Kanunda süresiz; kaldırılma sebepleri mevcut |
| İştirak Nafakası | Velayeti almayan eşin çocuğun bakım giderlerine katılması | Boşanma kararıyla birlikte | Çocuk ergin oluncaya (18 yaş) kadar |
| Yardım Nafakası | Altsoy, üstsoy ve kardeşlere ödenen nafaka | Bağımsız dava ile | Yoksulluk devam ettiği sürece |
Yasal Dayanak (TMK 175-176)
| Madde | Düzenleme Konusu |
|---|---|
| TMK md. 175/1 | Yoksulluk nafakasının tanımı, şartları ve süresiz olarak istenebileceği |
| TMK md. 175/2 | Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz |
| TMK md. 176/1-2 | Nafakanın toptan veya irat şeklinde ödenmesi |
| TMK md. 176/3 | Nafaka alacaklısının evlenmesi veya ölüm halinde kendiliğinden kalkma; yoksulluğun kalkması, haysiyetsiz hayat sürme, fiilen birlikte yaşama halinde mahkeme kararıyla kaldırılma |
| TMK md. 178 | Boşanma kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde nafaka davası açılması |
| TMK md. 4 | Hakimin hakkaniyet ilkesi |
| İİK md. 344 | Nafaka borcunu ödemeyenler hakkında tazyik hapsi |
TMK md. 175: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.”
Boşanma sürecinde yoksulluk nafakası hakkınızı öğrenmek ister misiniz?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukat kadromuz nafaka sürecinde yanınızda.
Yoksulluk Nafakası Şartları
TMK md. 175 uyarınca yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için aşağıdaki beş şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
| Şart | Açıklama | Detay |
|---|---|---|
| 1. Talep | Nafaka isteyen eşin açık talebi bulunmalıdır | Hakim re’sen hükmedemez; mutlaka dava dilekçesinde veya duruşmada talep edilmelidir. Nihai karar verilene kadar talep edilebilir. |
| 2. Yoksulluk Durumu | Boşanma yüzünden talep eden eşin geçimi zorlaşmalı ve yoksulluğa düşmelidir | Yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma düşme (YHGK yerleşik içtihadı). |
| 3. Kusur Durumu | Nafaka talep eden eş, boşanmada karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamalıdır | Eşit kusur veya daha az kusur halinde nafakaya hükmedilebilir. Ağır kusurlu eşin talebi reddedilir. |
| 4. Mali Güç | Nafaka yükümlüsü eşin mali gücü, nafakayı ödemeye elverişli olmalıdır | Nafaka miktarı, nafaka yükümlüsünün mali gücü oranında belirlenir. |
| 5. Nafaka Yükümlüsünün Kusuru Aranmaz | Nafaka ödeyecek tarafın kusurlu olması şart değildir | TMK 175/2 açıkça belirtir: “Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” Hiç kusuru olmayan eş de nafaka ödemekle yükümlü tutulabilir. |
Avukat Notu: İki tarafın da geliri birbirine yakınsa veya ikisi de asgari ücretle çalışıyorsa, yoksulluğa düşmeyecekleri için yoksulluk nafakasına hükmedilmeyebilir. Yargıtay, her iki tarafın da asgari ücret düzeyinde gelirinin bulunması halinde yoksulluk nafakası talebinin reddedilebileceğini belirtmiştir.
Kimler Yoksulluk Nafakası Talep Edebilir?
Yoksulluk nafakası talep edebilmek için boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olmak ve karşı taraftan daha ağır kusurlu olmamak yeterlidir. Nafaka talep hakkı cinsiyetten bağımsızdır; toplumsal inanışın aksine hem kadın hem erkek yoksulluk nafakası talep edebilir.
| Talep Eden | Koşul |
|---|---|
| Kadın eş | Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek, kusuru ağır olmamak kaydıyla |
| Erkek eş | Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek, kusuru ağır olmamak kaydıyla |
| Çalışan eş | Asgari ücret veya düşük gelir ile çalışıyor olması yoksulluğun ortadan kalktığı anlamına gelmez |
| Dul/yetim maaşı alan eş | Yargıtay’a göre bu maaşlar yoksulluğu tek başına ortadan kaldırmaz |
Erkek de Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?
Evet. TMK md. 175’te “taraf” ibaresi kullanılmıştır, herhangi bir cinsiyet ayrımı yapılmamıştır. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan erkek eş de kadından yoksulluk nafakası talep edebilir. Uygulamada bu durum nadiren karşılaşılsa da hukuki olarak hiçbir engel bulunmamaktadır.
Yargıtay Uygulaması
Yargıtay, erkeğin çalışmasına engel bir sağlık sorunu bulunması, iş bulamaması veya ekonomik olarak kadından daha kötü durumda olması halinde erkek lehine yoksulluk nafakasına hükmedilmesini onaylamıştır.
Kusur Durumu ve Yoksulluk Nafakası
| Kusur Durumu | Nafaka Talebi | Sonuç |
|---|---|---|
| Talep eden daha az kusurlu | Kabul edilir | Hakim nafakaya hükmeder |
| Taraflar eşit kusurlu | Kabul edilir | Eşit kusurda da nafakaya hükmedilebilir |
| Nafaka yükümlüsü hiç kusursuz | Kabul edilir | TMK 175/2: Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz |
| Talep eden ağır kusurlu | Reddedilir | Ağır kusurlu eşe yoksulluk nafakası verilmez |
| Talep eden tam kusurlu | Reddedilir | Tam kusurlu eşe kesinlikle verilmez |
Yoksulluk nafakasında değerlendirilen kusur, nafaka yükümlüsünün değil, talep edenin kusurudur. Talep eden eş, boşanmada karşı taraftan daha ağır kusurlu değilse nafakaya hak kazanır. Karşı tarafın hiç kusursuz olması bile nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Yoksulluk Nafakası Miktarı Nasıl Belirlenir?
Yoksulluk nafakasının miktarı kanunda sabit bir rakamla belirlenmemiştir. Hakim, TMK md. 4 uyarınca hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder. Belirlemede dikkate alınan kriterler:
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Nafaka yükümlüsünün mali gücü | Geliri, malvarlığı, yaşam standardı |
| Nafaka alacaklısının ihtiyaçları | Barınma, beslenme, sağlık, ulaşım giderleri |
| Tarafların sosyal ve ekonomik durumları | Eğitim, meslek, yaş, sağlık durumu, çocuk sayısı |
| Evlilik süresince yaşam standardı | Evlilik sırasındaki yaşam düzeyi referans alınır |
| Tarafların kusur durumu | Kusur ağırlığı miktarı dolaylı olarak etkiler |
| Çocukların velayeti | Çocukların velayetini alan eşin giderleri daha yüksek olabilir |
Avukat Notu: Yoksulluk nafakası alabilmek için evliliğin bir gün bile sürmüş olması yeterlidir. Evliliğin kısa süreli olması nafaka hakkını ortadan kaldırmaz; ancak miktarın belirlenmesinde dikkate alınabilir.
Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?
| Talep Yolu | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Boşanma davasıyla birlikte | Nihai karar verilene kadar | Dava dilekçesinde veya tahkikat aşamasında talep edilebilir. En yaygın yoldur. |
| Bağımsız nafaka davası | Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde (TMK md. 178) | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılır. |
| Anlaşmalı boşanmada | Protokolde belirtilir | Anlaşmalı boşanma protokolünde nafaka miktarı ve koşulları kararlaştırılır. |
Önemli: Nafaka şahsa bağlı bir haktır. Boşanma davasında nafakadan feragat edilmiş olması bile kesin hüküm oluşturmaz. Yargıtay, boşanma davasında yoksulluk nafakasından feragat edilmesine rağmen, sonradan bağımsız dava ile talep edilebileceğini kabul etmektedir.
Yoksulluk nafakası miktarınızın artırılmasını mı istiyorsunuz?
Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli avukatımız nafaka artırım sürecinde yanınızda.
Yoksulluk Nafakasının Süresi
TMK md. 175’e göre yoksulluk nafakası süresiz olarak hükmedilir. Ancak bu durum, nafakanın sonsuza kadar ödeneceği anlamına gelmez. Nafaka, belirli hallerde kendiliğinden kalkar veya mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Kendiliğinden Kalkma
Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden kalkar.
Taraflardan birinin ölümü halinde nafaka kendiliğinden sona erer.
Mahkeme Kararıyla Kaldırılma
Yoksulluğun ortadan kalkması: Nafaka alan eşin düzenli ve yeterli gelir elde etmesi (işe girme, miras vb.).
Haysiyetsiz hayat sürmesi: Toplum normlarına aykırı yaşam tarzı.
Evlenme olmadan fiilen birlikte yaşama: Başka biriyle evliymiş gibi birlikte yaşama.
Ödeme Şekli (İrat ve Toptan)
| Ödeme Şekli | Açıklama | Uygulama |
|---|---|---|
| İrat (Aylık düzenli ödeme) | Her ay belirli bir miktarın ödenmesi | En yaygın ödeme şekli; mahkeme genellikle irat şeklinde hükmeder |
| Toptan ödeme | Nafakanın tek seferde ödenmesi | Tarafların anlaşmasıyla veya hakimin uygun görmesi halinde mümkün |
TMK md. 176/3’e göre hakim, tarafların isteği halinde irat şeklinde ödenmesine karar verilen nafakanın ileriki yıllarda ne miktarda artırılacağını da kararında belirtebilir. Genellikle ÜFE/TÜFE artış oranına göre artırım kararı verilir.
Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
Artırılma Sebepleri
Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması (kira artışı, sağlık giderleri vb.).
Enflasyon nedeniyle paranın satın alma gücünün düşmesi.
Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması.
Yargıtay: Artırım ÜFE oranını geçmemelidir (olağanüstü değişiklik yoksa).
Azaltılma Sebepleri
Nafaka yükümlüsünün mali durumunun kötüleşmesi (işini kaybetme, hastalık).
Nafaka alacaklısının gelir elde etmeye başlaması (tam olarak yoksulluğu kaldırmamakla birlikte).
Ekonomik koşullarda olağanüstü değişiklik.
Nafaka artırımı veya azaltımı için uyarlama davası açılması gerekir. Bu dava nafaka alacaklısının veya yükümlüsünün yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılır.
Nafakanın Kaldırılması ve Sona Ermesi (TMK 176)
| Sona Erme Hali | Tür | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi | Kendiliğinden kalkar | TMK md. 176/3 |
| Taraflardan birinin ölümü | Kendiliğinden kalkar | TMK md. 176/3 |
| Yoksulluğun ortadan kalkması | Mahkeme kararıyla kaldırılır | TMK md. 176/3 |
| Haysiyetsiz hayat sürme | Mahkeme kararıyla kaldırılır | TMK md. 176/3 |
| Evlenme olmaksızın fiilen birlikte yaşama | Mahkeme kararıyla kaldırılır | TMK md. 176/3 |
Avukat Notu: Nafaka alacaklısının asgari ücretle çalışması tek başına yoksulluğun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yargıtay, asgari ücret düzeyindeki gelirin kişiyi yoksulluktan kurtaracak nitelikte olmadığına hükmetmektedir. Ancak iyi bir gelir elde edilmeye başlanması halinde nafakanın kaldırılması gündeme gelebilir.
Zamanaşımı Süreleri
| Konu | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Nafaka davası açma süresi | Boşanma kesinleşmesinden itibaren 1 yıl | TMK md. 178 – Boşanma davasında talep edilmediyse |
| Nafaka ilamının geçerliliği | Süresiz | Nafakaya ilişkin ilamlar 10 yıllık zamanaşımı kuralının istisnasıdır |
| Birikmiş nafaka alacakları | 10 yıl | İlam geçerliliğini korusa da birikmiş aylık nafaka alacakları 10 yılla sınırlıdır |
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Dava Türü | Görevli Mahkeme | Yetkili Mahkeme |
|---|---|---|
| Boşanma davasında nafaka talebi | Aile Mahkemesi | Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ayda birlikte oturdukları yer |
| Bağımsız yoksulluk nafakası davası | Aile Mahkemesi | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri |
| Nafaka artırım / azaltım davası | Aile Mahkemesi | Nafaka alacaklısının veya yükümlüsünün yerleşim yeri |
| Nafakanın kaldırılması davası | Aile Mahkemesi | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri |
Nafakanın Ödenmemesi ve Hukuki Yollar
Nafaka borcunu ödemeyen eş hakkında iki temel hukuki yol mevcuttur:
| Hukuki Yol | Açıklama | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| İcra takibi | Nafaka ilamına dayanarak icra müdürlüğü aracılığıyla tahsilat | İİK md. 38 ve devamı |
| Tazyik hapsi | Nafaka borcunu ödememekte ısrar eden kişiye 3 aya kadar tazyik hapsi | İİK md. 344 |
Avukat Notu: Nafaka borcu ödenmediğinde şikayet süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 3 aydır. Bu süre içinde icra ceza mahkemesine başvurularak tazyik hapsi istenebilir. Tazyik hapsi disiplin hapsi niteliğindedir; borç ödendiğinde kişi serbest bırakılır.
Yoksulluk nafakası konusunda profesyonel hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukatımız dosyanızı değerlendirip en uygun stratejiyi belirler.
Çalışan Eş Nafaka Alabilir mi?
Evet, duruma göre alabilir. Yargıtay, çalışmanın tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmadığını kabul etmektedir. Asgari ücretle çalışan, düşük gelirli bir işte çalışan, dul/yetim maaşı alan veya iş göremezlik aylığı alan eş yine de yoksul kabul edilebilir.
| Gelir Durumu | Yoksulluk Nafakası | Yargıtay Görüşü |
|---|---|---|
| Asgari ücretle çalışan | Alabilir | Asgari ücret yoksulluğu tek başına kaldırmaz |
| Dul/yetim/yaşlılık maaşı alan | Alabilir | Bu maaşlar yoksulluğu ortadan kaldırmaz |
| İş göremezlik aylığı alan | Alabilir | Somut olaya göre değerlendirilir |
| İyi gelirli bir işte çalışan | Alamaz | Yoksulluk durumu ortadan kalkmıştır |
| İşinden kendi isteğiyle ayrılan | Alamaz | Kendi kusuruyla yoksulluğa düşen korunmaz |
| Her iki eş de asgari ücretli | Hükmedilmeyebilir | Gelirler eşitse yoksulluğa düşme söz konusu değil |
Nafaka ile Tazminat İlişkisi
Boşanma davasında lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilen eş için ayrıca yoksulluk nafakasına da hükmedilebilir. Yargıtay, her iki kurumun hukuki niteliğinin farklı olduğunu belirtmiştir. Maddi tazminat geçmişe yönelik zararın giderilmesini, yoksulluk nafakası ise geleceğe yönelik geçim desteğini amaçlar.
Pratik Örnekler
Örnek 1: Ev Hanımı Kadının Nafaka Talebi
Sivas’ta yaşayan Ayşe Hanım, 15 yıllık evliliği boyunca çalışmamış ve ev hanımı olarak kalmıştır. Kocası memur olarak çalışmaktadır. Boşanma davasında koca daha ağır kusurlu bulunmuştur. Ayşe Hanım’ın herhangi bir geliri ve mesleği olmadığından, boşanma sonrası yoksulluğa düşeceği açıktır. Mahkeme, kocanın mali gücü oranında yoksulluk nafakasına hükmetmiştir.
Örnek 2: Asgari Ücretle Çalışan Kadının Nafaka Talebi
Fatma Hanım, asgari ücretle bir mağazada çalışmaktadır. Kocası ise kendi işinde aylık 30.000 TL gelir elde etmektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre asgari ücret yoksulluğu kaldırmaz. Mahkeme, tarafların gelir farkını ve yaşam standartlarını dikkate alarak Fatma Hanım lehine yoksulluk nafakasına karar vermiştir.
Örnek 3: Erkeğin Nafaka Talebi
Ali Bey, uzun süredir işsizdir ve sağlık sorunları nedeniyle çalışamaz durumdadır. Eşi Zeynep Hanım ise devlet memuru olarak iyi bir gelir elde etmektedir. Boşanma davasında eşit kusur tespit edilmiştir. Mahkeme, Ali Bey’in yoksulluğa düşeceğini tespit ederek lehine yoksulluk nafakasına hükmetmiştir.
Örnek 4: Her İki Eş de Asgari Ücretli
Sivas’ta yaşayan Hasan ve Elif çifti her ikisi de asgari ücretle çalışmaktadır. Boşanma sonrası her ikisinin de geliri benzer düzeyde olduğundan, herhangi birinin diğerine göre yoksulluğa düşmesi söz konusu olmayacaktır. Mahkeme, yoksulluk nafakası talebini reddetmiştir.
Örnek 5: Nafakanın Kaldırılması
Boşanma sonrası yoksulluk nafakası alan Derya Hanım, 2 yıl sonra başka biriyle resmi nikah yapmadan birlikte yaşamaya başlamıştır. Eski eşi Mehmet Bey, TMK 176/3 gereği “evlenme olmaksızın fiilen birlikte yaşama” sebebiyle nafakanın kaldırılması davası açmış ve mahkeme nafakanın kaldırılmasına karar vermiştir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, mali gücü daha iyi olan diğer eşten talep ettiği maddi destektir. TMK md. 175’te düzenlenmiştir. Genellikle aylık irat şeklinde ödenir.
Yoksulluk nafakası şartları nelerdir?
Beş şart aranır: (1) Açık talep bulunmalı, (2) Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşülmeli, (3) Talep eden ağır kusurlu olmamalı, (4) Yükümlünün mali gücü yeterli olmalı, (5) Yükümlünün kusuru aranmaz.
Erkek de yoksulluk nafakası alabilir mi?
Evet. TMK md. 175’te cinsiyet ayrımı yapılmamıştır. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek erkek eş de kadından yoksulluk nafakası talep edebilir.
Yoksulluk nafakası süresiz midir?
Kanunda süresiz olarak düzenlenmiştir. Ancak nafaka alan eşin yeniden evlenmesi veya ölüm halinde kendiliğinden kalkar. Yoksulluğun kalkması, haysiyetsiz hayat sürmesi veya fiilen birlikte yaşaması halinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir.
Yoksulluk nafakası ne zaman talep edilir?
Boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı dava ile talep edilebilir (TMK md. 178). 1 yıllık süre hak düşürücü süredir.
Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Duruma göre alabilir. Asgari ücretle çalışma, dul/yetim maaşı alma gibi düşük gelirler yoksulluğu tek başına ortadan kaldırmaz. Ancak iyi gelirli bir işte çalışan eş yoksul sayılmaz.
Nafaka ödenmezse ne olur?
İcra takibi başlatılabilir ve İİK md. 344 gereği nafaka borcunu ödememekte ısrar eden kişiye 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir. Borç ödendiğinde kişi serbest bırakılır.
Yoksulluk nafakası nasıl kaldırılır?
Nafaka alan eşin yeniden evlenmesi veya ölüm halinde kendiliğinden kalkar. Yoksulluğun kalkması, haysiyetsiz hayat sürmesi veya evlenmeden birlikte yaşama halinde nafakanın kaldırılması davası açılabilir.
Nafaka artırım davası açılabilir mi?
Evet. Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının artması, enflasyon veya nafaka yükümlüsünün gelirinin artması halinde uyarlama davası ile artırım talep edilebilir.
Kusursuz eş de nafaka ödemek zorunda mı?
Evet. TMK 175/2 açıkça belirtir: “Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” Hiç kusuru olmayan eş de yoksulluk nafakası ödemekle yükümlü tutulabilir.
Nafakadan feragat edilebilir mi?
Nafaka şahsa bağlı bir haktır. Boşanma davasında feragat edilmiş olması kesin hüküm oluşturmaz. Yargıtay, feragat edilse bile sonradan bağımsız dava ile talep edilebileceğini kabul etmektedir.
Anlaşmalı boşanmada yoksulluk nafakası kararlaştırılabilir mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakasının miktarı, ödeme şekli ve artış oranı taraflarca serbestçe belirlenebilir. Hakim protokolü uygun bulursa onaylar.
Yoksulluk Nafakası – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tanım | Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe, diğer eşten mali gücü oranında hükmedilen nafaka |
| Yasal Dayanak | TMK md. 175-176, 178; TMK md. 4; İİK md. 344 |
| Şartlar | Talep + Yoksulluk + Ağır kusurlu olmama + Mali güç + Yükümlünün kusuru aranmaz |
| Talep Eden | Kadın veya erkek eş (cinsiyet ayrımı yok) |
| Talep Zamanı | Boşanma davasıyla birlikte veya kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde |
| Görevli Mahkeme | Aile Mahkemesi |
| Yetkili Mahkeme | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri (bağımsız davada) |
| Süre | Kanunda süresiz; kaldırılma sebepleri mevcut |
| Ödeme Şekli | Genellikle aylık irat; toptan ödeme de mümkün |
| Kendiliğinden Kalkma | Yeniden evlenme veya ölüm |
| Mahkeme Kararıyla Kaldırma | Yoksulluğun kalkması, haysiyetsiz hayat, fiilen birlikte yaşama |
| Artırma/Azaltma | Uyarlama davası ile; ÜFE/TÜFE oranı referans |
| Ödenmemesi | İcra takibi + 3 aya kadar tazyik hapsi (İİK 344) |
| İlam Zamanaşımı | Nafaka ilamı süresiz; birikmiş alacaklar 10 yıl |
| Feragat | Kesin hüküm oluşturmaz; sonradan talep edilebilir |
| Asgari Ücretli Eş | Yoksulluk nafakası alabilir (Yargıtay içtihadı) |
| Her İki Eş Asgari Ücretli | Nafakaya hükmedilmeyebilir |
| Tazminat İlişkisi | Tazminat alan eş ayrıca nafaka da alabilir |
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Yoksulluk nafakasına ilişkin somut durumunuz için Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.