İştirak Nafakası, Şartları ve Diğer Özellikleri – 2026
İştirak nafakası, boşanma veya ayrılık durumunda velayeti kendisine verilmeyen eşin, müşterek çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine mali gücü oranında katkı sağlaması amacıyla ödediği aylık nafakadır. TMK md. 182/3 ve 327 uyarınca düzenlenen bu nafaka, çocuğun 18 yaşını doldurana (ergin olana) kadar devam eder.
İştirak nafakası kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle hakim, eşlerin kusuruna bakılmaksızın re’sen veya taleple hükmedebilir. Nafaka, genellikle aylık peşin olarak nakit ödenir. Çocuk 18 yaşından sonra eğitimine devam ediyorsa, yardım nafakası adı altında destek talep etmeye devam edebilir.
Boşanma davalarında çocuğun velayeti bir tarafa verildiğinde, diğer tarafın çocuğun giderlerine katılma yükümlülüğü ortadan kalkmaz. “Velayet bende değilse nafaka ödemem gerekir mi?”, “Çocuk nafakası ne zaman biter?”, “Nafaka miktarı nasıl belirlenir?” gibi sorular büroma gelen müvekkillerin en sık sorduğu sorulardır. Bu rehber, iştirak nafakasının tüm şartlarını, miktarının nasıl belirlendiğini, ne zaman sona erdiğini ve 2026 yılı güncel uygulamalarını bir avukatın kaleminden anlaşılır şekilde ele almaktadır.
İçindekiler
- İştirak Nafakası Nedir?
- Nafaka Türleri Karşılaştırması
- Yasal Dayanak (TMK 182, 327-330)
- İştirak Nafakasının Şartları ve Özellikleri
- İştirak Nafakasını Kimler Talep Edebilir?
- İştirak Nafakası Nasıl Talep Edilir?
- Kusur Durumu ve İştirak Nafakası
- Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
- Ödeme Şekli ve Süresi
- İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
- Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
- Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Zamanaşımı Süreleri
- Nafakanın Ödenmemesi ve Hukuki Yollar
- 18 Yaşından Sonra Nafaka: Yardım Nafakası
- Çocuğun Üstün Yararı İlkesi
- İştirak Nafakası ile Yoksulluk Nafakası Farkları
- Pratik Örnekler
- Sık Sorulan Sorular
- Özet Tablosu
Hukuki Bilgilendirme
Bu makale, 4721 sayılı TMK md. 182, 327-331; 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu; İİK md. 344; Yargıtay 2. ve 3. Hukuk Daireleri ile YHGK güncel içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır. Somut durumunuz için mutlaka bir aile hukuku avukatına danışınız.
İştirak Nafakası Nedir?
İştirak Nafakası Nedir?
Anne ve baba, çocuklarının bakım, eğitim ve korunması için gerekli giderleri birlikte karşılamakla yükümlüdür (TMK md. 327). Boşanma veya ayrılık sonucu velayet eşlerden birine verildiğinde, velayeti almayan eşin bu yükümlülüğü ortadan kalkmaz. İştirak nafakası, velayeti almayan eşin çocuğun bakım, sağlık, eğitim ve diğer temel giderlerine mali gücü oranında katılmasını sağlayan nafaka türüdür.
İştirak nafakasının amacı, çocuğun maddi ihtiyaçlarını karşılamak ve hayat standardını aile bütünlüğü bozulmadan önceki seviyede tutmaya çalışmaktır. Çocuğun üstün yararı ilkesi gereği bu nafaka kamu düzenine ilişkindir ve hakim, taraflar talep etmese bile çocuk için iştirak nafakasına karar verebilir.
TMK md. 182/3: “Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.”
Avukat Notu: Boşanma davası sırasında çocuklar için hükmedilen tedbir nafakası, boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte iştirak nafakası olarak devam eder. Yani dava sürecinde çocuk için alınan nafaka otomatik olarak iştirak nafakasına dönüşür.
Nafaka Türleri Karşılaştırması
| Nafaka Türü | Kimin İçin? | Ne Zaman Talep Edilir? | Ne Zaman Sona Erer? |
|---|---|---|---|
| Tedbir Nafakası | Eş ve/veya çocuklar | Dava süresince | Boşanma kararının kesinleşmesi |
| İştirak Nafakası | Müşterek çocuk (18 yaş altı) | Boşanma ile birlikte veya sonra | Çocuğun ergin olması (18 yaş) |
| Yoksulluk Nafakası | Yoksulluğa düşecek eş | Boşanma ile veya 1 yıl içinde | Yeniden evlenme, ölüm veya mahkeme kararı |
| Yardım Nafakası | 18+ çocuk, altsoy, üstsoy, kardeş | Bağımsız dava ile | Yoksulluk devam ettiği sürece |
Yasal Dayanak (TMK 182, 327-330)
| Madde | Düzenleme Konusu |
|---|---|
| TMK md. 182/3 | Velayeti almayan eşin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma zorunluluğu |
| TMK md. 182/4 | Hakimin irat biçiminde ödenmesine karar verdiği giderlerin gelecek yıllardaki miktarını belirleyebilmesi |
| TMK md. 327 | Çocuğun bakım, eğitim ve korunması giderlerinin ana ve baba tarafından karşılanması |
| TMK md. 328 | Ana ve babanın bakım yükümlülüğünün çocuğun ergin olmasıyla sona ermesi; eğitim devam ediyorsa devamı |
| TMK md. 329 | Nafaka davası açma hakkı (velayet sahibi, vasi, kayyum ve ayırt etme gücüne sahip çocuk) |
| TMK md. 330 | Nafaka miktarının takdiri (çocuğun ihtiyaçları, ana-babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri) |
| TMK md. 331 | Durumun değişmesi halinde nafaka miktarının yeniden belirlenmesi veya kaldırılması |
| İİK md. 344 | Nafaka borcunu ödemeyen kişiye 3 aya kadar tazyik hapsi |
Çocuğunuz için iştirak nafakası talep etmek mi istiyorsunuz?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukat kadromuz nafaka sürecinde yanınızda.
İştirak Nafakasının Şartları ve Özellikleri
| Şart / Özellik | Açıklama | Detay |
|---|---|---|
| Velayetin Alınmaması | Çocuğun velayeti kendisine bırakılmamış ebeveyn nafaka yükümlüsüdür | Velayet annede ise baba, babada ise anne iştirak nafakası öder |
| Mali Güç Oranı | Nafaka, çocuğun ihtiyaçları ile ana-babanın ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir | TMK md. 330: Çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur |
| Kusur Durumu Önemsizdir | Velayeti almayan eş, boşanmada tam kusurlu olsa bile iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür | İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; eşlerin kusuru değerlendirilmez |
| Talep Şartı Yoktur | Hakim, taraflar talep etmese bile kamu düzeni gereği çocuk için iştirak nafakasına karar verebilir | Çekişmeli boşanmada re’sen hükmedilebilir; ancak miktar taleple sınırlıdır |
| Süre ve Sona Erme | Çocuk 18 yaşını doldurarak ergin olduğunda, evlendiğinde veya mahkeme kararıyla ergin kılındığında sona erer | Eğitim devam ediyorsa yardım nafakası olarak devamı mümkün |
| Ödeme Şekli | Genellikle aylık peşin olarak ve nakit ödenir | TMK md. 330/2: Her ay peşin ödeme kuralı |
| Artırım/Azaltım | Çocuğun ihtiyaçlarının artması veya ödeyen eşin mali durumunun değişmesi halinde dava açılabilir | TMK md. 331: Durumun değişmesi halinde hakim yeniden belirler |
İştirak Nafakasını Kimler Talep Edebilir?
| Talep Eden | Açıklama |
|---|---|
| Velayeti alan anne veya baba | Müşterek çocuğun velayeti veya geçici velayeti kendisine bırakılmış olan ebeveyn |
| Vasi veya kayyum | Çocuğun bakımını üstlenmiş olan vasi veya kayyum |
| Ayırt etme gücüne sahip çocuk | Henüz ergin olmasa bile ayırt etme gücüne sahip olan çocuğun bizzat kendisi (TMK md. 329) |
| Evlilik dışı çocuğun annesi | Evlilik dışı doğan çocuğun velayetine sahip anne, babalık davası ile birlikte talep edebilir |
İştirak Nafakası Nasıl Talep Edilir?
| Talep Yolu | Açıklama | Detay |
|---|---|---|
| Boşanma davasıyla birlikte | En yaygın yol; dava dilekçesinde talep edilir | Boşanma kararının kesinleşmesiyle başlar; dava süresince tedbir nafakası olarak ödenir |
| Boşanma sonrası bağımsız dava | Çocuk ergin oluncaya kadar her zaman açılabilir | Herhangi bir hak düşürücü süre veya zamanaşımına tabi değildir |
| Anlaşmalı boşanmada | Protokolde miktar ve ödeme şekli kararlaştırılır | Hakimin onayı zorunlu; çocuğun yararına uygun bulmazsa hakimi miktarı belirler |
| Babalık davasıyla birlikte | Evlilik dışı çocuk için soybağı kurulmasıyla talep edilir | Babalığa hükmedilmesiyle kesinleşmeden itibaren başlar |
Avukat Notu: Boşanma davasında iştirak nafakası talep edilmemiş olması, daha sonra talep etmeye engel değildir. İştirak nafakası kamu düzenine ilişkin olduğundan, çocuk ergin oluncaya kadar her zaman ayrı bir dava ile talep edilebilir. Ancak gecikmeksizin başvurmanızı öneririm; çünkü ayrı dava ile talep edilen nafaka dava tarihinden itibaren geçerli olur, geçmişe yönelik hükmedilmez.
Kusur Durumu ve İştirak Nafakası
İştirak nafakasında tarafların kusur durumu önemsizdir. Yoksulluk nafakasından farklı olarak, iştirak nafakası çocuğun hakkı olduğundan eşlerin boşanmadaki kusuru değerlendirilmez. Boşanmada tam kusurlu olan eş bile, velayeti almadıysa çocuğun giderlerine katılmak zorundadır.
Yargıtay Uygulaması
Eşini aldatan ve tam kusurlu bulunan baba, boşanma sonrası velayet anneye verildiğinde, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmak zorundadır. Aynı şekilde tam kusurlu anne de, velayet babaya verildiğinde iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
| Kriter | Açıklama |
|---|---|
| Çocuğun ihtiyaçları | Yaş, eğitim seviyesi, sağlık durumu, barınma, beslenme, giyim, ulaşım giderleri |
| Ana-babanın hayat koşulları | Her iki ebeveynin geliri, mesleği, yaşam standardı |
| Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü | Gelir durumu, mal varlığı, diğer yükümlülükleri |
| Velayet sahibinin emek ve sorumluluğu | Çocuğa fiilen bakan ebeveynin harcadığı emek de dikkate alınır |
| Çocuğun gelirleri | Çocuğun varsa kendi gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK md. 330/1) |
| Hakkaniyet ilkesi | Hakim, TMK md. 4 uyarınca hakkaniyete uygun bir miktara hükmeder |
Avukat Notu: Toplumda “iştirak nafakası maaşın 1/4’ünü geçemez” şeklinde yaygın bir inanış vardır. Ancak bu bilgi hatalıdır. Kanunda böyle bir sınırlama yoktur. Hakim, çocuğun ihtiyaçlarını ve nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü dikkate alarak serbestçe miktarı belirler. SED (Sosyal Ekonomik Durum) araştırması bu belirlemenin temelini oluşturur.
İştirak nafakası miktarının artırılmasını veya yeniden belirlenmesini mi istiyorsunuz?
Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli avukatımız nafaka uyarlama sürecinde yanınızda.
Ödeme Şekli ve Süresi
TMK md. 330/2 uyarınca iştirak nafakası her ay peşin olarak ödenir. Hakim, istem halinde nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararında belirleyebilir (TMK md. 182/4). Bu durumda hakim, her yıl ÜFE/TÜFE artış oranında otomatik artırım kararı verebilir.
İştirak Nafakası Ne Zaman Sona Erer?
| Sona Erme Hali | Açıklama | Ek Dava Gerekli mi? |
|---|---|---|
| Çocuğun 18 yaşını doldurması | Erginlikle birlikte velayet hakkı ve iştirak nafakası kendiliğinden sona erer | Hayır – kendiliğinden |
| Çocuğun evlenmesi | Evlenme ile erginlik kazanılır, nafaka sona erer | Hayır – kendiliğinden |
| Mahkeme kararıyla ergin kılınma | 15 yaşını dolduran çocuk, kendi isteği ve velisinin rızasıyla ergin kılınabilir (TMK md. 12) | Hayır – kendiliğinden |
| Çocuğun ölümü | Nafakanın konusu olan çocuğun vefatı | Hayır – kendiliğinden |
| Nafaka yükümlüsünün vefatı | Ancak mirasçılardan talep mümkün olabilir | Duruma göre |
| Velayetin nafaka yükümlüsüne geçmesi | Velayet değişikliği kararı ile roller değişir | Evet – velayet davası |
| Çocuğun ekonomik bağımsızlık kazanması | Kendi geçimini sağlayan çocuk için talep üzerine kaldırılabilir | Evet – kaldırma davası |
Önemli: Nafaka alacaklısının (velayeti alan eşin) yeniden evlenmesi, iştirak nafakasının sona ermesine neden olmaz. Çünkü yoksulluk nafakasından farklı olarak iştirak nafakası çocuğun giderlerine katkı sağlanması amacıyla ödenir ve velayeti alan eşin evlenmesi bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Nafakanın Artırılması ve Azaltılması
Artırılma Sebepleri
Çocuğun yaşının büyümesiyle ihtiyaçlarının artması (okul, kurs, sağlık).
Enflasyon nedeniyle paranın alım gücünün düşmesi.
Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması.
Çocuğun eğitim kademesinin değişmesi (ilkokul-lise-üniversite hazırlık).
Azaltılma/Kaldırılma Sebepleri
Nafaka yükümlüsünün gelirinin ciddi ölçüde düşmesi veya işini kaybetmesi.
Nafaka yükümlüsünün ağır hastalığa yakalanması.
Çocuğun kendi gelir elde etmeye başlaması.
Velayetin değişmesi.
TMK md. 331: “Durumun değişmesi halinde hakim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.” Bu nedenle nafaka artırım veya azaltım için uyarlama davası açılması gerekir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Dava Türü | Görevli | Yetkili |
|---|---|---|
| Boşanma davasında nafaka talebi | Aile Mahkemesi | Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ayda birlikte oturdukları yer |
| Bağımsız iştirak nafakası davası | Aile Mahkemesi | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri |
| Nafaka artırım/azaltım davası | Aile Mahkemesi | Nafaka alacaklısının yerleşim yeri |
| Nafakanın kaldırılması davası | Aile Mahkemesi | Davalının yerleşim yeri |
Zamanaşımı Süreleri
| Konu | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Nafaka davası açma süresi | Süresiz (çocuk ergin olana kadar) | Kamu düzenine ilişkin olduğundan hak düşürücü süre yok |
| Nafaka ilamının geçerliliği | Süresiz | Nafaka ilamları 10 yıllık zamanaşımının istisnasıdır |
| Birikmiş nafaka alacakları | 10 yıl | Ödenmemiş aylık nafaka alacakları geriye doğru en fazla 10 yıl talep edilebilir |
Nafakanın Ödenmemesi ve Hukuki Yollar
| Hukuki Yol | Açıklama | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| İcra takibi | Nafaka ilamına dayanarak icra müdürlüğü aracılığıyla tahsilat | İİK md. 38 |
| Tazyik hapsi | Nafaka borcunu ödememekte ısrar eden kişiye 3 aya kadar tazyik hapsi | İİK md. 344 |
| Haciz işlemi | Borçlunun malvarlığına haciz konulması | İİK genel hükümleri |
Nafaka alacaklısı (velayeti alan ebeveyn), sıra cetvelinde en üst sırada yer alır (İİK md. 206). Yani nafaka alacağı diğer alacaklardan önce tahsil edilir.
18 Yaşından Sonra Nafaka: Yardım Nafakası
İştirak nafakası çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla sona erer. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa (üniversite, yüksek lisans vb.) yardım nafakası adı altında destek talep edebilir. TMK md. 328/2: “Ana ve baba, çocuğun eğitimi sona erinceye kadar, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde olmak üzere, eğitim giderlerini karşılamakla yükümlüdür.”
Önemli Fark: 18 yaşından sonra talep edilen nafaka artık “iştirak nafakası” değil, “yardım nafakası”dır. Yardım nafakası bağımsız bir dava ile çocuğun bizzat kendisi tarafından açılır; velayeti alan ebeveyn tarafından değil.
İştirak nafakası konusunda profesyonel hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukatımız dosyanızı değerlendirip en uygun stratejiyi belirler.
Çocuğun Üstün Yararı İlkesi
İştirak nafakasının temelinde çocuğun üstün yararı ilkesi yatar. Bu ilke gereği çocuğun sağlık, eğitim ve gelişimine ilişkin ihtiyaçları her zaman ön planda tutulur. Hakim nafaka miktarını belirlerken çocuğun yaşam standardının, aile bütünlüğü bozulmadan önceki seviyede tutulmasını hedefler. İştirak nafakasının kamu düzenine ilişkin olması da bu ilkenin doğrudan yansımasıdır.
İştirak Nafakası ile Yoksulluk Nafakası Farkları
| Kriter | İştirak Nafakası | Yoksulluk Nafakası |
|---|---|---|
| Kimin için? | Müşterek çocuk (18 yaş altı) | Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş |
| Kusur | Önemsiz – kusura bakılmaz | Talep eden ağır kusurlu olmamalı |
| Talep şartı | Re’sen hükmedilebilir | Mutlaka talep edilmeli |
| Süre | Çocuk ergin olana kadar (18 yaş) | Kanunda süresiz; kaldırma sebepleri mevcut |
| Evlenme ile sona erme | Alacaklının (velayet sahibi) evlenmesi sona erdirmez | Alacaklının evlenmesi ile kendiliğinden kalkar |
| Kamu düzeni | Evet – kamu düzenine ilişkin | Hayır – şahsa bağlı hak |
| Yoksulluk nafakası alanın durumu | Yoksulluk nafakası alan eşten iştirak nafakası talep edilemez | – |
Pratik Örnekler
Örnek 1: Standart İştirak Nafakası
Sivas’ta boşanan çiftin 8 yaşında bir çocuğu vardır. Velayet anneye verilmiştir. Baba, memur olarak aylık 25.000 TL gelir elde etmektedir. Mahkeme, çocuğun eğitim, sağlık, barınma ve diğer giderlerini değerlendirerek baba aleyhine aylık iştirak nafakasına hükmetmiştir.
Örnek 2: Tam Kusurlu Eşin Nafaka Yükümlülüğü
Boşanmada tam kusurlu bulunan baba, “ben kusurlu bulundum, nafaka ödemem” diye itiraz etmiştir. Ancak mahkeme, iştirak nafakasında kusur değerlendirmesi yapılmadığını belirterek babanın ödeme gücü oranında nafakaya hükmetmiştir.
Örnek 3: Velayeti Alan Annenin Yeniden Evlenmesi
Çocuğun velayetini alan anne yeniden evlenmiştir. Baba, “anne evlendi, nafaka ödemem gerekmiyor” diye düşünmüştür. Ancak mahkeme, annenin evlenmesinin iştirak nafakasını sona erdirmediğini, çünkü bu nafakanın çocuğun hakkı olduğunu belirterek nafakanın devamına karar vermiştir.
Örnek 4: 18 Yaşından Sonra Eğitime Devam
Sivas’ta yaşayan 18 yaşını dolduran Ahmet, üniversite eğitimine devam etmektedir. İştirak nafakası erginlikle sona ermiştir. Ancak Ahmet, bizzat kendisi bağımsız bir dava açarak babasından yardım nafakası talep etmiştir. Mahkeme, babanın mali gücü ve Ahmet’in eğitim durumunu değerlendirerek yardım nafakasına hükmetmiştir.
Örnek 5: Yoksulluk Nafakası Alan Eşten İştirak Nafakası Talep Edilemez
Boşanma sonrası velayet babaya verilen anneden, baba iştirak nafakası talep etmiştir. Ancak anneye yoksulluk nafakası bağlanmıştır. Yargıtay, yoksulluk nafakası alan ve kendi geçimini bile sağlayamayan eşten iştirak nafakası talep edilemeyeceğine karar vermiştir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
İştirak nafakası nedir?
Boşanma veya ayrılık durumunda velayeti almayan eşin, müşterek çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine mali gücü oranında katkı sağlaması amacıyla ödediği aylık nafakadır. Çocuk 18 yaşını dolduruncaya kadar devam eder.
İştirak nafakası şartları nelerdir?
Velayetin diğer ebeveyne verilmiş olması, nafaka yükümlüsünün mali gücünün yeterli olması ve çocuğun bakım/eğitim ihtiyaçlarının bulunması. Kusur durumu önemsizdir; hakim re’sen hükmedebilir.
İştirak nafakası ne zaman sona erer?
Çocuğun 18 yaşını doldurması, evlenmesi, mahkeme kararıyla ergin kılınması, çocuğun veya nafaka yükümlüsünün ölümü, velayetin nafaka yükümlüsüne geçmesi veya çocuğun ekonomik bağımsızlık kazanması halinde sona erer.
Kusurlu eş iştirak nafakası ödemek zorunda mıdır?
Evet. İştirak nafakasında eşlerin kusuru değerlendirilmez. Tam kusurlu olan eş bile velayeti almadıysa çocuğun giderlerine katılmak zorundadır.
Hakim re’sen iştirak nafakasına hükmedebilir mi?
Evet. İştirak nafakası kamu düzenine ilişkin olduğundan, taraflar talep etmese bile hakim çocuğun üstün yararını gözeterek iştirak nafakasına karar verebilir.
Velayeti alan eş yeniden evlenirse nafaka kalkar mı?
Hayır. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır, velayeti alan eşin evlenmesi bu nafakayı sona erdirmez. Bu durum yoksulluk nafakasından farklıdır.
Çocuk 18 yaşından sonra nafaka alabilir mi?
İştirak nafakası 18 yaşla sona erer. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa yardım nafakası adıyla bağımsız dava açarak destek talep edebilir.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Çocuğun ihtiyaçları, ana-babanın gelir durumu ve ödeme güçleri, hayat koşulları ve çocuğun varsa kendi gelirleri dikkate alınarak hakim tarafından hakkaniyete uygun belirlenir.
İştirak nafakası ödenmezse ne olur?
İcra takibi başlatılabilir ve İİK md. 344 gereği 3 aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir. Nafaka alacaklısı sıra cetvelinde öncelikli konumdadır.
Nafaka artırım davası açılabilir mi?
Evet. Çocuğun ihtiyaçlarının artması veya nafaka yükümlüsünün gelirinin değişmesi halinde TMK md. 331 gereği uyarlama davası açılabilir.
Yoksulluk nafakası alan eşten iştirak nafakası istenebilir mi?
Hayır. Yargıtay, kendi geçimini dahi sağlayamayan ve yoksulluk nafakası alan eşten iştirak nafakası talep edilemeyeceğine hükmetmiştir.
İştirak nafakası maaşın yüzde kaçıdır?
Kanunda sabit bir oran yoktur. Maaşın 1/4’ünü geçemeyeceği inanışı hatalıdır. Hakim, SED araştırmasına dayanarak çocuğun ihtiyaçları ve ebeveynin ödeme gücüne göre serbestçe belirler.
İştirak Nafakası – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tanım | Velayeti almayan eşin çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine mali gücü oranında katılması |
| Yasal Dayanak | TMK md. 182/3-4, 327-331; İİK md. 344 |
| Kamu Düzeni | Evet – hakim re’sen hükmedebilir |
| Kusur | Önemsiz – kusura bakılmaz |
| Nafaka Yükümlüsü | Velayeti almayan ebeveyn |
| Talep Hakkı | Velayet sahibi, vasi/kayyum, ayırt etme gücüne sahip çocuk |
| Talep Zamanı | Boşanma ile veya çocuk ergin olana kadar her zaman (süresiz) |
| Görevli Mahkeme | Aile Mahkemesi |
| Ödeme Şekli | Aylık peşin, nakit (TMK md. 330/2) |
| Sona Erme | 18 yaş, evlenme, ergin kılınma, ölüm, velayet değişikliği, ekonomik bağımsızlık |
| Alacaklının Evlenmesi | Sona erdirmez (yoksulluk nafakasından farklı) |
| 18 Yaşından Sonra | Yardım nafakası olarak devamı mümkün (çocuk bizzat talep eder) |
| Artırım/Azaltım | TMK md. 331 – uyarlama davası ile |
| Ödenmemesi | İcra takibi + 3 aya kadar tazyik hapsi (İİK 344) |
| Zamanaşımı | İlam süresiz; birikmiş alacaklar 10 yıl |
| Maaş Oranı Sınırı | Kanunda yok – hakim serbestçe belirler |
| Yoksulluk Nafakası Alanın Durumu | Yoksulluk nafakası alan eşten iştirak nafakası istenemez |
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. İştirak nafakasına ilişkin somut durumunuz için Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.