TCK 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu ve Cezası 2026
TCK 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu, başkasına ait taşınmaz mallara haksız müdahaleyi cezalandıran önemli bir malvarlığı suçudur. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 154. maddesinde düzenlenen bu suç, mülkiyet hakkının korunmasını amaçlar. Tapulu tarla işgali, mera tecavüzü veya suların mecrasını değiştirme gibi eylemler bu suç kapsamında değerlendirilir.
TCK 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu ve Cezası 2026 – Özet Tablo
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Suç Tanımı | Başkasına ait taşınmaza haksız müdahale, işgal veya yararlanmaya engel olma |
| Ceza (TCK 154/1) | 6 ay – 3 yıl hapis + 1000 güne kadar adli para cezası |
| Ceza (TCK 154/2-3) | 6 ay – 3 yıl hapis + 1000 güne kadar adli para cezası |
| Uzlaşma | Sadece TCK 154/1 uzlaşmaya tabidir |
| Şikayete Bağlılık | TCK 154/1 şikayete bağlı, 154/2-3 re’sen takip |
| Şikayet Süresi | 6 ay (fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren) |
| Görevli Mahkeme | Asliye Ceza Mahkemesi |
| Dava Zamanaşımı | 8 yıl |
| Hukuki Dayanak | 5237 sayılı TCK m.154, TMK m.683, m.704 |
TCK 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu Nedir?
TCK 154 Hakkı Olmayan Yere Tecavüz Suçu Nedir?
Hakkı olmayan yere tecavüz suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu‘nun “Malvarlığına Karşı Suçlar” bölümünde 154. maddede düzenlenmiştir. Bu suç, başkasına ait taşınmaz mallara veya köy ortak alanlarına haksız müdahaleyi cezalandırarak mülkiyet hakkını korumayı amaçlar.
TCK 154, üç farklı suç tipini düzenlemektedir: Başkasına ait taşınmaza tecavüz (154/1), köy merasına veya ortak kullanım alanlarına tecavüz (154/2) ve suların mecrasını değiştirme (154/3).
TCK Madde 154 – Hakkı Olmayan Yere Tecavüz (Tam Metin)
(1) (Değişik: 25/2/2009-5841/1 md.) Bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmaz mal veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal eden veya sınırlarını değiştiren veya bozan veya hak sahibinin bunlardan kısmen de olsa yararlanmasına engel olan kimseye, suçtan zarar görenin şikâyeti üzerine altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası verilir.
(2) Köy tüzel kişiliğine ait olduğunu veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş bulunduğunu bilerek mera, harman yeri, yol ve sulak gibi taşınmaz malları kısmen veya tamamen zapt eden, bunlar üzerinde tasarrufta bulunan veya sürüp eken kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.
(3) Kamuya veya özel kişilere ait suların mecrasını değiştiren kimse hakkında birinci fıkrada yazılı cezalar uygulanır.
TCK 154/1 Cezası Nedir?
TCK 154/1 maddesinde düzenlenen suçun cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Mahkeme, hem hapis hem de adli para cezasına birlikte hükmetmek zorundadır.
| Suç Tipi | Hapis Cezası | Adli Para Cezası | Şikayete Bağlı |
|---|---|---|---|
| TCK 154/1 – Taşınmaza tecavüz | 6 ay – 3 yıl | 1000 güne kadar | Evet |
| TCK 154/2 – Mera/köy alanlarına tecavüz | 6 ay – 3 yıl | 1000 güne kadar | Hayır (Re’sen) |
| TCK 154/3 – Suların mecrasını değiştirme | 6 ay – 3 yıl | 1000 güne kadar | Hayır (Re’sen) |
TCK 154 Uzlaşmaya Tabi mi?
TCK 154/1 fıkrasında düzenlenen suç (başkasına ait taşınmaza tecavüz) uzlaşmaya tabidir. Şikayete bağlı olduğu için CMK m.253 gereğince uzlaştırma prosedürü uygulanır. Soruşturma aşamasında uzlaştırmacı atanır ve tarafların anlaşması halinde dava açılmaz.
Ancak TCK 154/2 ve TCK 154/3 fıkralarında düzenlenen suçlar (köy merasına tecavüz ve suların mecrasını değiştirme) uzlaşmaya tabi değildir. Bu suçlar şikayete bağlı olmadığından re’sen soruşturulur ve kovuşturulur.
Uzlaşma Nasıl İşler?
TCK 154/1 kapsamında şikayet yapıldığında, savcılık önce uzlaştırma prosedürünü başlatır. Fail ve mağdur uzlaştırmacı aracılığıyla bir araya gelir. Taraflar anlaşırsa soruşturma sonlanır. Uzlaşma sağlanamazsa dava açılır.
Tapulu Tarla İşgali Ne Anlama Gelir ve Cezası Nedir?
Tapulu tarla işgali, bir kimsenin herhangi bir hakka dayanmadan başkasına ait tapulu taşınmazı işgal etmesi, ekmesi veya kullanmasıdır. Bu eylem TCK 154/1 kapsamında suç oluşturur ve 6 ay – 3 yıl hapis cezası ile 1000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Tapulu arazi işgali şu şekillerde gerçekleşebilir:
- Başkasına ait tarlayı izinsiz sürmek ve ekmek
- Taşınmazın sınırlarını değiştirmek veya bozmak
- Malikin taşınmazdan yararlanmasına engel olmak
- Taşınmazı malikmiş gibi tamamen veya kısmen işgal etmek
- Taşınmazın eklentilerine (ağaç, yapı vb.) müdahale etmek
Hakkı Olmayan Yere İşgal Suçu Nedir?
Hakkı Olmayan Yere İşgal Suçu Nedir?
Hakkı olmayan yere işgal suçu, TCK 154’te düzenlenen suçun halk arasındaki adıdır. Bu suç, herhangi bir hakka dayanmadan başkasına ait taşınmaza malik gibi müdahale edilmesiyle oluşur. Suçun oluşması için failin taşınmaz üzerinde sürekli bir hakimiyet kurması gerekir.
Köyde İzinsiz Ev Yapmanın Cezası Nedir?
Köyde izinsiz ev yapmak, yapıldığı yere göre farklı suçlar oluşturabilir:
| Yapılan Yer | Uygulanacak Madde | Ceza |
|---|---|---|
| Başkasının tapulu arazisi | TCK 154/1 | 6 ay – 3 yıl hapis + adli para cezası |
| Köy merası, ortak alan | TCK 154/2 | 6 ay – 3 yıl hapis + adli para cezası |
| İmar alanında (belediye/mücavir) | TCK 184 (İmar Kirliliği) | 1 – 5 yıl hapis |
| Hazine arazisi | TCK 154/1 veya 2775 sayılı Kanun | Duruma göre değişir |
Ecrimisil Ödeyen Kişi Taşınmaz Üzerinde Hak Sahibi Olur mu?
Hayır, ecrimisil ödemek mülkiyet hakkı kazandırmaz. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle ödenen tazminattır. Ecrimisil ödeyen kişi sadece geçmişteki kullanımın bedelini ödemiş olur, taşınmaz üzerinde herhangi bir hak elde etmez. Mülkiyet hakkı ancak tapu devri, miras, mahkeme kararı gibi hukuki yollarla kazanılabilir.
Avukat İrem Bike Demirhan
Kurucu Avukat – Ceza Hukuku Uzmanı
Sivas’ta doğan Avukat İrem Bike Demirhan, orta öğrenimini Sivas Cumhuriyet Anadolu Lisesi’nde tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yüksek öğrenimine başlamış, 2018 yılında başarı ile mezun olmuştur. Eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden de 2024 yılında mezun olarak ikinci lisans eğitimini tamamlamıştır.
Avukat İrem Bike Demirhan Hukuk Bürosu, kurulduğu günden itibaren göstermiş olduğu istikrarlı gelişme sonucunda Türkiye’deki saygın hukuk bürolarından birisi haline gelmiş olup Sivas, Ankara, İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin birçok şehrinde yerli ve yabancı müvekkillerine avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermeye devam etmektedir. Ceza hukuku ve malvarlığına karşı suçlar konusunda geniş deneyime sahiptir.
Ceza Hukuku | Malvarlığı Suçları | TCK 154
TCK 154 Suçunun Maddi ve Manevi Unsurları
Maddi Unsurlar
TCK 154/1 fıkrasında üç seçimlik hareket düzenlenmiştir:
- İşgal: Başkasına ait taşınmazı malikmiş gibi tamamen veya kısmen ele geçirip kullanmak
- Sınırları değiştirme/bozma: Taşınmazlar arasındaki sınır işaretlerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak
- Yararlanmaya engel olma: Malikin taşınmazından faydalanmasını engellemek
TCK 154/2 fıkrasında ise köy merasına tecavüz suçu düzenlenmiştir. Seçimlik hareketler: zapt etme, tasarrufta bulunma veya sürüp ekmektir.
TCK 154/3 fıkrasında suların mecrasını değiştirme suçu düzenlenmiştir. Hem yeraltı hem yerüstü sularının akış yönünün değiştirilmesi bu kapsamdadır.
Manevi Unsur
Suç genel kastla işlenir. Failin, suçun unsurlarını bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.
CMK Madde 154 Nedir?
CMK 154 (Ceza Muhakemesi Kanunu m.154), TCK 154’ten farklıdır. CMK 154, şüpheli veya sanığın müdafi ile görüşme hakkını düzenler. Gözaltında veya tutuklu olan kişinin avukatıyla serbestçe görüşme hakkı bu maddede güvence altına alınmıştır.
TCK 154 ile CMK 154 Farkı
TCK 154: Hakkı olmayan yere tecavüz suçunu düzenler (maddi ceza hukuku).
CMK 154: Müdafi ile görüşme hakkını düzenler (ceza muhakemesi hukuku).
TCK 155 Madde Nedir?
TCK 155 Madde Nedir?
TCK 155, güveni kötüye kullanma suçunu düzenler. Kendisine teslim edilen malı amacı dışında kullanan veya devir olgusunu inkar eden kişi bu suçu işler.
| Madde | Suç | Ceza |
|---|---|---|
| TCK 155/1 | Basit güveni kötüye kullanma | 6 ay – 2 yıl hapis + adli para cezası |
| TCK 155/2 | Nitelikli güveni kötüye kullanma | 1 – 7 yıl hapis + 3000 güne kadar adli para cezası |
155/2 Yatarı Nedir?
TCK 155/2 (nitelikli güveni kötüye kullanma) suçunun cezası 1 – 7 yıl hapis cezasıdır. Yatar hesabında cezanın 1/2’si (koşullu salıverilme) dikkate alınır. Örneğin 4 yıl ceza alan kişi iyi halli olarak yaklaşık 2 yıl yatar.
Anayasa 154. Madde Nedir?
Anayasa m.154, TCK 154 ile karıştırılmamalıdır. Anayasa’nın 154. maddesi Danıştay‘ı düzenler. Danıştay, yüksek idare mahkemesi, danışma ve inceleme merciidir.
Kaç Yılın Altı Yatar Yok?
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’a göre, 2 yıl ve altı hapis cezalarında koşullar sağlanırsa ceza ertelenebilir veya seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Ancak her suç için farklı kurallar uygulanabilir. TCK 154 suçunda verilen ceza 1 yıl veya altında ise adli para cezasına çevrilebilir (TCK m.50).
TCK 53 Nedir?
TCK 53, mahkumiyet halinde uygulanacak hak yoksunluklarını düzenler. Hapis cezasına mahkum olan kişi, cezanın infazı süresince bazı haklardan yoksun bırakılır:
- Seçme ve seçilme hakkı
- Kamu görevi üstlenme
- Velayet, vesayet ve kayyımlık
- Dernek, vakıf yöneticiliği
- Mesleki faaliyet
TCK 56 Nedir?
TCK 56, mahsup kuralını düzenler. Tutuklu kalınan süre, hükmedilen hapis cezasından mahsup edilir. Bir gün tutukluluk = bir gün hapis cezası.
TCK 63 Nedir?
TCK 63, hapis cezasının mahsubu ile ilgilidir. Başka bir suçtan tutukluluk veya hükümlülük süresi, aynı veya başka suçtan verilen cezadan indirilebilir.
TCK 2 Nedir?
TCK 2, ceza hukukunun temel ilkelerinden suç ve cezada kanunilik ilkesini düzenler. Kanunda açıkça suç olarak tanımlanmayan bir fiil için kimseye ceza verilemez. Kıyas yasağı bu maddede yer alır.
Şikayet Süresi ve Şikayetten Vazgeçme
TCK 154/1 suçu şikayete bağlıdır. Şikayet süresi, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Şikayetten vazgeçme halinde dava düşer. Hüküm kesinleştikten sonra vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.
Olaydan Kaç Gün Sonra Şikayet Edilir?
TCK 154/1 için şikayet süresi 6 aydır. Bu süre, mağdurun suçu ve faili öğrendiği tarihten itibaren başlar. 6 ay içinde şikayet edilmezse şikayet hakkı düşer.
Profesyonel Hukuki Destek Alın
TCK 154 hakkı olmayan yere tecavüz suçu ve diğer ceza davaları için uzman avukat desteği almanız önemlidir. Haklarınızı korumak için deneyimli ekibimizle iletişime geçin.
Savcı Müsadere Kararı Verebilir mi?
Hayır, savcı müsadere kararı veremez. Müsadere, yalnızca mahkeme kararıyla mümkündür. Savcı, soruşturma aşamasında elkoyma tedbirine başvurabilir, ancak müsadereye karar verme yetkisi mahkemeye aittir (TCK m.54-55).
Müsadere Kaç Yıl Sürer?
Müsadere süresi, davanın sonuçlanma süresine bağlıdır. Kesinleşen mahkeme kararıyla müsadereye hükmedilir. Ortalama olarak ceza davaları 1-3 yıl sürebilir. Müsadere kararı kesinleşince mal devlete geçer.
Savcı Dava Açmazsa Ne Olur?
Savcı, yeterli delil bulunmadığı kanaatine varırsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (KYOK) verir. Müşteki, KYOK kararına 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir. İtiraz kabul edilirse savcı dava açmak zorunda kalır.
Hakim Neye Göre Beraat Verir?
Hakim Neye Göre Beraat Verir?
Hakim şu durumlarda beraat kararı verir:
- Yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması
- Yüklenen suçun sanık tarafından işlenmediğinin sabit olması
- Yüklenen suçun işlendiğinin sabit olmaması
- Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin ispat edilememesi
- Suçun hukuka aykırı olmadığının veya meşru müdafaa gibi sebeplerin bulunması
İftira Suçu TCK Kaç?
İftira suçu TCK 267‘de düzenlenmiştir. Bir kimseye işlemediği bir suç isnat etmek veya delil uydurmak iftira suçunu oluşturur. Cezası 1-4 yıl hapis cezasıdır.
Evrakta Sahtecilik Cezası Paraya Çevrilir mi?
Evrakta sahtecilik suçları (TCK 204-212) genellikle ağır cezalar öngördüğünden, cezanın adli para cezasına çevrilmesi çoğu zaman mümkün değildir. Ancak 1 yıl ve altı hapis cezası verilirse TCK m.50 kapsamında paraya çevrilebilir.
Nitelikli Hırsızlık Cezası Paraya Çevrilebilir mi?
Nitelikli hırsızlık (TCK 142) suçunun cezası 3-7 yıl hapis olduğundan, adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir. Sadece 1 yıl ve altı kısa süreli hapis cezaları paraya çevrilebilir.
Tacizden 2 Yıl 6 Ay Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
2 yıl 6 ay (30 ay) hapis cezası alan kişi, koşullu salıverilme kurallarına göre cezanın yarısını (15 ay) cezaevinde geçirir. İyi halli olması ve diğer koşulları sağlaması halinde yaklaşık 15 ay sonra tahliye olabilir.
Cinsel Suçlar Yüz Kızartıcı Suç mudur?
Anayasa ve yasalarda “yüz kızartıcı suç” kavramı doğrudan tanımlanmamıştır. Ancak bazı meslek ve kamu görevleri için cinsel suçlar engelleyici nitelik taşıyabilir. Her durum kendi koşullarında değerlendirilir.
Cinsel Suçlarda Neden Beraat Kararı Verilmeli?
Cinsel suçlarda beraat, suçun işlendiğinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispat edilememesi halinde verilir. “Şüpheden sanık yararlanır” ilkesi gereği, yeterli delil yoksa hakim beraat kararı vermek zorundadır.
Şahsi Cezasızlık ve Ceza İndirimi (TCK 167)
Şahsi Cezasızlık ve Ceza İndirimi (TCK 167)
TCK 167, hakkı olmayan yere tecavüz suçunda akrabalar arasında işlenmesi halinde şahsi cezasızlık veya ceza indirimi öngörür:
| Akrabalık Derecesi | Sonuç |
|---|---|
| Ayrılık kararı verilmemiş eşler | Ceza verilmez |
| Üstsoy, altsoy, kayın hısımları | Ceza verilmez |
| Evlat edinen, evlatlık | Ceza verilmez |
| Aynı konutta yaşayan kardeşler | Ceza verilmez |
| Ayrılık kararı verilmiş eşler | Ceza yarı oranında indirilir |
| Farklı konutta yaşayan kardeşler | Ceza yarı oranında indirilir |
Yargıtay Kararları
Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2018/210 E., 2020/190 K.
Mülkiyet Hakkına Engel Olma Suç Oluşturur
Yargıtay, bir kimsenin satılmak istenen evin önüne tuğla örme tehdidiyle satışı engellemesinin TCK 154/1 kapsamında hakkı olmayan yere tecavüz suçunu oluşturduğuna karar vermiştir. Malikin taşınmazından yararlanmasına engel olan her fiil bu suçu oluşturabilir.
Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2015/4893 E., 2015/23870 K.
Paylı Mülkiyette Diğer Paydaşın Kullanımına Engel Olma
Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda, paydaşlardan birinin diğer paydaşların tasarrufunu engellemesi veya taşınmazın tamamını kullanması halinde TCK 154/1 suçu oluşur. Fiili taksim yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
TCK 154 uzlaşmaya tabi mi?
Sadece TCK 154/1 fıkrası (başkasına ait taşınmaza tecavüz) uzlaşmaya tabidir. TCK 154/2 (köy merası) ve TCK 154/3 (suların mecrası) uzlaşma kapsamı dışındadır.
TCK m.154/1 uzlaşmaya tabi midir?
Evet, TCK 154/1 şikayete bağlı olduğu için CMK m.253 gereği uzlaşmaya tabidir. Soruşturma aşamasında uzlaştırma prosedürü uygulanır.
TCK 154/1 cezası nedir?
TCK 154/1 suçunun cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 1000 güne kadar adli para cezasıdır. Her iki ceza birlikte verilir.
Tapulu arazi işgali cezası nedir?
Tapulu araziyi haksız yere işgal etmek TCK 154/1 kapsamında 6 ay – 3 yıl hapis ve 1000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
TCK 154. madde nedir?
TCK 154, hakkı olmayan yere tecavüz suçunu düzenler. Başkasına ait taşınmaza haksız müdahale, köy merasına tecavüz ve suların mecrasını değiştirme bu madde kapsamındadır.
TCK 154/2 nedir?
TCK 154/2, köy tüzel kişiliğine ait veya köylünün ortak yararlanmasına bırakılmış mera, harman yeri, yol, sulak gibi taşınmazlara tecavüzü düzenler. Re’sen takip edilir, uzlaşmaya tabi değildir.
Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun dava zamanaşımı nedir?
Hakkı olmayan yere tecavüz suçunun dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.
TCK 154 suçunda görevli mahkeme neresidir?
Hakkı olmayan yere tecavüz suçunda görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir.
Şikayetten vazgeçilirse ne olur?
TCK 154/1 suçunda şikayetten vazgeçme halinde dava düşer. Ancak TCK 154/2 ve 154/3 re’sen takip edildiğinden şikayetten vazgeçme etkisizdir.
Ecrimisil ödemek mülkiyet kazandırır mı?
Hayır, ecrimisil ödemek haksız işgalin bedelidir ve mülkiyet hakkı kazandırmaz. Taşınmaz üzerinde hak elde etmek için tapu devri gerekir.
Bu makale 25.01.2026 tarihinde güncellenmiştir. İçeriğimiz bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için mutlaka bir ceza avukatına danışmanızı öneririz.