Boşanma Davasında Müşterek Konutun Tahsisi – 2026
Boşanma Davasında Müşterek Konutun Tahsisi Nedir?
Müşterek konutun tahsisi, boşanma veya ayrılık davası süresince eşlerin barınma mağduriyetini önlemek amacıyla aile konutunun bir eşe geçici olarak özgülenmesidir. TMK md. 169 uyarınca hakim, dava süresince eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen (kendiliğinden) alabilir. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet durumunda müşterek konut hızlıca mağdura tahsis edilebilir.
Mahkeme; çocukların üstün yararı, eşlerin ekonomik durumu ve kusur durumunu gözeterek, tapu maliki olmayan eşe bile evi tahsis edebilir. Bu karar mülkiyet hakkını devretmez, yalnızca kullanım hakkını düzenler. Tahsis kararı boşanma kararının kesinleşmesine kadar sürer. Dava bittikten sonra konutta kalan eş haksız işgalci durumuna düşer ve ecrimisil (haksız işgal tazminatı) ödemek zorunda kalabilir.
“Boşanma davası boyunca evde kim oturacak?”, “Ev kocamın üzerine ama ben kalabilir miyim?”, “Velayet bendeyse ev bana mı verilir?” gibi sorular boşanma davalarında en çok merak edilen konulardandır. Özellikle çocuğu olan ve ekonomik durumu yetersiz eşler için müşterek konutun tahsisi hayati önem taşır. Bu rehber, müşterek konutun tahsisinin şartlarını, kriterlerini, aile konutu şerhini ve 2026 yılı güncel uygulamalarını anlaşılır bir dilde ele almaktadır.
İçindekiler
- Müşterek Konut ve Aile Konutu Nedir?
- Yasal Dayanak (TMK 169, 194; 6284)
- Müşterek Konut Kime Tahsis Edilir?
- Tahsiste Dikkate Alınan Kriterler
- Tahsis Nasıl Talep Edilir?
- Hakim Re’sen Karar Verebilir mi?
- Tapu Maliki Olmayan Eşe Tahsis
- Müşterek Konut Erkeğe Tahsis Edilebilir mi?
- Tahsis Kararının Süresi
- Aile Konutu Şerhi ve Koruma
- 6284 Kapsamında Konutun Mağdura Tahsisi
- Dava Sonrası Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)
- Tahsis Kararına İtiraz
- Pratik Örnekler
- Sık Sorulan Sorular
- Özet Tablosu
Hukuki Bilgilendirme
Bu makale, 4721 sayılı TMK md. 169, 186, 194, 197; 6284 sayılı Kanun; Yargıtay 2. HD ve HGK güncel içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır.
Müşterek Konut ve Aile Konutu Nedir?
Müşterek konut, evli çiftin evlilik birliğini birlikte sürdürdükleri konuttur. Aile konutu ise TMK md. 194’te düzenlenen, eşlerin birlikte yaşadıkları ve ailenin yaşam merkezi olarak belirlenen konuttur. Aile konutu, tapuda şerh konularak koruma altına alınabilir. Müşterek konut ile aile konutu kavramları pratikte genellikle aynı yeri ifade eder; ancak hukuki koruma düzeyleri farklıdır.
Yasal Dayanak
| Madde | Düzenleme |
|---|---|
| TMK md. 169 | Boşanma/ayrılık davasında hakimin geçici önlemleri re’sen alması (barınma, geçim, çocuklar) |
| TMK md. 186 | Eşlerin oturacakları konutu birlikte seçmesi yükümlülüğü |
| TMK md. 194 | Aile konutu koruması: malik eşin diğerinin rızası olmadan konutu devredemeyeceği |
| TMK md. 197 | Birlikte yaşamaya ara verilmesi halinde hakimin geçici önlem alması |
| 6284 md. 5/1-a | Şiddet uygulayanın müşterek konuttan uzaklaştırılması ve konutun mağdura tahsisi |
Boşanma sürecinde müşterek konutta kalma hakkınızı mı öğrenmek istiyorsunuz?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukat kadromuz sürecin her aşamasında yanınızda.
Müşterek Konut Kime Tahsis Edilir?
Müşterek Konut Kime Tahsis Edilir?
Hakim, müşterek konutu her iki eşten birine tahsis edebilir. Genellikle çocukların velayetini alan eş veya barınma konusunda dezavantajlı olan eş lehine karar verilir. Tapu maliki kim olursa olsun, hakim çocuğun ve mağdurun menfaatini ön planda tutar.
Tahsiste Dikkate Alınan Kriterler
| Kriter | Açıklama | Uygulama |
|---|---|---|
| Çocukların üstün yararı | Çocukların barınma, eğitim ve gelişim ihtiyaçları ön planda tutulur | Genellikle velayet verilen eşe tahsis edilir; çocuğun okulu yakınsa o konut tercih edilir |
| Eşlerin ekonomik durumu | Hangi eşin başka bir konutta barınma imkanı olduğu değerlendirilir | Ekonomik olarak zayıf eş lehine tahsis eğilimi |
| Konutun mülkiyeti (tapu durumu) | Ev kimin adına kayıtlı olursa olsun tahsis mümkündür | Tapu maliki olmayan eşe bile tahsis edilebilir; mülkiyet devretmez, kullanım hakkı düzenler |
| Kusur durumu | Boşanmaya sebep olan kusur değerlendirilir | Şiddet uygulayan eş genellikle evden uzaklaştırılır |
| Şiddet ve güvenlik | Şiddet tehlikesi varsa 6284 kapsamında acil tahsis yapılır | Mağdurun güvenliği en öncelikli kriterdir |
| Eşlerin sağlık durumu | Kronik hastalık, engel durumu gibi barınma ihtiyacını artıran koşullar | Sağlık sorunu olan eş lehine değerlendirme |
Tahsis Nasıl Talep Edilir?
| Talep Yolu | Açıklama | Süre |
|---|---|---|
| Boşanma dava dilekçesiyle | Dilekçede “müşterek konutun tarafıma tahsisini talep ederim” ibaresi eklenir | Dava açılışında |
| Dava devam ederken ayrı dilekçeyle | Ara karar talebiyle her aşamada istenebilir | Davanın her aşamasında |
| 6284 başvurusuyla | Şiddet halinde polis/savcılık/Aile Mahkemesine başvuru | Acil – derhal uygulanır |
| TMK 197 kapsamında | Boşanma davası açılmadan birlikte yaşamaya ara verilmesi halinde | Boşanma davası öncesi |
Hakim Re’sen Karar Verebilir mi?
Evet. TMK md. 169 açıkça belirtir: hakim, boşanma veya ayrılık davası açılınca eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır. Yani taraflar talep etmese bile hakim, müşterek konutun tahsisi yönünde karar verebilir. Ancak uygulamada sürecin hızlanması için mutlaka açıkça talep edilmesi önerilir.
Tapu Maliki Olmayan Eşe Tahsis
Müşterek konutun tahsisi, mülkiyet hakkını devretmez; yalnızca dava süresince kullanım hakkını düzenler. Bu nedenle hakim, tapu maliki olmayan eşe bile müşterek konutta kalma hakkı tanıyabilir. Özellikle çocukların velayeti kendisinde olan ve başka barınma imkanı bulunmayan eş lehine bu karar sıkça verilmektedir.
Avukat Notu: “Ev benim üzerime, o yüzden ben kalırım” düşüncesi hukuki olarak her zaman doğru değildir. Hakim, çocuğun üstün yararını ve eşlerin ekonomik durumunu tapu durumundan önce değerlendirir. Tapu sizin üzerinize olsa bile hakim evi diğer eşe tahsis edebilir.
Müşterek Konut Erkeğe Tahsis Edilebilir mi?
Evet. Müşterek konutun tahsisi cinsiyetten bağımsızdır. Çocukların velayeti babaya verilmişse veya baba ekonomik olarak daha dezavantajlı konumdaysa, müşterek konut babaya da tahsis edilebilir. Aynı kriterler her iki eş için de geçerlidir.
Müşterek konutun tahsisi konusunda profesyonel hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Tahsis Kararının Süresi
Müşterek konutun tahsisi kararı, boşanma kararının kesinleşmesine kadar geçerlidir. Boşanma kesinleştikten sonra konuttaki kullanım hakkı sona erer ve konutta haksız yere kalmaya devam eden eş haksız işgalci durumuna düşer.
Aile Konutu Şerhi ve Koruma
| Konu | Detay |
|---|---|
| Aile konutu şerhi nedir? | Tapuda “aile konutu” olarak tescil edilen şerhtir (TMK md. 194) |
| Ne sağlar? | Malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu satamaz, devredemez veya üzerinde ipotek kuramaz |
| Nasıl konulur? | Malik olmayan eş, evlilik cüzdanı ve konutun aile konutu olduğunu gösteren belgelerle tapu müdürlüğüne başvurur |
| Boşanma ile durumu | Boşanma kesinleşmesine kadar devam eder; kesinleşme ile kendiliğinden kalkar |
| Satışın iptali | Rıza alınmadan yapılan satış, diğer eşin talebiyle iptal edilebilir |
Avukat Notu: Boşanma davası açmadan önce mutlaka aile konutu şerhi konulmasını öneririm. Bu şerh, eşinizin siz habersiz evi satmasını engeller. Şerh konulmadan yapılan satışın iptal edilmesi için ayrı bir dava açılması gerekir.
6284 Kapsamında Konutun Mağdura Tahsisi
Şiddet halinde 6284 sayılı Kanun md. 5/1-a gereği hakim, şiddet uygulayan eşin müşterek konuttan derhal uzaklaştırılmasına ve konutun mağdura tahsis edilmesine karar verebilir. Bu karar, boşanma davası açılmadan da verilebilir ve genellikle 6 ay sürelidir. Uzatılması mümkündür.
Dava Sonrası Ecrimisil (Haksız İşgal Tazminatı)
Boşanma kararı kesinleştikten sonra müşterek konutta haksız yere kalmaya devam eden eş, konutun malik olan eski eşine ecrimisil (haksız işgal tazminatı) ödemek zorunda kalabilir. Ecrimisil, dava sonrasından tahliyeye kadar geçen süre için konutun rayiç kira bedelinin ödenmesini içerir.
Tahsis Kararına İtiraz
Müşterek konutun tahsisine ilişkin ara karara karşı taraf itiraz edebilir. İtiraz, davanın görüldüğü mahkemeye yapılır. Mahkeme itirazı değerlendirerek kararı değiştirebilir veya aynen onaylayabilir. Ayrıca tahsis kararı veren eşin bu hakkı kötüye kullandığı (başka konutta yaşadığı halde evi işgal ettiği) ispat edilirse karar kaldırılabilir.
Pratik Örnekler
Örnek 1: Velayet ve Konut Tahsisi
Sivas’ta boşanma davası açan Fatma Hanım’ın 2 çocuğu bulunmaktadır ve velayet anneye verilmiştir. Ev kocanın üzerine kayıtlıdır. Mahkeme, çocukların üstün yararını ve annenin başka barınma imkanı bulunmadığını gözeterek müşterek konutu Fatma Hanım’a tahsis etmiştir.
Örnek 2: Şiddet Nedeniyle Acil Tahsis
Eşi tarafından fiziksel şiddete maruz kalan Ayşe Hanım, polise başvurmuştur. 6284 sayılı Kanun kapsamında koca evden uzaklaştırılmış ve konut Ayşe Hanım’a tahsis edilmiştir. Henüz boşanma davası açılmamıştır.
Örnek 3: Erkeğe Tahsis
Velayet babaya verilen 3 çocuğun annesi çalışmakta ve ayrı bir evi bulunmaktadır. Baba ise işsizdir ve başka barınma imkanı yoktur. Mahkeme, ev annenin üzerine kayıtlı olmasına rağmen müşterek konutta babanın ve çocukların kalmasına karar vermiştir.
Örnek 4: Dava Sonrası Ecrimisil
Boşanma kesinleştikten 6 ay sonra hala müşterek konutta kalmaya devam eden eski eşe karşı ev sahibi ecrimisil davası açmıştır. Mahkeme, boşanma kesinleşme tarihinden tahliye tarihine kadar geçen süre için rayiç kira bedeli üzerinden ecrimisil ödenmesine karar vermiştir.
Müşterek konut konusunda profesyonel hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Müşterek konutun tahsisi nedir?
Boşanma davası süresince aile konutunun bir eşe geçici olarak bırakılmasıdır. Mülkiyet devretmez, yalnızca kullanım hakkını düzenler. TMK md. 169 uyarınca hakim re’sen veya talep üzerine karar verir.
Boşanma davası boyunca evde kim oturur?
Hakim; çocukların üstün yararı, eşlerin ekonomik durumu, kusur ve güvenlik kriterlerini değerlendirerek eşlerden birine evi tahsis eder. Genellikle velayeti alan eş lehine karar verilir.
Ev kocamın üzerine, yine de kalabilir miyim?
Evet. Tahsis kararı mülkiyet hakkından bağımsızdır. Tapu maliki olmayan eşe bile çocukların yararı ve ekonomik durum gözetilerek konut tahsis edilebilir.
Müşterek konut erkeğe tahsis edilebilir mi?
Evet. Velayet babaya verilmişse veya baba ekonomik olarak dezavantajlıysa konut babaya da tahsis edilebilir. Cinsiyetten bağımsızdır.
Tahsis kararı ne kadar sürer?
Boşanma kararının kesinleşmesine kadar geçerlidir. Kesinleşme sonrası haksız kalma halinde ecrimisil gündeme gelir.
Hakim talep olmadan tahsis kararı verebilir mi?
Evet. TMK 169 gereği hakim, eşlerin barınmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alabilir. Ancak talep edilmesi süreci hızlandırır.
Aile konutu şerhi ne işe yarar?
Malik eşin diğerinin rızası olmadan konutu satmasını, devretmesini veya ipotek kurmasını engeller (TMK 194).
Boşanma davası açmadan konut tahsisi alınabilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddet halinde konut mağdura tahsis edilebilir. Ayrıca TMK 197 kapsamında ayrılık halinde de geçici önlem alınabilir.
Tahsis kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. Karara itiraz davanın görüldüğü mahkemeye yapılabilir. Hakkın kötüye kullanıldığı ispatlanırsa karar kaldırılabilir.
Ecrimisil (haksız işgal tazminatı) nedir?
Boşanma kesinleştikten sonra konutta haksız yere kalmaya devam eden eşin, ev sahibine rayiç kira bedeli üzerinden ödediği tazminattır.
Eşim evi sattıysa ne yapabilirim?
Aile konutu şerhi varsa rızanız olmadan yapılan satışın iptalini dava edebilirsiniz. Şerh yoksa da dava açılabilir ancak ispat yükü ağırlaşır.
Kirada oturulan ev için tahsis kararı verilir mi?
Evet. Müşterek konut kiralık da olabilir. Hakim, kira sözleşmesinin devamı ve konutta kalma hakkını bir eşe tahsis edebilir.
Müşterek Konutun Tahsisi – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Tanım | Dava süresince aile konutunun bir eşe geçici olarak özgülenmesi |
| Yasal Dayanak | TMK md. 169, 186, 194, 197; 6284 md. 5/1-a |
| Mülkiyet Etkisi | Mülkiyet devretmez, yalnızca kullanım hakkını düzenler |
| Re’sen Karar | Evet – hakim talep olmadan da verebilir (TMK 169) |
| Temel Kriterler | Çocuğun yararı, ekonomik durum, tapu, kusur, şiddet, sağlık |
| Tapu Maliki Olmayan Eşe | Tahsis mümkün |
| Cinsiyetten Bağımsız | Evet – erkek eşe de tahsis edilebilir |
| Süre | Boşanma kararının kesinleşmesine kadar |
| 6284 Kapsamı | Şiddet halinde acil tahsis; boşanma davası şart değil |
| Aile Konutu Şerhi | Malik eşin rıza olmadan satışını/devrini engeller (TMK 194) |
| Ecrimisil | Dava sonrası haksız kalma halinde rayiç kira bedeli ödenir |
| İtiraz | Davanın görüldüğü mahkemeye yapılabilir |
| Kiralık Konut | Kiralık ev için de tahsis kararı verilebilir |
| Görevli Mahkeme | Aile Mahkemesi |
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Müşterek konutun tahsisine ilişkin somut durumunuz için Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.