Boşanma Davasında Çocukla Kişisel İlişki Kararı: Görüşme Günleri, İhlal ve Değişiklik 2026
Boşanma Davasında Çocukla Kişisel İlişki Kararı Nedir?
Çocukla kişisel ilişki kararı, boşanma davasında velayeti almayan ebeveynin çocukla düzenli görüşmesini sağlayan, mahkemece düzenlenen bir haktır. TMK md. 323-325 uyarınca kişisel ilişki, çocuğun üstün yararı esas alınarak yaşına, sağlık ve eğitim durumuna uygun şekilde; genellikle hafta sonları, tatiller ve özel günleri kapsayacak şekilde düzenlenir.
Kişisel ilişki kararı, boşanma davası sürerken geçici tedbir olarak veya boşanma kararıyla birlikte kesin olarak verilir. Karar kesinleşmese bile icra edilebilir niteliktedir. Büyükanne, büyükbaba gibi üçüncü kişiler de kişisel ilişki talep edebilir. Kişisel ilişki kararına uyulmaması, velayeti elinde bulunduran ebeveyn için çocuk teslimine muhalefet suçu oluşturabilir ve tazyik hapsine kadar varan yaptırımlarla karşılaşılabilir.
“Çocuğumla ne zaman görüşebilirim?”, “Eşim çocuğu göstermiyorsa ne yapabilirim?”, “Yaz tatilinde çocuk kimde kalır?” gibi sorular boşanma davalarında en çok merak edilen konulardır. Kişisel ilişki hakkı, velayet almayan ebeveynin en temel hakkıdır ve çocuğun sağlıklı gelişimi için hayati önem taşır. Bu rehber, kişisel ilişki kararının nasıl düzenlendiğini, görüşme zamanlarını, ihlal halinde yapılacakları ve 2026 yılı güncel uygulamalarını bir avukatın kaleminden ele almaktadır.
İçindekiler
- Çocukla Kişisel İlişki Nedir?
- Yasal Dayanak
- Görüşme Zamanları ve Düzenleme
- Çocuğun Yaşına Göre Kişisel İlişki
- Dava Sürerken Geçici Tedbir Kararı
- Büyükanne/Büyükbaba ve Üçüncü Kişiler
- Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması veya Kaldırılması
- Kişisel İlişki Kararına Uyulmaması ve Yaptırımlar
- Kişisel İlişkinin Değiştirilmesi Davası
- Uzman Görüşü ve Sosyal İnceleme Raporu
- Pratik Örnekler
- Sık Sorulan Sorular
- Özet Tablosu
Hukuki Bilgilendirme
Bu makale, 4721 sayılı TMK md. 182, 323-326; 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu; 2004 sayılı İİK md. 341; Yargıtay 2. HD ve HGK güncel içtihatları esas alınarak hazırlanmıştır.
Çocukla Kişisel İlişki Nedir?
Çocukla Kişisel İlişki Nedir?
Çocukla kişisel ilişki, velayeti kendisine verilmeyen anne veya babanın çocuğuyla düzenli olarak görüşmesini, vakit geçirmesini ve duygusal bağını sürdürmesini sağlayan hukuki düzenlemedir. Bu hak hem ebeveynin hem de çocuğun hakkıdır. Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek kişisel ilişkinin zamanını, süresini ve şeklini belirler.
Yasal Dayanak
| Madde | Düzenleme |
|---|---|
| TMK md. 182 | Boşanma halinde velayetin düzenlenmesi ve kişisel ilişki |
| TMK md. 323 | Ana ve babanın çocukla kişisel ilişki kurma hakkı |
| TMK md. 324 | Kişisel ilişkinin düzenlenmesinde çocuğun üstün yararı |
| TMK md. 325 | Üçüncü kişilerin (büyükanne/büyükbaba) kişisel ilişki hakkı |
| TMK md. 326 | Kişisel ilişkinin değiştirilmesi veya kaldırılması |
| İİK md. 341 | Çocuk teslimine muhalefet halinde yaptırımlar |
Görüşme Zamanları ve Düzenleme
| Görüşme Türü | Uygulama | Açıklama |
|---|---|---|
| Hafta sonu (yatısız) | Her hafta sonu veya 15 günde bir belirli saatler | Küçük yaştaki çocuklar için genellikle tercih edilir |
| Hafta sonu (yatılı) | Cumartesi sabah – Pazar akşam veya Cuma akşam – Pazar akşam | Daha büyük çocuklar için uygulanır |
| Yaz tatili | Genellikle 2-4 hafta süreyle | Eğitim dönemine denk gelmeyecek şekilde düzenlenir |
| Yarıyıl (sömestr) tatili | 1-2 hafta | Tatil süresinin yarısı veya tamamı |
| Dini bayramlar | Ramazan ve Kurban bayramı dönüşümlü | Bir yıl annede, diğer yıl babada şeklinde düzenlenir |
| Milli bayramlar (23 Nisan, 29 Ekim vb.) | Dönüşümlü veya paylaşımlı | Okul etkinlikleri dikkate alınır |
| Özel günler (doğum günü, Babalar/Anneler Günü) | İlgili ebeveynde geçirilir | Çocuğun doğum günü genellikle paylaşımlı |
Avukat Notu: Kişisel ilişki düzenlemesinde detayların net olması çok önemlidir. “Hafta sonları görüşür” gibi belirsiz ifadeler uyuşmazlığa yol açar. Karar metninde gün, saat, teslim/iade yeri açıkça belirtilmelidir. Bu nedenle dilekçenizde somut bir takvim önermesi yapmanızı öneriyorum.
Çocuğunuzla kişisel ilişki düzenlemesi konusunda profesyonel desteğe mi ihtiyacınız var?
Sivas’ta aile hukuku alanında uzman avukat kadromuz yanınızda.
Çocuğun Yaşına Göre Kişisel İlişki Düzenlemesi
| Yaş Grubu | Genel Uygulama | Açıklama |
|---|---|---|
| 0-3 yaş | Kısa süreli, yatısız, sık aralıklı | Bebek/küçük çocuk anneye bağımlı; kısa ancak sık görüşmeler önerilir |
| 3-6 yaş | Hafta sonu yatısız veya kısa süreli yatılı | Çocuğun ayrılık kaygısı dikkate alınır |
| 6-12 yaş | Hafta sonu yatılı + tatil dönemleri | Okul programına uyumlu düzenleme; çocuğun görüşü alınabilir |
| 12-18 yaş | Geniş kapsamlı yatılı + uzun tatiller | Çocuğun kendi tercihi önemli; idrak çağındaki çocuğun görüşü mahkemece alınır |
Dava Sürerken Geçici Tedbir Kararı
Boşanma davası devam ederken velayeti almayan ebeveyn, çocukla kişisel ilişki kurulması için geçici tedbir kararı talep edebilir. TMK md. 169 uyarınca hakim, dava süresince çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alabilir. Geçici tedbir kararı, boşanma davasının kesinleşmesine kadar uygulanır ve derhal icra edilebilir.
Büyükanne/Büyükbaba ve Üçüncü Kişilerin Kişisel İlişki Hakkı
TMK md. 325 uyarınca, yalnızca anne-baba değil, büyükanne, büyükbaba ve olağanüstü haller varsa diğer üçüncü kişiler de çocukla kişisel ilişki talep edebilir. Bu talep için çocuğun menfaatinin gerektirmesi şarttır. Büyükanne/büyükbaba, ayrı bir dava açarak Aile Mahkemesinden kişisel ilişki düzenlemesi isteyebilir.
Kişisel İlişkinin Sınırlandırılması veya Kaldırılması
| Durum | Sonuç | Açıklama |
|---|---|---|
| Çocuğun fiziksel güvenliğine tehdit | Kısıtlama veya refakatçi eşliğinde görüşme | Şiddet, istismar şüphesi durumlarında |
| Çocuğun psikolojik sağlığına zarar | Kısıtlama veya uzman gözetiminde görüşme | Çocuğu diğer ebeveyne karşı kışkırtma (parental alienation) |
| Alkol/madde bağımlılığı | Kısıtlama veya refakatçi eşliğinde | Ebeveynin bağımlılık tedavisi şartı konulabilir |
| Çocuğun eğitimine ciddi engel | Saat/gün düzenlemesi değiştirilir | Okul saatlerine ve sınav dönemlerine göre ayarlama |
| Çocuğun açık reddi (idrak çağında) | Uzman raporu alınır, kısıtlanabilir | Çocuğun manipüle edilip edilmediği araştırılır |
| Ebeveynin mahkumiyet durumu | Tamamen kaldırılabilir veya cezaevi koşullarına uygun düzenlenir | Çocuğun üstün yararı değerlendirilir |
Kişisel İlişki Kararına Uyulmaması ve Yaptırımlar
| İhlal Durumu | Yaptırım | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Çocuğu teslim etmeme (ilk ihlal) | Tazyik hapsi (çocuk teslim edilinceye kadar) | İİK md. 341 |
| Tekrarlayan ihlaller | Tazyik hapsi + velayet değişikliği davası açılabilir | İİK md. 341; TMK md. 183 |
| Çocuğu kaçırma/gizleme | Cezai sorumluluk + velayet değişikliği | TCK md. 234 (çocuğun kaçırılması ve alıkonulması) |
Avukat Notu: Eşiniz çocuğu göstermiyorsa, öncelikle icra müdürlüğüne başvurarak çocuk teslimi talebinde bulunun. İcraya rağmen teslim gerçekleşmezse şikayet yoluyla tazyik hapsi uygulanır. Ayrıca sürekli ihlal, velayet değişikliği davası açmak için güçlü bir gerekçedir.
Çocuğunuzla görüşme hakkınız engelleniyorsa profesyonel hukuki desteğe mi ihtiyacınız var?
Kişisel İlişkinin Değiştirilmesi Davası
Koşulların değişmesi halinde (çocuğun büyümesi, ebeveynin taşınması, iş değişikliği vb.) her iki ebeveyn de kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi davası açabilir. Bu dava çocuğun yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılır. Mahkeme, değişen koşulları ve çocuğun güncel yararını değerlendirerek yeni bir düzenleme yapar.
Uzman Görüşü ve Sosyal İnceleme Raporu
Mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinde pedagog, psikolog veya sosyal hizmet uzmanından rapor (Sosyal İnceleme Raporu – SİR) alabilir. Uzman, çocuğun görüşünü alır, ebeveynlerin çocukla ilişkisini gözlemler ve çocuğun üstün yararına uygun düzenleme önerir. İdrak çağındaki çocuğun (genellikle 8 yaş üstü) görüşü de mahkemece değerlendirilir.
Pratik Örnekler
Örnek 1: Standart Kişisel İlişki Düzenlemesi
Sivas’ta boşanma davasında velayet anneye verilmiştir. Baba için şu kişisel ilişki düzenlemesi yapılmıştır: Her ayın 1. ve 3. hafta sonu Cumartesi 10:00 – Pazar 18:00 yatılı; yaz tatilinde 3 hafta kesintisiz; dini bayramlar dönüşümlü (tek yıllar baba, çift yıllar anne); çocuğun doğum günü paylaşımlı.
Örnek 2: Çocuğu Göstermeyen Anne ve Tazyik Hapsi
Baba, mahkeme kararına rağmen annenin çocuğu teslim etmediğini belirterek icra müdürlüğüne başvurmuştur. İcra kanalıyla teslim gerçekleşmeyince şikayet yoluna gidilmiş ve anne hakkında İİK md. 341 kapsamında tazyik hapsi kararı verilmiştir.
Örnek 3: Büyükanne/Büyükbabanın Kişisel İlişki Talebi
Vefat eden babanın anne-babası, torunlarıyla görüşme talep etmiştir. Aile Mahkemesi, büyükanne ve büyükbabanın çocuklarla ayda bir gün kişisel ilişki kurmasına karar vermiştir.
Örnek 4: Çocuğun Yaşına Göre Değişiklik
Boşanma sırasında 2 yaşında olan çocuk için kısa süreli yatısız görüşme düzenlenmiştir. 6 yaşına geldiğinde baba, kişisel ilişkinin genişletilmesi davası açmıştır. Mahkeme, çocuğun büyüdüğünü ve okula başladığını dikkate alarak hafta sonu yatılı görüşme kararı vermiştir.
Çocukla kişisel ilişki konusunda profesyonel desteğe mi ihtiyacınız var?
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Çocukla kişisel ilişki kararı nedir?
Velayeti almayan ebeveynin çocukla düzenli görüşmesini sağlayan, mahkemece düzenlenen bir haktır. Çocuğun üstün yararı esas alınarak belirlenir.
Kişisel ilişki kararı kesinleşmeden uygulanır mı?
Evet. Kişisel ilişki kararı kesinleşmese bile icra edilebilir niteliktedir.
Eşim çocuğu göstermiyorsa ne yapabilirim?
İcra müdürlüğüne başvurarak çocuk teslimi talebinde bulunabilirsiniz. Teslim gerçekleşmezse şikayet yoluyla tazyik hapsi uygulanır. Sürekli ihlal velayet değişikliği sebebidir.
Büyükanne/büyükbaba çocukla görüşme talep edebilir mi?
Evet. TMK md. 325 uyarınca çocuğun menfaatinin gerektirmesi halinde büyükanne/büyükbaba kişisel ilişki davası açabilir.
Kişisel ilişki kararı değiştirilebilir mi?
Evet. Koşulların değişmesi halinde (çocuğun büyümesi, taşınma vb.) yeniden düzenleme davası açılabilir.
Kişisel ilişki tamamen kaldırılabilir mi?
Evet. Çocuğun sağlığı, güvenliği veya huzuru ciddi tehdit altındaysa hakim kişisel ilişkiyi kaldırabilir veya kısıtlayabilir.
Çocuğun görüşü alınır mı?
Evet. İdrak çağındaki çocuğun (genellikle 8 yaş üstü) görüşü uzman eşliğinde alınarak mahkemece değerlendirilir.
Yaz tatilinde çocuk kimde kalır?
Genellikle yaz tatilinin bir bölümü (2-4 hafta) velayeti olmayan ebeveynle geçirilir. Detaylar kişisel ilişki kararında belirlenir.
Dava sürerken çocukla görüşebilir miyim?
Evet. Boşanma davası devam ederken geçici tedbir kararıyla kişisel ilişki düzenlenebilir. Hakim bunu re’sen de verebilir.
Hangi mahkemede dava açılır?
Boşanma davası sürerken o mahkemede; ayrı dava olarak açılıyorsa çocuğun yerleşim yeri Aile Mahkemesinde açılır.
Çocuk teslimine muhalefet cezası nedir?
İİK md. 341 uyarınca tazyik hapsi uygulanır. Çocuk teslim edilinceye kadar devam eder.
Sosyal inceleme raporu (SİR) nedir?
Pedagog/psikolog/sosyal hizmet uzmanının çocukla görüşerek, ebeveynlerin ilişkisini gözlemleyerek hazırladığı rapordur. Kişisel ilişki ve velayet kararlarında hakime rehberlik eder.
Çocukla Kişisel İlişki – Özet Tablosu (2026)
| Konu | Detay |
|---|---|
| Yasal Dayanak | TMK md. 182, 323-326; İİK md. 341 |
| Tanım | Velayeti almayan ebeveynin çocukla düzenli görüşme hakkı |
| Temel İlke | Çocuğun üstün yararı |
| Görüşme Zamanları | Hafta sonu (yatılı/yatısız), yaz tatili, yarıyıl, dini/milli bayramlar, özel günler |
| Yaşa Göre | 0-3: kısa/sık; 3-6: yatısız; 6-12: yatılı + tatiller; 12-18: geniş + çocuk tercihi |
| Geçici Tedbir | Dava sürerken verilir; re’sen de mümkün (TMK 169) |
| İcra Edilebilirlik | Kesinleşmese bile icra edilebilir |
| Üçüncü Kişiler | Büyükanne/büyükbaba kişisel ilişki davası açabilir (TMK 325) |
| Sınırlandırma/Kaldırma | Şiddet, istismar, bağımlılık, psikolojik zarar durumunda |
| Çocuğu Göstermeme | İcra + tazyik hapsi + velayet değişikliği gerekçesi |
| Değişiklik Davası | Koşullar değişirse yeniden düzenleme davası açılabilir |
| Uzman Raporu (SİR) | Pedagog/psikolog raporu; çocuğun görüşü alınır |
| Görevli Mahkeme | Aile Mahkemesi |
Bu makale bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Çocukla kişisel ilişki konusundaki somut durumunuz için Sivas’ta aile hukuku alanında deneyimli bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.