Genel
Gönderi: author-avatar
On 12 Eylül 2025
0 yorumlar

Miras hukuku, miras bırakanın malvarlığından oluşan terekenin kimlere, hangi oranda ve ne şekilde geçeceğini düzenleyen kurallar bütünüdür. Miras paylaşımı, terekenin mirasçılar arasında bölüştürülmesi anlamına gelmektedir.

Miras Paylaşımına Esas Tereke Nedir?

Tereke kişinin ölümü ile sabit hale gelen malvarlığıdır. Kişinin ölümünden sonra geride kalan aktif ve pasif değerlerin tümü kül halinde terekeyi oluşturacaktır. Para, ev, araba, 3. Kişilerden olan alacaklar, ticari şirketler, hisse senetleri, para ile ölçülebilen fikri haklar dahil olmak üzere her türlü taşınır ve taşınmaz mal terekenin aktiflerini oluşturacaktır. Miras bırakanın borçları, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin üç aylık nafakası, terekenin defterinin tutulması, mühürlenmesi, cenaze masrafları gibi giderler terekenin pasifini oluşturmaktadır.

Terekenin Tespiti Davası Nedir?

Genel uygulamada tereke kapsamı mirasçılar tarafından bilmekte olup bu davaya ihtiyaç duyulmamaktadır. Ancak miras bırakanın malvarlığının tam olarak bilmediği, taşınmazların yeri, hangi bankalarda parasının bulunduğu, şirket hisseleri gibi değerlerin bilmediği durumlarda tereke tespiti davası açılabilmektedir.

Terekenin tespiti davası, miras bırakanın ölümünden sonra mirasçılar tarafından terekedeki aktif ve pasif malvarlığının belirlenmesi amacıyla açılan delil tespiti niteliğindeki davadır.

Mirasçılar Kimlerdir?

Gerçek bir kişinin ölümü veya ölüme benzer haller gerçekleştiğinde özel hukuk ilişkilerinin aktarıldığı kişiye mirasçı denilmektedir. Yasal mirasçılar miras bırakanın kanun gereği mirasçısı olan kişilerdir. Türk Medeni Kanunu uyarıca kan hısımları; altsoy, ana-baba, büyük ana-büyük baba, kardeşler, evlatlık, sağ kalan eş ve devlet yasal mirasçıdır.

Miras bırakan yasal mirasçıları dışındaki herhangi bir gerçek veya tüzel kişiyi(şirket,dernek,vakıf vb.) ölüme bağlı tasarruf ile mirasçı olarak atayabilmektedir, bu durum kanunda atanmış mirasçı olarak düzenlenmiştir.

Mirasçılık Belgesi Nedir?

Uygulamada veraset ilamı olarak da bilinen mirasçılık belgesi başvuranın “mirasçılık” sıfatını gösteren bir belgedir. Aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğundan ilam mahiyetinde değildir. Kesin hüküm niteliği taşımadığından iptal edilebilir ve yeniden düzenlenebilir. Ancak mirasçılık belgesi TMK m.7 yönüyle resmi belge sıfatı taşımaktadır.

Mirasçılık belgesi noterler ve sulh hukuk mahkemelerince düzenlenmektedir. Mirasçılık belgesinde şu hususların yazılı olması gerekir:

  • Ölen kişinin bilinen tüm mirasçıları
  • Her bir mirasçının miras payı
  • Aksi sabit oluncaya kadar ibaresi.

Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Miras paylaşımı, yasal mirasçılar ve atanmış mirasçılarla birlikte aynı kurallara göre yapılmaktadır. TMK m.646 “Yasal mirasçılar, gerek kendi aralarında, gerek atanmış mirasçılarla birlikte mirası aynı kurallara göre paylaşırlar. Aksine düzenleme olmadıkça mirasçılar, paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırırlar. Tereke mallarına zilyet olan veya miras bırakana borçlu bulunan mirasçılar, paylaşma sırasında bu konuda eksiksiz bilgi vermekle yükümlüdürler.” Şeklidedir.

Miras paylaşımına hakim olan ilkeler şu şekildedir:

·       Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça mirasçılar paylaşmada terekenin bütün malları üzerinde eşit haklara sahiptir.

·       Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Mirasçılardan her biri, tereke borçlarının paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir. (m.649)

·       Paylaşma, pay oranlarının belirlenmesi ile mümkündür. Tereke mallarında mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluşturulur. Oluşturulan pay oranları bilinmeden terekenin paylaşımı esasen mümkün olmaz.

Miras paylaşımı mirasçıların kendi aralarında anlaşmaları(iradi) ya da mahkeme tarafından paylaşım yapılması(kazai) şeklindedir.

İradi Miras Paylaşımı Nedir?

Miras bırakan tarafından mirasın paylaşılması konusunda kurallar getirilmediyse mirasçılar paylaşımın nasıl yapılacağı konusunda özgürdürler. Mirasçılar aralarında anlaşarak mirasın tamamını veya bir kısmı bölüşebilecektir. Miras paylaşımına her mirasçı katılmak zorunda olduğundan kararlar oybirliği ile alınmalıdır.

Mirasçılar arasında paylaşımın şekli, pay oranları, taşınır ve taşınmazlar malların bölümü konusunda anlaşılmazsa miras paylaşım davası açılmalıdır.

Miras Paylaşımı Davası Nedir?

Miras paylaşımında ilgili huşular eğer mirasçılar tarafından anlaşma suretiyle belirlenemez ise, her mirasçı paylaşım kurallarının belirlenmesi için miras paylaşım davası açabilecektir. Sulh hukuk mahkemesine başvuru yapılarak miras paylaşımına ilişkin aşağıdaki hususların hakim kararı ile belirlenmesi talep edilebilecektir.

  1. Paylaşmaya katılmak üzere kayyım atanması (m.648)
  2. Anlaşmazlık halinde payların oluşturulması (m.650)
  3. Satış arttırılmasının şeklinin belirlenmesi (m.651)
  4. Aile konutu ve ev eşyasının sağ kalan eşe özgülenmesi (m.652)
  5. Anlaşmazlık halinde aile belgeleriyle özel anı oluşturan eşyanın özgülenmesi (m.658)
  6. Anlaşmazlık halinde taşınmazın özgülenme değerinin belirlenmesi (m.658)

Bankalardaki Para Nasıl paylaşılır?

En sık karşılaşılan durumlardan birisi miras bırakanın bankasında TL veya döviz cinsinden vadeli veya vadesiz hesapta para bulunmasıdır. Bankada paranın çekilebilmesi için tüm mirasçıların bir araya gelerek mirasçılık belgesi ve vergi ilişiği kesme yazısı ile bankaya müracaat etmesi gerekmektedir. Mirasçılar tek başına giderek ayrı ayrı parayı çekemeyeceklerdir.

Mirasçıların bir araya gelmesinin mümkün olmaması, arada anlaşmazlık bulunması durumlarında paylı mülkiyete çevirme davası açılarak önce mahkeme kararı ile ortaklık bozulmalıdır. Sonrasında mirasçılar bu mahkeme karar, veraset ilamı ve vergi ilişiği kesme yazısı ile ayrı ayrı bankadan para çekebilecektir.

Ortaklığın Giderilmesi Davası Nedir?

Ortaklığın giderilmesi davası paylı veya elbirliği mülkiyetine konu mallarda paydaşlar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren çift tarafları ve her taraf için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Uygulamada en sık karşılaşılan ve taşınmaz üzerindeki ortaklığın kaldırılarak taşınmazın aynen taksim veya satış suretiyle ortaklığın giderilmesini sağlayan davadır. Mirasçılar arasında miras paylaşımında uzlaşma sağlanamamış olması, mirasçıların sayısının fazla olması, taşınmazın bedeli konusunda uyuşmazlık çıkması durumlarında iş bu dava bir çözüm getirmektedir.

İlgili Yargıtay Kararları

Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 11.02.2019 T. 2017/6682 E. 2019/840 K.:

“Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Öte yandan, Türk Medeni Kanununun 642. maddesine göre; “Mirasçılardan her biri, sözleşme veya kanun gereğince ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmadıkça, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir. Her mirasçı, terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verilmesini sulh mahkemesinden isteyebilir. Mirasçılardan birinin istemi üzerine hakim, terekenin tamamını ve terekedeki malların her birini gözönünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamının bir mirasçıya verilmesi suretiyle paylaştırmayı yapar.

Mirasçılara verilen taşınmazların değerleri arasındaki fark para ödenmesi yoluyla giderilerek miras payları arasında denkleştirme sağlanır…”; 650. maddesinde ise; “Mirasçılar, tereke mallarından mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluştururlar. Anlaşma olmazsa, mirasçılardan her biri, payların oluşturulmasını sulh mahkemesinden isteyebilir. Payların oluşturulmasında hakim, yerel adetleri, mirasçıların kişisel durumlarını ve çoğunluğun arzusunu göz önünde bulundurur. Payların özgülenmesi mirasçıların anlaşması uyarınca yapılır. Buna olanak bulunmazsa kur’a çekilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu hükümlerden açıkça anlaşılacağı üzere hakim, miras yoluyla intikal eden terekenin tamamı ve terekedeki malların her birini göz önünde tutarak, olanak varsa taşınmazlardan her birinin tamamını bir mirasçıya vermek suretiyle paylaştırma yapabilir.

Kanun koyucunun bu hükmü getirmekteki amacı öncelikle aynen paylaştırma isteyen mirasçılar arasındaki paylaşma konusundaki ihtilafın en uygun biçimde çözümlenmesi ve taşınmazların değerleri arasında fark bulunması halinde, gereğinde farkı para ödetmek yoluyla, denkleştirmenin sağlanmasıdır. Ayrıca payların özgülenmesinde mirasçıların anlaşması asıl olup, anlaşamazlarsa kura çekilecektir.

Bu yolla aynen paylaştırmayı gerçekleştirme olanağı olan mahkemenin mirasçıları satışa zorlayacak bir yöntemi benimsemesi olanaklı olmadığı gibi açıklanan yasal düzenlemelere de aykırıdır.

Somut olaya gelince; çekişme konusu … ilçesi, … mahallesi, 12 ada 8 parselde kayıtlı anataşınmazda 5 adet bağımsız bölümün miras bırakan …adına tapuda kayıtlı bulunduğu, eşinin de vefatı ile geriye davanın tarafları olan 3 adet mirasçısı kaldığı, mahkemece aynen taksim mümkün olmadığından satış sureti ile ortaklığın giderilmesi cihetine gidildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece öncelikle tarafların miras payları gözetilerek ve yine tarafların anlaşıp anlaşamadığı hususlar tespit edilip ona göre işlem yapılması gerekirken anılan bu hususlar üzerinde durulmaması öncelikle aynen taksim hususunun aydınlatılmaması doğru değildir.”

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız;

AV.İREM BİKE DEMİRHAN

Sonuç

Bizimle nasıl iletişime geçebilirsiniz? Her türlü avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri hakkında bilgi almak için 0545 588 0258 numarası üzerinden tarafımıza ulaşabilir, her türlü sorunuz için irembikedemirhan@gmail.com adresine mail gönderebilirsiniz. Ücretli danışmanlık veya avukatlık hizmeti almak için tarafımız ile iletişime geçebilirsiniz. (Avukatlık Kanunu uyarınca ücretsiz danışmanlık ve bilgi verme hizmetimiz bulunmamaktadır.)

Newer Kötüniyet Tazminatı
L'steye D,n
Older Ücret Alacağı Davaları

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir