Tutuklama Kararı ve Tutuklama Kararına İtiraz 2026
Tutuklama kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki en ağır koruma tedbiridir. Suç işlediği yönünde kuvvetli şüphe bulunan şüpheli veya sanığın, kesin hükümden önce hakim veya mahkeme kararıyla özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanarak cezaevine gönderilmesini ifade eder.
Bu rehberde 2026 yılı güncel mevzuat çerçevesinde tutuklama kararının şartları, tutukluluk süreleri, katalog suçlar, tutuklamaya itiraz süreci ve azami tutukluluk süreleri detaylı olarak ele alınmıştır.
Tutuklama Kararı 2026 Özet Tablosu
| Konu | Açıklama |
|---|---|
| Yasal Dayanak | CMK m.100-108 |
| Karar Mercii | Sulh Ceza Hakimliği veya Mahkeme |
| İtiraz Süresi | Kararın öğrenilmesinden itibaren 7 gün |
| Azami Süre (Asliye Ceza) | 1 yıl (+6 ay uzatma = toplam 1,5 yıl) |
| Azami Süre (Ağır Ceza) | 2 yıl (+3 yıl uzatma = toplam 5 yıl) |
| Terör Suçlarında Azami Süre | 7 yıla kadar |
| Tutukluluk İncelemesi | En geç 30 günde bir re’sen yapılır |
| Mahsup Oranı | Tutuklulukta 1 gün = Hapis cezasında 1 gün |
Tutuklama Kararı Nedir?
Tutuklama kararı, hakim kararıyla kanunda belirtilen koşulların gerçekleşmesiyle bir kişinin (şüpheli veya sanığın) henüz suçluluğu hakkında kesin karar verilmesinden önce özgürlüğünün geçici olarak kısıtlanarak cezaevine gönderilmesidir.
Şüpheli veya sanığın hürriyetinin kısıtlanmasından başlayıp salıverilmesine ya da cezanın infazının başlamasına kadar devam eden kısıtlılık durumuna tutukluluk denilir.
Tutuklamanın Temel Özellikleri
- Geçicilik: Tutuklama belirli süre ile sınırlıdır, süresiz tutukluluk mümkün değildir
- İhtiyarilik: Tutuklama zorunlu değil, ihtiyari bir tedbirdir; hakim takdir yetkisine sahiptir
- Ölçülülük: Verilecek ceza ile orantılı olmalıdır
- İstisnailik: Esas olan tutuksuz yargılamadır, tutuklama istisnadır
- Yargısal Karar: Sadece hakim veya mahkeme tarafından verilebilir
Tutuklama Kararı Nasıl Verilir?
Tutuklama kararının verilebilmesi için belirli şartların bir arada bulunması gerekir. Bu şartlar CMK m.100’de düzenlenmiştir:
Tutuklama Şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Kuvvetli Suç Şüphesi | Şüpheli veya sanığın suçu işlediğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmalıdır |
| Tutuklama Nedeni | Kaçma şüphesi, delil karartma tehlikesi veya katalog suç bulunmalıdır |
| Ölçülülük | Verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile orantılı olmalıdır |
| Tutuklama Yasağı Bulunmaması | Tutuklama yasağı kapsamındaki suçlardan olmamalıdır |
Tutuklama Kararı Verme Süreci
Gözaltı
Şüpheli yakalanır ve gözaltına alınır (en fazla 24 saat)
Savcılık Talebi
Cumhuriyet savcısı tutuklama talep eder
Sorgu
Sulh ceza hakimi şüpheliyi dinler
Karar
Hakim tutuklama veya serbest bırakma kararı verir
CMK m.101 – Tutuklama Kararı
“Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından, kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya re’sen mahkemece karar verilir. Bu istemlerde mutlaka gerekçe gösterilir ve adlî kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını belirten hukukî ve fiilî nedenlere yer verilir.”
Tutuklama Kararı Verilmesinin Sebepleri (Tutuklama Nedenleri)
Tutuklama, ceza yargılaması bakımından istisnai bir tedbir olup, CMK m.100/2’de tutuklama nedenleri sayılmıştır:
| Tutuklama Nedeni | Açıklama |
|---|---|
| Kaçma Şüphesi | Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olguların varlığı |
| Delilleri Karartma Şüphesi | Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme şüphesi |
| Tanık/Mağdura Baskı | Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma şüphesi |
| Katalog Suçlar | CMK m.100/3’te sayılan suçlarda tutuklama nedeni var kabul edilir |
Katalog Suçlar Nelerdir?
Katalog suçlar, CMK m.100/3’te sayılan suçlardır. Bu suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılır. Yani ayrıca kaçma veya delil karartma şüphesi araştırılmaz.
| Suç Kategorisi | Suç Türleri |
|---|---|
| Hayata Karşı Suçlar | Kasten öldürme (TCK m.81, 82, 83) |
| Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar | Kasten yaralama (TCK m.86/3-e), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, işkence |
| Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar | Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki |
| Topluma Karşı Suçlar | Uyuşturucu imal ve ticareti, fuhuş |
| Millete ve Devlete Karşı Suçlar | Anayasal düzeni bozmaya teşebbüs, casusluk, silahlı örgüt üyeliği |
| Malvarlığına Karşı Suçlar | Nitelikli hırsızlık, yağma (gasp), nitelikli dolandırıcılık |
| Özel Kanunlardaki Suçlar | Terörle Mücadele Kanunu, Ateşli Silahlar Kanunu kapsamındaki suçlar |
Katalog Suçların Tam Listesi (CMK m.100/3)
- Soykırım ve insanlığa karşı suçlar (TCK m.76, 77, 78)
- Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (TCK m.79, 80)
- Kasten öldürme (TCK m.81, 82, 83)
- Silahla işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
- İşkence (TCK m.94, 95)
- Cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı (TCK m.102, 103)
- Hırsızlık (TCK m.141, 142) ve yağma (TCK m.148, 149)
- Uyuşturucu madde imal ve ticareti (TCK m.188)
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (TCK m.220, silahlı örgüt)
- Devletin güvenliğine karşı suçlar
- Anayasal düzene karşı suçlar
- Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk
- Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar
Tutuklama Kararı Verilemeyecek Haller (Tutuklama Yasağı)
Bazı hallerde hakimin tutuklama kararı verme yetkisi bulunmamaktadır. CMK’ya göre tutuklama yasağı bulunan durumlar:
| Tutuklama Yasağı | Açıklama |
|---|---|
| Adli Para Cezası Gerektiren Suçlar | Sadece adli para cezası öngörülen suçlarda tutuklama kararı verilemez |
| Hapis Cezası Üst Sınırı 2 Yılı Aşmayan Suçlar | Üst sınırı 2 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda tutuklama yasaktır |
| Ölçülülük İlkesine Aykırılık | İşin önemi, verilmesi beklenen ceza ile ölçülü olmayan hallerde tutuklama yapılamaz |
| 15 Yaşından Küçük Çocuklar | Üst sınırı 5 yılı aşmayan suçlarda 15 yaşından küçükler tutuklanamazlar |
Tutuklama Kararına İtiraz Etmek İstiyorsanız
Tutuklama kararına itiraz, adli kontrol talebi ve tahliye başvuruları için uzman ceza avukatı desteği alın.
Tutukluluk Süreleri 2026
CMK m.102’de tutukluluk süreleri düzenlenmiştir. Azami tutukluluk süreleri, suçun türüne ve yargılama aşamasına göre değişmektedir:
Soruşturma Aşamasında Tutukluluk Süreleri
| Mahkeme Türü | Azami Süre | Uzatma | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ağır Ceza Mahkemesi Görevine Girmeyen İşler | 6 ay | – | 6 ay |
| Ağır Ceza Mahkemesi Görevine Giren İşler | 1 yıl | – | 1 yıl |
| Terör ve Toplu Suçlar | 1 yıl 6 ay | +6 ay | 2 yıl |
Kovuşturma Aşamasında Tutukluluk Süreleri
| Mahkeme Türü | Azami Süre | Uzatma | Toplam |
|---|---|---|---|
| Asliye Ceza Mahkemesi | 1 yıl | +6 ay | 1 yıl 6 ay |
| Ağır Ceza Mahkemesi | 2 yıl | +3 yıl | 5 yıl |
| Terör Suçları (Ağır Ceza) | 2 yıl | +5 yıl | 7 yıl |
Çocuklar İçin Tutukluluk Süreleri
Öngörülen tutukluluk süreleri:
- 15 yaşını doldurmamış çocuklar: Yarı oranında uygulanır
- 18 yaşını doldurmamış çocuklar: Dörtte üç (3/4) oranında uygulanır
Tutuklama Kararına İtiraz
Tutuklama kararına itiraz, şüpheli veya sanığın özgürlüğünü geri kazanması için kritik bir hukuki yoldur. CMK m.267 ve devamında itiraz kanun yolu düzenlenmiştir.
Tutuklamaya İtiraz Süresi
Tutuklamaya İtiraz Edebilecek Kişiler
- Tutuklanan şüpheli veya sanık
- Tutuklanan kişinin müdafii (avukatı)
- Tutuklanan kişinin eşi
- Şüpheli veya sanığın yasal temsilcisi
İtiraz Usulü
Tutuklamaya itiraz yazılı veya sözlü olarak yapılabilir:
- Yazılı İtiraz: İtiraz dilekçesi tutuklama kararını veren hakim veya mahkemeye verilir
- Sözlü İtiraz: Tutuklama kararını veren mahkemeye beyanda bulunularak zabıt katibine tutanağa geçirtilir
- İtiraz dilekçesi, bulunulan yerdeki hakim veya mahkemeye de verilebilir
İtirazı İncelemeye Yetkili Merciler
| Kararı Veren Makam | İtirazı İnceleyen Makam |
|---|---|
| Sulh Ceza Hakimliği | Numara olarak izleyen Sulh Ceza Hakimliği (son numara ise 1 numaraya) |
| Asliye Ceza Mahkemesi | Yargı çevresindeki Ağır Ceza Mahkemesi |
| Ağır Ceza Mahkemesi | Numara olarak izleyen Ağır Ceza Dairesi |
| Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi | Numara olarak izleyen Ceza Dairesi |
Tutuklama Kararı Çıkarsa Ne Olur?
Tutuklama kararı verildiğinde aşağıdaki süreç işler:
- Karar Tebliği: Tutuklama kararı şüpheli veya sanığa sözlü olarak bildirilir ve yazılı örneği verilir
- Cezaevine Sevk: Tutuklu kişi derhal ceza infaz kurumuna (cezaevi) sevk edilir
- Müdafi Hakkı: Tutuklanan kişi istediği avukatı seçebilir veya baro tarafından müdafi atanır
- Yakınlara Bildirim: Tutuklama durumu yasal temsilciye veya yakınlara bildirilir
- İtiraz Hakkı: 7 gün içinde itiraz edilebilir
- Periyodik İnceleme: Her 30 günde bir tutukluluk durumu re’sen incelenir
Tutuklama Kararı Nasıl Öğrenilir?
Hakkınızda tutuklama kararı olup olmadığını öğrenmenin çeşitli yolları vardır:
1. Avukat Aracılığıyla UYAP Sorgulama
Avukatınız UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) sistemi üzerinden hakkınızdaki tüm dava ve soruşturma bilgilerine, tutuklama kararlarına erişebilir. En güvenilir yöntemdir.
2. E-Devlet ve UYAP Vatandaş Portalı
vatandas.uyap.gov.tr üzerinden dava dosyalarınızı sorgulayabilirsiniz. Ancak soruşturma aşamasındaki bilgiler görünmez, sadece kovuşturma aşamasındaki davalar görüntülenebilir.
3. Adliye Başvurusu
Adliyelerdeki savcılık kalemlerine veya infaz bürolarına kimlik ibraz ederek başvurabilirsiniz. Ancak açık yakalama/tutuklama kararı varsa gözaltına alınma riskiniz vardır.
4. Polis/Jandarma Karakolu
Kolluk birimlerine başvurarak GBT sorgulama yaptırabilirsiniz. Ancak hakkınızda yakalama veya tutuklama kararı varsa derhal yakalanırsınız.
Tutuklama Kararı Sicile İşlenir mi?
Bu soru sıkça merak edilmektedir. Kısa cevap: Hayır, tutuklama kararı adli sicil kaydına (sabıka kaydına) işlenmez.
| Kayıt Türü | Tutuklama Kararı | Açıklama |
|---|---|---|
| Adli Sicil Kaydı (Sabıka) | İşlenmez | Sadece kesinleşmiş mahkumiyet kararları işlenir |
| Adli Sicil Arşiv Kaydı | İşlenmez | İnfaz edilmiş cezalar arşive alınır |
| GBT (Genel Bilgi Toplama) | İşlenir | Polis ve jandarma tarafından görülebilir |
| UYAP Sistemi | Kayıtlıdır | Tüm adli ve kolluk birimleri görebilir |
UYAP Tutuklama Sorgulama Nasıl Yapılır?
UYAP üzerinden tutuklama sorgulama işlemi aşağıdaki şekillerde yapılabilir:
Avukat Aracılığıyla Sorgulama (En Güvenilir Yöntem)
- Avukatınız UYAP Avukat Portalına giriş yapar
- “TC Kimlik Sorgulama” bölümünden kişi bilgilerinizi sorgular
- Hakkınızdaki tüm dava, soruşturma ve tutuklama bilgilerine erişir
- Gizli dosyalar dahil tüm bilgileri görebilir
UYAP Vatandaş Portalı Üzerinden
- vatandas.uyap.gov.tr adresine e-Devlet ile giriş yapın
- “Sorgulama İşlemleri” menüsünden “Dava Dosyası Sorgulama” seçin
- T.C. kimlik numaranızı girerek sorgulama yapın
- Dava dosyanıza ait dilekçe, tutanak ve kararları görüntüleyin
Savcı Tutuklama İsterse Ne Olur?
Cumhuriyet savcısının tutuklama talep etmesi durumunda işleyecek süreç:
- Talep Dilekçesi: Savcı, tutuklama nedenlerini ve gerekçelerini içeren yazılı talepte bulunur
- Sulh Ceza Hakimliğine Sevk: Şüpheli, sulh ceza hakimliğine sevk edilir
- Sorgu: Hakim, şüpheliyi dinler ve savunmasını alır
- Müdafi Yardımı: Şüpheli, avukat yardımından yararlanır
- Hakimin Değerlendirmesi: Hakim, tutuklama şartlarının oluşup oluşmadığını değerlendirir
- Karar: Hakim tutuklama, adli kontrol veya serbest bırakma kararlarından birini verir
Yakalama Kararı Çıkınca Ne Olur?
Yakalama kararı ile tutuklama kararı farklı kavramlardır. Yakalama kararı çıkınca işleyecek süreç:
| Yakalama Kararı | Tutuklama Kararı |
|---|---|
| Kişiyi yakalayıp mahkemeye getirmek için verilir | Kişiyi cezaevinde tutmak için verilir |
| Yakalama anında uygulanır ve sona erer | Tahliye veya mahkumiyet kesinleşene kadar devam eder |
| GBT’de görünür, adli sicile işlenmez | GBT’de görünür, adli sicile işlenmez |
| 24 saat içinde hakime çıkarılma zorunluluğu | Azami tutukluluk süreleri uygulanır |
Yakalama Kararı Sonrası Süreç
- Kolluk kuvvetleri tarafından yakalanırsınız
- En geç 24 saat içinde hakim veya mahkeme önüne çıkarılırsınız
- Hakim sizi dinledikten sonra tutuklama, adli kontrol veya serbest bırakma kararı verir
- Yakalama kararının amacına ulaşmasıyla yakalama sona erer
Tutuklulukta 1 Gün Kaç Gün Sayılır? (Mahsup)
Tutuklu kalınan sürenin hapis cezasından düşülmesine mahsup denir. TCK m.63’e göre:
TCK m.63 – Mahsup
“Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleştirilen yakalama, tutuklama veya elkoyma sonucu yoksun kaldığı özgürlüğü dikkate alınarak, hapis cezasından veya adli para cezasından mahsup edilir. Adli para cezasından mahsup edilecek miktar, bir gün yüz Türk Lirası sayılarak belirlenecektir.”
Mahsup Hesaplama Örnekleri
| Durum | Hesaplama | Sonuç |
|---|---|---|
| 6 ay tutuklu + 2 yıl hapis cezası | 2 yıl – 6 ay = 1 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay hapis infaz edilir |
| 1 yıl tutuklu + 1 yıl hapis cezası | 1 yıl – 1 yıl = 0 | Ceza infaz edilmiş sayılır |
| 2 yıl tutuklu + 1 yıl hapis cezası | Fazla tutukluluk | Tazminat hakkı doğar (CMK m.141) |
| 30 gün tutuklu + 6.000 TL adli para cezası | 30 x 100 TL = 3.000 TL mahsup | 3.000 TL ödenir |
Tutuklama Kararı Kaç Günde Çıkar?
Tutuklama kararının ne kadar sürede çıkacağı, soruşturma veya kovuşturma aşamasına göre değişir:
| Aşama | Süre | Açıklama |
|---|---|---|
| Gözaltı Sonrası | En geç 24 saat | Yakalanan kişi 24 saat içinde hakim önüne çıkarılır |
| Toplu Suçlarda Gözaltı | En fazla 4 gün | Her defasında 1 gün uzatılabilir |
| Sorgu Sonrası | Derhal | Hakim sorgu sonunda hemen karar verir |
| Kovuşturmada | Duruşmada | Mahkeme duruşma sırasında karar verebilir |
Örnek Yargıtay Kararları
Yargıtay 8. Ceza Dairesi E.2015/13920 K.2016/2427
“Hükümlü müdafinin dilekçesinin temyiz dilekçesi niteliğinde olmadığı ve tutuklama kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmakla; itirazın gereğinin yerine getirilmesi hususunda incelenmeksizin dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmiştir.”
Yargıtay Ceza Genel Kurulu
“Tutuklama takdir hakkı ile ilgili bir konu olmasaydı kanun koyucu hangi suçları işleyenlerin mutlaka tutuklanması gerektiğini teker teker sayardı. Tutuklamanın ihtiyari bir tedbir olduğu ve hakimin takdir yetkisinin bulunduğu açıktır.”
AİHM – Tomasi/Fransa Kararı
“Terör sanığının karıştığı suçun ağır cezalık olması tutukluluğun uzamasını açıklayamaz. Tutukluluk süresinin makul süreyi aşmasında günün koşulları göz önüne alınmalıdır. Terörist bombalama olayı ilk günlerde tutukluluğu haklı kılabilirse de, sonra kamu düzeninde karışıklık tehlikesi azalarak ortadan kalkacaktır.”
Profesyonel Hukuki Destek Alın
Tutuklama kararı, tutuklamaya itiraz, adli kontrol ve tahliye başvuruları için deneyimli ceza avukatı desteği alın.
Sıkça Sorulan Sorular
Sonuç
Tutuklama kararı, ceza muhakemesindeki en ağır koruma tedbiri olup, kişi özgürlüğünü doğrudan etkileyen önemli bir karardır. Tutuklama bir ceza değil, yargılamanın sağlıklı yürütülmesi için uygulanan geçici bir tedbirdir.
Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeninin bulunması, kararın ölçülü olması ve tutuklama yasağı kapsamında olunmaması gerekir. Katalog suçlarda tutuklama nedeni var kabul edilir.
Tutuklama kararına 7 gün içinde itiraz edilebilir. Her 30 günde bir tutukluluk durumu yeniden incelenir. Azami tutukluluk süreleri aşıldığında derhal tahliye kararı verilmelidir.
Tutuklama kararı adli sicile işlenmez ancak GBT ve UYAP sistemlerinde kayıtlıdır. Tutuklulukta geçen süre, mahkumiyet halinde cezadan birebir düşülür (mahsup).
Uzman Ceza Avukatı Desteği
Tutuklama, tutuklamaya itiraz, adli kontrol ve tahliye işlemleriniz için profesyonel hukuki destek alın.