İkale Sözleşmesi Nedir? İş Sözleşmesinin İkale Yolu ile Sonlandırılması 2026
İkale sözleşmesi, işçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirdikleri hukuki bir yöntemdir. 2026 yılında iş hukukunda sıkça başvurulan bu yöntem, tarafların ortak iradeleriyle gerçekleştirilir ve fesihten farklı hukuki sonuçlar doğurur. Bu rehberde ikale sözleşmesinin tüm yönlerini, şartlarını, işsizlik maaşı durumunu ve Yargıtay kararlarını detaylı olarak inceliyoruz.
İkale Sözleşmesi Özet Tablosu 2026
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Tanım | İşçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirmesi |
| Hukuki Dayanak | TBK m.26 (Sözleşme Özgürlüğü) – Yasal düzenleme yok |
| Şekil Şartı | Yazılı zorunlu değil ancak ispat için önerilir |
| İşten Çıkış Kodu | Kod 22 (Diğer nedenler) |
| İşsizlik Maaşı | Kural olarak ALINAMAZ |
| Kıdem Tazminatı | Sözleşmede kararlaştırılırsa ödenir |
| İhbar Tazminatı | Sözleşmede kararlaştırılırsa ödenir |
| İşe İade Davası | Geçerli ikalede AÇILAMAZ |
| Makul Yarar Şartı | Teklif işverenden gelirse zorunlu |
| Vergilendirme | İkale bedeli gelir vergisine tabi |
İkale Sözleşmesi Nedir?
İkale sözleşmesi, işçi ve işverenin karşılıklı ve birbirine uygun iradeleriyle mevcut iş sözleşmesini sona erdirmek için yaptıkları anlaşmadır. “İkale” Arapça kökenli bir kelime olup “bozma” veya “ortadan kaldırma” anlamına gelir. Türk Borçlar Kanunu’nda veya İş Kanunu’nda açıkça düzenlenmemiş olmasına rağmen, TBK’nın 26. maddesinde yer alan sözleşme özgürlüğü ilkesi gereği geçerli kabul edilmektedir.
İş sözleşmesinin ikale yoluyla sonlandırılması, ne işçinin istifası ne de işverenin feshidir. Tarafların ortak iradeleriyle iş ilişkisini sonlandırdıkları sui generis (kendine özgü) bir sözleşme türüdür.
İkale ile Ayrılmak Ne Demek?
İkale ile Ayrılmak Ne Demek?
İkale ile ayrılmak, işçinin tek taraflı istifasından veya işverenin tek taraflı feshinden farklı olarak, her iki tarafın da iş ilişkisini sonlandırma konusunda mutabık kalmasıdır. Bu durumda:
| Özellik | İkale | İstifa | İşveren Feshi |
|---|---|---|---|
| İrade Beyanı | İki taraflı | Tek taraflı (işçi) | Tek taraflı (işveren) |
| Kıdem Tazminatı | Anlaşmaya bağlı | Yok | Var (haklı neden hariç) |
| İhbar Tazminatı | Anlaşmaya bağlı | İşçi öder | İşveren öder |
| İşsizlik Maaşı | Yok | Yok | Var |
| İşe İade Davası | Açılamaz | Açılamaz | Açılabilir |
İkale Sözleşmesinin Şartları Nelerdir?
İkale Sözleşmesinin Şartları Nelerdir?
İkale sözleşmesinin geçerli olabilmesi için Yargıtay içtihatlarıyla belirlenen bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir:
1. Karşılıklı İrade Uyumu
İkale sözleşmesinin kurulabilmesi için tarafların iradelerinin iş sözleşmesini sonlandırma konusunda birbirine uygun olması gerekir. İcap (öneri) ve kabul birleşmelidir.
2. Serbest İrade
İşçinin herhangi bir baskı, tehdit veya aldatma olmaksızın sözleşmeyi imzalaması şarttır. İrade fesadı hallerinde (TBK m.30-39) ikale sözleşmesi geçersiz sayılır.
3. Makul Yarar Şartı
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, ikale teklifi işverenden gelmişse işçiye kıdem ve ihbar tazminatlarının yanı sıra ek bir menfaat sağlanması zorunludur. Bu ek menfaat “makul yarar” olarak adlandırılır.
İkale Sözleşmesi Kaç Maaş?
İkale sözleşmesinde işçiye ödenecek tutar yasal olarak belirlenmiş değildir ve tamamen tarafların anlaşmasına bağlıdır. Ancak Yargıtay kararları doğrultusunda şu hususlar dikkate alınmalıdır:
Teklif İşçiden Gelirse:
İşçinin kıdem ve ihbar tazminatlarını alması yeterli kabul edilir. Ek ödeme zorunlu değildir.
Teklif İşverenden Gelirse:
Kıdem ve ihbar tazminatlarına ek olarak genellikle 4-6 aylık brüt ücret tutarında ek menfaat sağlanması beklenir. Bu tutar:
| Kriter | Değerlendirme |
|---|---|
| Çalışma Süresi | Uzun süre çalışanlara daha yüksek ek ödeme |
| Pozisyon/Ücret | Üst düzey pozisyonlarda daha yüksek tutar |
| İş Güvencesi Kapsamı | İş güvencesi kapsamındaki işçilere daha yüksek |
| İşsizlik Kaybı | İşsizlik maaşı alamayacağı gözetilerek belirlenir |
İkale Bedeli Nedir?
İkale bedeli, işçiye kıdem ve ihbar tazminatlarına ek olarak ödenen tutardır. Bu bedel genellikle “ek menfaat”, “ek tazminat” veya “ikale tazminatı” olarak da adlandırılır. İkale bedeli:
- Tarafların anlaşmasıyla belirlenir
- Net veya brüt olarak kararlaştırılabilir
- Gelir vergisine tabidir
- SGK primi kesilmez
İkale Brüt Mü Net Mi Yapılabilir?
İkale Brüt Mü Net Mi Yapılabilir?
İkale sözleşmesinde ödenecek tutar hem brüt hem de net olarak kararlaştırılabilir. Ancak sözleşmede açıkça “net” yazılmamışsa, kararlaştırılan tutarın brüt olduğu kabul edilir.
Vergi Durumu:
İkale kapsamında yapılan ödemeler gelir vergisine tabidir. 2026 yılı için geçerli vergi dilimleri üzerinden stopaj kesintisi yapılır. Ancak kıdem tazminatı olarak ödenen kısım, yasal kıdem tazminatı tavanını aşmamak kaydıyla gelir vergisinden muaftır.
İkale Sözleşmesi İmzalayan İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na göre, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmek için iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi gerekmektedir. İkale sözleşmesi ile iş sözleşmesini sonlandıran işçi, kural olarak işsizlik maaşı alamaz.
Hangi Çıkışlarda İşsizlik Maaşı Alınır?
| Çıkış Nedeni | SGK Kodu | İşsizlik Maaşı |
|---|---|---|
| İşveren tarafından fesih (geçerli neden) | 04 | ALINABİLİR |
| Ekonomik nedenlerle işten çıkarma | 04 | ALINABİLİR |
| Belirli süreli sözleşme sonu | 05 | ALINABİLİR |
| İşçinin haklı nedenle feshi | 03 | ALINABİLİR |
| İkale sözleşmesi | 22 | ALINAMAZ |
| İstifa | 03 | ALINAMAZ |
| Haklı nedenle işveren feshi | 29 | ALINAMAZ |
Sözleşmeli Çalışan İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?
Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçi, sözleşme süresinin dolması halinde işsizlik sigortasından yararlanabilir. Ancak belirli süreli sözleşme ikale ile sonlandırılırsa, işsizlik maaşı hakkı doğmaz.
İkale Sözleşmesi ile İşten Ayrılma Durumunda İşten Çıkış Kodu Nedir?
İkale Sözleşmesi ile İşten Ayrılma Durumunda İşten Çıkış Kodu Nedir?
İkale sözleşmesi ile iş sözleşmesi sonlandırıldığında SGK’ya bildirilen işten çıkış kodu “22 – Diğer Nedenler” olarak gösterilir. Bu kod, işsizlik sigortasından yararlanma hakkı vermez.
İkalede İhbar Ödenir Mi?
İkale sözleşmesi bir fesih işlemi olmadığından, yasal olarak ihbar tazminatı ödeme zorunluluğu yoktur. Ancak taraflar ikale sözleşmesinde ihbar tazminatının ödeneceğini kararlaştırabilirler. Uygulamada:
- Teklif işverenden gelmişse ihbar tazminatı genellikle ödenir
- Teklif işçiden gelmişse ihbar tazminatı ödenmeyebilir
- Her durumda sözleşmede açıkça yazılması önerilir
Bordroda İkale Ödemesi Nasıl Gösterilir?
İkale kapsamında yapılan ödemeler bordroda aşağıdaki şekilde gösterilmelidir:
| Ödeme Kalemi | Brüt Tutar | Kesinti | Net Tutar |
|---|---|---|---|
| Kıdem Tazminatı | 50.000 TL | 0 TL (Tavan altı) | 50.000 TL |
| İhbar Tazminatı | 20.000 TL | Gelir Vergisi + Damga V. | 16.800 TL |
| İkale Ek Ödemesi | 40.000 TL | Gelir Vergisi + Damga V. | 33.600 TL |
| Yıllık İzin Ücreti | 8.000 TL | Gelir V. + SGK + Damga V. | 5.840 TL |
Evlilik Sebebiyle İşten Ayrılma ve İkale
Nikah Çıkışı Yapan İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?
Kadın işçinin evlilik nedeniyle işten ayrılması 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi kapsamında kıdem tazminatı almaya hak kazandıran bir durumdur. Ancak bu durumda da işsizlik sigortasından yararlanma hakkı doğmaz, çünkü fesih işçiden gelmektedir.
Nikahtan Kaç Gün Sonra İşten Ayrılır?
Kadın işçi, evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır. Bu süre hak düşürücü süredir ve 1 yılın dolmasından sonra bu hak kullanılamaz.
2. Evlilikte Evlilik Tazminatı Alınır mı?
Evet, kadın işçinin ikinci veya sonraki evliliklerinde de aynı hak geçerlidir. Evlilik sayısına bakılmaksızın, her evlilik için 1 yıl içinde işten ayrılma halinde kıdem tazminatı hakkı doğar.
1 Yıllık Evlilik Tazminatı Ne Kadardır?
Evlilik nedeniyle işten ayrılmada “1 yıllık evlilik tazminatı” diye ayrı bir tazminat türü yoktur. Kadın işçi, çalıştığı her tam yıl için 30 günlük brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı alır. Örneğin 5 yıl çalışmış bir kadın işçi, evlilik nedeniyle ayrılırsa 5 yıllık kıdem tazminatı alır.
Yazar
Av. İrem Bike Demirhan
Sivas’ta doğan Avukat İrem Bike Demirhan, orta öğrenimini Sivas Cumhuriyet Anadolu Lisesi’nde tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yüksek öğrenimine başlamış, 2018 yılında başarı ile mezun olmuştur. Eş zamanlı olarak Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden de 2024 yılında mezun olarak ikinci lisans eğitimini tamamlamıştır. İş hukuku alanında uzmanlaşan Av. Demirhan, ikale sözleşmeleri, işe iade davaları, kıdem ve ihbar tazminatı davaları, işçi alacakları ve toplu iş hukuku konularında müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır. Av. İrem Bike Demirhan Hukuk Bürosu, kurulduğu günden itibaren göstermiş olduğu istikrarlı gelişme sonucunda Türkiye’deki saygın hukuk bürolarından birisi haline gelmiş olup Sivas, Ankara, İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin bir çok şehrinde yerli ve yabancı müvekkillerine avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti vermeye devam etmektedir.
İşe İade Davaları
Kıdem Tazminatı
İşçi Alacakları
İş Hukuku Danışmanlığı
İkale Sözleşmesinin Geçerliliği – Yargıtay Kararları
Yargıtay, ikale sözleşmelerinin geçerliliğini değerlendirirken işçi lehine yorum ilkesini benimsemektedir. Önemli içtihatlar şöyle özetlenebilir:
Makul Yarar Şartına İlişkin Kararlar
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/27608 E. 2016/7212 K.: “Bozma sözleşmesi yoluyla iş sözleşmesi sona eren işçi, iş güvencesinden yoksun kaldığı gibi, kural olarak feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamayacaktır. Yine İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında işsizlik sigortasından da yararlanamayacaktır. Bütün bu hususlar, iş hukukunda hâkim olan ibranamenin dar yorumu ilkesi gibi, hatta daha da ötesinde, ikale sözleşmesinin geçerliliği noktasında işçi lehine değerlendirmenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.”
İrade Fesadına İlişkin Kararlar
Yargıtay HGK 24.01.2018 T. 2016/2632 E. 2018/107 K.: “Davacının 4/C kapsamında çalışmak üzere haklarını saklı tutarak davalı işverene verdiği dilekçe, iş sözleşmesinin ikale yoluyla sona erdirilmesine yönelik bir icap niteliğindedir. İhbar tazminatı ödenmesi konusunda tarafların iradesinin uyuşmamış olması nedeni ile ikale (bozma) sözleşmesinin varlığından söz edilemez.”
İkale ve İbra İlişkisi
Yargıtay 9. HD 07.11.2023 T. 2023/18033 E. 2023/16711 K.: “İkale ile sözleşme ileriye etkili şekilde sona erdirildiğinden, iş sözleşmesinden doğan alacakların ikale ile son bulacağından söz edilemez. İşçinin ödenmemiş ücretlerini, fazla çalışma ücretlerini, kullandırılmayan yıllık izin ücretlerini talep hakkı devam eder.”
İkale Sözleşmesi Örneği 2026
İKALE (BOZMA) SÖZLEŞMESİ
TARAFLAR:
İŞVEREN:
Unvan: [Şirket Adı]
Adres: [Şirket Adresi]
Vergi No: [Vergi Numarası]
İŞÇİ:
Ad Soyad: [İşçi Adı Soyadı]
TC Kimlik No: [TC Kimlik Numarası]
Adres: [İşçi Adresi]
MADDE 1 – KONU:
İşbu sözleşme, taraflar arasında [başlangıç tarihi] tarihinde imzalanan belirsiz süreli iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmesine ilişkin koşulları düzenlemektedir.
MADDE 2 – SONA ERME TARİHİ:
Taraflar, iş sözleşmesinin [tarih] tarihi itibariyle karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmesi konusunda mutabık kalmışlardır.
MADDE 3 – ÖDEMELER:
İşveren, işçiye aşağıdaki ödemeleri yapacaktır:
a) Kıdem Tazminatı: [Tutar] TL (Brüt)
b) İhbar Tazminatı: [Tutar] TL (Brüt)
c) İkale Ek Ödemesi: [Tutar] TL (Brüt)
d) Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti: [Tutar] TL (Brüt)
e) Varsa Diğer Alacaklar: [Tutar] TL
MADDE 4 – ÖDEME ŞEKLİ:
Yukarıda belirtilen ödemeler, yasal kesintiler yapıldıktan sonra işçinin [IBAN] numaralı banka hesabına [ödeme tarihi] tarihinde yatırılacaktır.
MADDE 5 – İŞÇİNİN BEYANI:
İşçi, işbu sözleşmeyi herhangi bir baskı, tehdit veya aldatma olmaksızın, tamamen serbest iradesiyle imzaladığını beyan ve taahhüt eder.
MADDE 6 – YÜRÜRLÜK:
İşbu sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.
İŞVEREN İŞÇİ
[İmza] [İmza]
Tarih: ../../2026 Tarih: ../../2026
Sıkça Sorulan Sorular
İkale sözleşmesi, işçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirdikleri hukuki bir yöntemdir. Fesihten farklı olarak her iki tarafın da ortak iradesiyle gerçekleşir. Türk Borçlar Kanunu’ndaki sözleşme özgürlüğü ilkesi kapsamında geçerli kabul edilir.
İkale sözleşmesinde ödenecek tutar yasal olarak belirlenmemiştir. Ancak Yargıtay içtihatlarına göre, teklif işverenden gelmişse kıdem ve ihbar tazminatlarına ek olarak genellikle 4-6 aylık brüt ücret tutarında ek menfaat sağlanması beklenmektedir.
Hayır, ikale sözleşmesi imzalayan işçi işsizlik maaşı alamaz. İşsizlik sigortasından yararlanabilmek için iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi gerekmektedir. İkale, tarafların anlaşmasıyla gerçekleştiğinden işsizlik ödeneği hakkı doğurmaz.
İkale ile ayrılmak, işçi ve işverenin karşılıklı olarak iş sözleşmesini sonlandırma konusunda anlaşmalarıdır. Ne işçinin tek taraflı istifası ne de işverenin tek taraflı feshidir. Her iki tarafın da iradelerinin birleşmesiyle iş ilişkisi sona erer.
İkale sözleşmesinde ödenecek tutar hem brüt hem de net olarak kararlaştırılabilir. Ancak sözleşmede açıkça “net” yazılmamışsa, kararlaştırılan tutarın brüt olduğu kabul edilir. Net ödeme isteniyorsa sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
İkale sözleşmesi fesih olmadığından yasal olarak ihbar tazminatı ödeme zorunluluğu yoktur. Ancak taraflar sözleşmede ihbar tazminatının ödeneceğini kararlaştırabilirler. Teklif işverenden gelmişse makul yarar kapsamında ihbar tazminatı genellikle ödenmektedir.
İkale sözleşmesi ile işten ayrılmada SGK’ya bildirilen işten çıkış kodu “22 – Diğer Nedenler” olarak gösterilir. Bu kod işsizlik sigortasından yararlanma hakkı vermez.
İkale sözleşmesinin geçerli olabilmesi için: (1) Tarafların iradelerinin uyumu, (2) İşçinin serbest iradesiyle imzalaması, (3) Teklif işverenden gelmişse makul yarar sağlanması gerekmektedir. İrade fesadı hallerinde sözleşme geçersiz sayılır.
İkale ödemeleri bordroda ayrı kalemler halinde gösterilir: Kıdem tazminatı (tavan altı kısmı vergisiz), ihbar tazminatı (gelir vergisi + damga vergisi), ikale ek ödemesi (gelir vergisi + damga vergisi), yıllık izin ücreti (tüm kesintiler) şeklinde ayrıştırılarak hesaplanır.
İkale bedeli, işçiye kıdem ve ihbar tazminatlarına ek olarak ödenen tutardır. “Ek menfaat” veya “makul yarar” olarak da adlandırılır. Teklif işverenden gelmişse işçinin iş güvencesinden ve işsizlik sigortasından yoksun kalacağı gözetilerek belirlenir.
Hayır, evlilik nedeniyle işten ayrılan kadın işçi kıdem tazminatına hak kazanır ancak işsizlik maaşı alamaz. Çünkü fesih işçiden gelmektedir ve işsizlik sigortasından yararlanmak için işveren feshi gerekmektedir.
Belirli süreli sözleşme ile çalışan işçi, sözleşme süresinin dolması halinde işsizlik sigortasından yararlanabilir. Ancak belirli süreli sözleşme ikale ile sonlandırılırsa işsizlik maaşı hakkı doğmaz.
İşveren tarafından fesih (kod 04), belirli süreli sözleşme sonu (kod 05) ve işçinin haklı nedenle feshi (kod 03) durumlarında işsizlik maaşı alınabilir. İkale (kod 22), istifa ve haklı nedenle işveren feshinde (kod 29) işsizlik maaşı alınamaz.
Evet, kadın işçinin ikinci veya sonraki evliliklerinde de aynı hak geçerlidir. Evlilik sayısına bakılmaksızın, her evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde işten ayrılma halinde kıdem tazminatı hakkı doğar.
Kadın işçi evlilik tarihinden itibaren 1 yıl (365 gün) içinde kendi isteğiyle işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır. Bu süre hak düşürücü süredir ve 1 yılın dolmasından sonra bu hak kullanılamaz.
Evlilik nedeniyle ayrılmada “1 yıllık evlilik tazminatı” diye ayrı bir tazminat yoktur. Kadın işçi, toplam çalışma süresine göre kıdem tazminatı alır. Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı hesaplanır.
İkale, Arapça kökenli bir kelime olup “bozma” veya “ortadan kaldırma” anlamına gelir. Hukuki terminolojide, mevcut bir sözleşmenin tarafların karşılıklı anlaşmasıyla sona erdirilmesini ifade eder.
Yargıtay, ikale sözleşmelerinin geçerliliğini değerlendirirken işçi lehine yorum ilkesini benimser. Makul yarar şartının karşılanması, işçinin serbest iradesiyle imzalaması ve irade fesadı olmaması gerekir. Aksi halde sözleşme geçersiz sayılır.
Boşanmada 3 yıl şartı ile ikale sözleşmesi farklı konulardır. Boşanma hukukunda “3 yıllık fiili ayrılık” sebebiyle boşanma halen geçerlidir. İkale sözleşmesinde böyle bir süre şartı bulunmamaktadır.
Bu soru ikale sözleşmesiyle ilgili değildir. Evliliğin iptali, geçersiz evliliğin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Boşanma ise geçerli evliliğin sona erdirilmesidir. İkale ise iş sözleşmesinin karşılıklı anlaşmayla bozulmasıdır.
Geçerli bir ikale sözleşmesi imzalandıktan sonra işe iade davası açılamaz. Ancak ikale sözleşmesinin geçersizliği (makul yarar yokluğu, irade fesadı vb.) ileri sürülerek dava açılabilir ve mahkeme sözleşmeyi geçersiz bulursa işe iade kararı verebilir.
İkale Sözleşmesi İçin Hukuki Destek
İkale sözleşmesi, işçi ve işveren açısından önemli hukuki sonuçlar doğuran kritik bir belgedir. Haklarınızı korumak ve sözleşmenizin geçerliliğinden emin olmak için uzman desteği alın.