Memurlara Verilen Disiplin Cezaları 2026

Memurlara verilen disiplin cezaları, Devlet Memurları Kanunu’nda tanımlanan fiillere karşılık olarak düzenlenmiştir. Memurlara verilen disiplin cezaları, kamu hizmetinin düzenli, tarafsız ve etkin şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla uygulanan idari yaptırımlardır. Bu cezalar, memurun görev, yetki ve sorumluluklarına aykırı davranışları karşısında kamu düzenini ve hizmet disiplinini korumayı hedefler. Disiplin süreci, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülür ve savunma hakkı başta olmak üzere temel hukuki güvenceleri içerir.

Memurlara Verilen Disiplin Cezaları Nelerdir?

Memurlara Verilen Disiplin Cezaları Nelerdir?

Devlet Memurları Kanunu’nun 125. Maddesinde sayıldığı şekliyle Memurlara Verilen Disiplin Cezaları şöyledir; Uyarma Cezası, Kınama Cezası, Aylıktan Kesme Cezası, Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası, Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası

 Memurlara Verilen Disiplin Cezaları Uyarma Cezası

Memura verilen en hafif disiplin cezası olup memurun, görevi başında daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir. Kanunda uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şu şekildedir:

Kınama Cezası

Bir diğer disiplin cezası olan kınama cezası, memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir. Daha önce uyarma cezası alan memurun, tekerrür süresi içerisinde ikinci kez uyarma cezasını gerektiren bir fiil işlemesi halinde de kınama cezası verilir. Uyarma cezasının aksine görevinde daha dikkatli olması gerektiğini değil, görevinde kusurlu olduğunu bildirir. Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

Aylıktan Kesme Cezası

Aylıktan kesme cezası, memurun fiil ve hareketleri sonucunda, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Ücret kesintisi oranı memurun fiilinin ağırlığına göre değişip, disiplin amirleri tarafından belirlenmektedir. Daha önce kınama cezası alan memurun, tekerrür süresi içerisinde ikinci kez kınama cezasını gerektiren bir fiil işlemesi halinde aylıktan kesme cezası verilir. Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

• Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak,
• Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,
• Devlete ait resmî belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak,
• Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak,
• Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,
• Görev yeri sınırları içerisinde herhangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,
• Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak

 Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası

Memurun fiilindeki kusuru oranınca 1-3 arası yıl boyunca bulunduğu kademenin ilerlemesinin durdurulmasıdır. Bu disiplin cezasının verilmesi memurun bağlı olduğu disiplin kurulu kararıyla mümkündür. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

• Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,
• Özürsüz ve kesintisiz 3- 9 gün göreve gelmemek,
• Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,
•  Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak,
•  Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak,
• Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,
• Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak,
• Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,

ı) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,

•  Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,
•  Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek,
• Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek,
•  Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,
•  Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak.

Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası

Memura verilen en ağır disiplin cezası olup, memurun, memurluktan çıkarılması ve bir daha memur olmasının önünün kesilmesidir. Bu disiplin cezasının verilmesi, disiplin amirlerinin talebiyle memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu tarafından verilecek kararıyla mümkündür. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:

• İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak,
• Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek,
• Siyasi partiye girmek,
•  Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,
•  Savaş, olağanüstü hâl veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak,
• Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak,
• Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,
• Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,
• Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,
•  Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,
•  5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek

l)Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkân ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak.

Memur Disiplin Cezaları Kim Tarafından Verilir?

Memur Disiplin Cezaları Kim Tarafından Verilir?

Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından,

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler, il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde valiler tarafından verilir.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilebilmesi için amirlerin isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararıyla verilir.

Memur Disiplin Cezalarında Zamanaşımı

Disiplin cezası gerektirecek fiilin işlenildiğinin öğrenilmesinden itibaren;Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde.Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde ilgili işlemlerin yapılması gerekir. Aksi taktirde disiplin cezaları zamanaşımına uğrar.

Fiilin niteliğine ve gerektirdiği cezaya bakmaksızın fiil işlendikten itibaren 2 yıl içerisinde disiplin cezası verilmemişse, disiplin cezası verme yetkisi düşer ve ceza verilemez.

Memurun Savunma Yapma Hakkı

Memura yazılı savunmasını vermesi için en az 7 gün süre tanınır. Bu 7 günlük sürede usulüne uygun biçimde savunması alınmayan memura verilecek disiplin cezaları iptal edilebilecektir. 7 gün içinde savunma vermeyen memurun bu hakkından vazgeçtiği varsayılıp soruşturmaya devam edilir.

Disiplin Cezalarına Karşı Dava Hakkı

Disiplin cezalarına karşı dava açmak isteyen bir memur idari yargıya başvurmalıdır. Disiplin cezasının memura tebliğiyle birlikte bu cezaya karşı başvurabileceği hukuki yollar ve süreler de bildirilmelidir. Memur bildirilen bu hukuki yol ve sürelere uygun bir biçimde disiplin cezasına karşı dava açabilir.

Disiplin Cezalarına Karşı Nerede Dava Açılır?

Disiplin Cezalarına Karşı açılacak davada yetkili mahkeme; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında, memurun görev yaptığı yer idare mahkemesi, memurluktan çıkarma cezasında ise memurun son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.

Konuya İlişkin İçtihatlar

Danıştay On İkinci Daire E: 2017/1889 K. 2017/4437 T. 28/09/2017:

“Karabük Ceza ve İnfaz Koruma Müdürlüğü’nde infaz koruma aday memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca Devlet memurluğundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacının, aday memur olarak görev yaptığı dönemde “kamu kurum ve kuruluşlarındaki eşya hakkında hırsızlık” 6 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu cezanın kesinleştiği, davacı hakkında yürütülen idari soruşturma sonucunda da, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 56. maddesi uyarınca “Devlet memuriyeti ile ilişiğinin kesilmesi” yönündeki görüş doğrultusunda Devlet memuriyeti ile ilişiğinin kesilmesine karar verildiği,

söz konusu karara karşı yapılan itirazın, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif evleri Genel Müdürlüğü’nün kararı ile reddedilerek komisyon kararının onaylandığı, ilgili soruşturma raporu ile anılan ceza mahkemesi kararı birlikte değerlendirildiğinde, davacının isnat edilen fiili ile mesleğine yakışır tutum ve davranışlarda bulunmadığı hususunun sabit olduğu, söz konusu fiil ile ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen dava konusu işlemin örtüştüğü, bu nedenle davacının eyleminin “memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” olarak nitelendirileceği, bu durumda aday memur olarak görev yapan davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ” Adaylık devresi içinde göreve son verme” başlıklı 56. maddesi uyarınca tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddi kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

İdare mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına…”

Avukat Vekalet Ücreti Ne Kadardır?

Avukat vekalet ücreti, hakkınızda yürütülecek işlem ve dava üzerinden belirlenmektedir. Bilindiği üzere her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” yasalaşarak yürürlüğe girer. Görülen davalarda avukat vekalet ücreti, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir tutar olarak belirlenemez, dolayısıyla her zaman sabit ve kesin değildir. Bununla birlikte Baro tarafından belirtilen asgari ücret tarifesinin üzerinde bir avukatlık ücreti belirlenmesi mümkün olabilir.

İlgili Yazılarımız;

• Memurlara Verilen Disiplin Cezaları
• 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na Göre Disiplin Suç Ve Cezaları
• İdari İşlemin Unsurları
• İdari Kolluk
• Kamu Hizmetlerinin Özel Hukuk Kişilerine Gördürülme Usulleri
• Kamu İdare Bütçeleri
• İdari İşlemin Unsurları
• İptal Davası
• Tam Yargı Davası

Sık Sorulan Sorular -Memurlara Verilen Disiplin Cezaları

Sık Sorulan Sorular -Memurlara Verilen Disiplin Cezaları

Memurlara verilen disiplin cezaları hakkında uygulamada en çok merak edilen konular, cezanın sicile etkisi, memuriyetten çıkarılma şartları ve tutanakların hukuki sonuçlarıdır. Aşağıda, en sık sorulan sorular anlamlı şekilde düzenlenmiş ve güncel mevzuat çerçevesinde açıklanmıştır.

Hangi disiplin cezaları sicile işler?

Memurlara verilen disiplin cezalarından uyarma ve kınama cezaları, disiplin dosyasında yer almakla birlikte genellikle sicil belgesine işlenmez. Aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezaları ise sicile işleyen yaptırımlar arasındadır. Bu cezalar, memurun kariyer ilerlemesini ve görevde yükselme imkanlarını doğrudan etkileyebilir.

Bir tane tutanak sicile işler mi?

Tek başına düzenlenen bir tutanak, disiplin cezasına dönüşmedikçe sicile işleyen bir sonuç doğurmaz. Ancak tutanak, ileride verilecek disiplin cezası için dayanak olarak kullanılabilir. Aynı fiilin tekrarı halinde tutanaklar, disiplin amiri tarafından dikkate alınabilir.

Devlet memuru hangi durumlarda işten atılır?

Devlet memurluğundan çıkarma cezası, en ağır disiplin yaptırımıdır ve yalnızca Kanun’da açıkça belirtilen fiillerde uygulanır. Yüz kızartıcı suçlar, ideolojik veya siyasi faaliyetler ve görevle bağdaşmayan davranışlar bu kapsamda değerlendirilir. Bu ceza verildiğinde memurun kamu görevine yeniden dönmesi mümkün olmaz.

Hangi hallerde memurun görevine son verilir?

Memurun görevine son verilmesi, disiplin cezası dışında bazı idari veya hukuki nedenlerle de gerçekleşebilir. Memurluk şartlarının kaybedilmesi, mahkeme kararıyla memuriyete engel bir suçtan mahkûmiyet bu durumlardandır. Ancak disiplin yönünden görevden çıkarma, mutlaka disiplin soruşturması sonucunda olur.

Memurlara yasak olan davranışlar nelerdir?

Memurların ticaret yapması, siyasi faaliyette bulunması ve grev gibi toplu eylemlere katılması yasaklanmıştır. Ayrıca görevin gerektirdiği tarafsızlığa aykırı davranışlar da disiplin ihlali sayılır. Bu fiillerin ağırlığına göre farklı disiplin cezaları uygulanabilir.

Memurların işten çıkarılma sebepleri nelerdir?

İşten çıkarılma, genellikle devlet memurluğundan çıkarma cezası ile gerçekleşir. Rüşvet, zimmet, sahtecilik gibi ağır fiiller bu sonuca yol açabilir. Ayrıca disiplin hukukunda süreklilik arz eden ağır ihlaller de bu cezaya gerekçe olabilir.

Üç tutanak yiyince ne olur?

Mevzuatta belirli sayıda tutanakla otomatik ceza verilmesini öngören bir kural bulunmamaktadır. Ancak birden fazla tutanak, disiplin amiri açısından olumsuz bir kanaat oluşturabilir. Bu durum, daha ağır bir disiplin cezası verilmesine zemin hazırlayabilir.

Sözlü uyarı tutanağı sicile işler mi?

Sözlü uyarı, disiplin cezası niteliğinde değildir ve sicile işlenmez. Ancak bu uyarı tutanak altına alınmışsa disiplin dosyasında yer alabilir. İleride benzer fiillerin tekrarı halinde değerlendirmeye alınabilir.

Disiplin cezası sicilden silinir mi?

Disiplin cezaları, belirli sürelerin geçmesi ve memurun bu süre içinde yeni bir ceza almaması halinde sicilden silinebilir. Bu süreler, cezanın türüne göre farklılık gösterir. Silinme işlemi genellikle idarenin talep veya değerlendirmesiyle yapılır.

Hangi suçlarda memurluktan atılır?

Yüz kızartıcı suçlar, devletin güvenliğine karşı suçlar ve rüşvet gibi ağır fiiller memurluktan çıkarma sonucunu doğurur. Bu suçlar, disiplin hukukunun yanı sıra ceza hukuku açısından da yaptırıma tabidir. Mahkûmiyet kararı, disiplin cezasını doğrudan etkiler.

Memurlukta yüz kızartıcı suçlar nelerdir?

Yüz kızartıcı suçlar; zimmet, irtikâp, rüşvet, dolandırıcılık ve sahtecilik gibi fiilleri kapsar. Bu suçlar, memurun kamu görevine duyulan güveni ortadan kaldırır. Bu nedenle en ağır disiplin yaptırımları bu fiiller için öngörülmüştür.