Avukatlık Ücret Sözleşmesinde Cezai Şart Olur Mu?

Av. İrem Bike Demirhan > Yazımlar  > Avukatlık Ücret Sözleşmesinde Cezai Şart Olur Mu?

Avukatlık Ücret Sözleşmesinde Cezai Şart Olur Mu?

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 12.09.2013 gün ve E. 2013/16201, K. 2013/21325 sayılı kararı;

“…Taraflar arasında düzenlenen 26.12.2008 tarihli avukatlık ücreti sözleşmesine göre ücret, Vakıflar Bankası Sandığı aleyhine açılacak davalardan alınacak toplam bedelin %10’u ve mahkemece hükmedilecek vekalet ücretinin tamamı olarak belirlenmiş, 5. maddesinde “İş sahibi avukatın yetkilerine tecavüz eder, işini kovuşturma olanağı vermez yahut sözleşmeyle yüklendiği vecibelerden birini yerine getirmezse avukat sözleşme sonuna kadar ki ücretinin tamamını ve %25 cezai şartı ödemek zorunda kalır.” şeklinde kararlaştırılmıştır. Davacı avukat sözleşmede belirtilen davayı açtığı halde haksız olarak azledildiği gerekçesi ile cezai şart alacağının da tahsilini talep etmiştir. Dosya kapsamından davacının haklı sebeple azledildiğine ilişkin bilgi ve delil bulunmadığı gibi azlin haksız olduğu mahkemenin de kabulündedir. Davacının haksız azli nedeniyle Avukatlık Kanununun 174/2. maddesine göre ücretin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır. Taraflar arasındaki avukatlık ücret sözleşmesi esas itibarıyla geçerli ise de azil nedeniyle %25 cezai şart ödenmesine ilişkin hüküm Avukatlık Kanunu ve BK nun 19. maddesi hükmüne göre geçersiz, yok hükmündedir. Zira avukatlık ücret sözleşmesinin tarafları kanunlar çerçevesinde akit düzenleme serbestisine sahip iseler de, avukatlık hizmetinin ve vekalet aktinin niteliği gereği avukatın özenle iş görme ve hesap verme borcunun ortadan kaldırılmasına sebep olabilecek nitelikte, müvekkilin ileride gerektiğinde kullanabileceği azil hakkından vazgeçmesi, hesap soramaması sonucunu doğuran hükümler konulamaz. Bu nedenle mahkemece davacının cezai şart alacağının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde, bu kısım alacak için de takibin kısmen devamına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir…”

Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin 06.02.2013 gün ve E. 2012/20839, K. 2013/2367 sayılı kararı;

“…Her ne kadar mahkemece, 8.435,00 TL cezai şart üzerinden de itirazın iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ise de; Taraflar arasında imzalanan 31.01.2007 tarihli Avukatlık ücret sözleşmesine göre, geciken her bir ödeme için yıllık %25 gecikme tazminatı ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Bu gecikme tazminatının, cezai şart niteliğinde bulunduğunun kabulü gereklidir. Davalı tacir olmadığından, BK.nun 161/son maddesi gereğince cezai şartın fahiş olması halinde ise tenkisi gereklidir. Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber, borçlunun borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfâat, kusur derecesi ve borca aykırı davranışın ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınan ceza miktarı, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir. Dava konusu olayda, tüm bu olgular dikkate alındığında, cezai şartın fahiş olduğunun kabulü gerekir. O halde, sözleşmede öngörülen yıllık %25 cezai şarttan da BK›.nun 161/son maddesi gereğince indirim yapılarak davalının sorumlu tutulması gerekirken, mahkemece az yukarıda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir…”

TBB Disiplin Kurulu’nun 25.05.2014 gün ve E. 2014/165, K. 2014/332 sayılı kararı;

“…Şikâyetli avukat sözleşmenin ücretle ilgili 2. Maddede yaptıkları anlaşmanın cezai şart olduğunu ve bunun Avukatlık Yasası’na aykırı olmadığını savunmakta ise de; Davacı yan, her
ne sebeple olursa olsun davadan vazgeçerse, davalı yanlar anlaşırsa ya da avukatı azlederse, yine vekillikten haklı nedenle çekilinecek olunursa her bir dava ve icra için ayrı ayrı işçilik alacağı vekâlet ücretini hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın ödeyecektir. Belirli sürelerde yapılması gereken ödemelerden, herhangi birisi yapılmadığı takdirde ücretin tamamı muaccel olacaktır. Gecikmiş ödemeler avans faizi yürütülerek ödenecektir. Sözleşmedeki düzenleme ikâyetçinin davadan vazgeçmesi, davacının hasım tarafla anlaşması, davacının avukatı azletmesi, avukatın haklı nedenle çekilmesi alleridir. Bu hallerin gerçekleşmesi halinde avukatın vekâlet ücreti vukatlık Yasası ile (Madde 164 sözleşme olmayan hallerde ücreti, adde 165, iş sahibinin hasmı ile anlaşması halinde avukatın alacağı ücreti, madde 174, avukatın haksız azli halinde alacağı ücreti üzenleyerek) koruma altına alınmıştır. Ayrıca “vazgeçme, anlaşma, azletme” iş sahibinin, “istifa” ise avukatın en doğal hakkıdır. u eylemde bulunan yasada öngörülen sonuca da katlanacaktır… u nedenle cezai şart olduğu iddia edilen düzenlemenin avukatlık asasına aykırı olduğu tartışmasızdır.”

TBB Disiplin Kurulu’nun 08.11.2013 gün ve E. 2013/440, K. 013/870 sayılı kararı;

“…Davanın başarı ile sonuçlanmasında maddi menfaati bulunan vukatın adil bir karara varılması sürecine ortak olmak sıfatıyla uymak zorunda olduğu yükümlülükleri ihlal edebileceğini, bağımsızlığını kaybedeceği, meslek ahlakına aykırı davranabileceği de asla öz ardı edilmemelidir. O halde, yürürlükte olan 4667 Sayılı Avukatlık Yasası’na göre başarıya endeksli ücret sözleşmesi düzenlenemez.Kaldı ki düzenlenen sözleşmenin bir diğer hukuksal boyutu başarısızlık halinde ücretin derhal geri ödeneceği yönündeki arttır. Ücretsiz dava alma yasağı 5043 sayılı yasada (163. Madde) ve 4667 sayılı yasada (164/3) var olduğundan başarı halinde ücret alınacağı başarısızlık halinde ücret alınmayacağı şeklindeki sözleşme hükmü (haksız rekabete yol açacağı ve yasağa aykırı olduğu için) Avukatlık yasasının her döneminde sözleşmeyi geçersiz kılar. …Şikâyetli avukat düzenlediği bono ile ödemeyi vaat ettiği 47.500.00 TL’yi de vadesinde ödememiş, aleyhine icra takipleri açılmasına sebebiyet vermiştir. Avukat koşullar ne olursa olsun verdiği söze sadık kalmalı, meslek yeminini unutmamalı, sonuçta zarar görenin kendisi ile birlikte tüm meslektaşları olduğunu unutmamalıdır…” 21.08.2021

(KAYNAKÇA: AV.M.Haşım mısır, Avukatlık Sözleşmesi ve Ücret, Türkiye Barolar Birliği, ankara,2020)

AV.İREM BİKE DEMİRHAN

Sohbeti Aç
Hemen iletişime geç
Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?